Kim loại quý lao dốc giữa bão lạm phát: Dòng tiền đang rời bỏ nơi trú ẩn?

Theo dõi KTMT trên

Thị trường kim loại quý chứng kiến một trong những phiên điều chỉnh mạnh nhất trong nhiều năm khi giá vàng và bạc đồng loạt lao dốc trong ngày 19/03, trong bối cảnh bất ổn địa chính trị và áp lực lạm phát tiếp tục phủ bóng lên triển vọng kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, thay vì phản ứng theo quán tính “trú ẩn”, diễn biến lần này lại cho thấy một cấu trúc thị trường đang thay đổi đáng kể.

Giá vàng giao ngay giảm hơn 3%, xuống còn 4,654.29 USD/oz, trong khi hợp đồng kỳ hạn mất khoảng 5%, lùi về 4,648.20 USD/oz. Bạc chịu áp lực mạnh hơn, với giá giao ngay giảm hơn 3% xuống 72.62 USD/oz, còn bạc kỳ hạn lao dốc trên 8%, chốt ở mức 71.25 USD/oz. Đáng chú ý, các tài sản liên quan đến bạc phản ứng với biên độ lớn hơn nhiều: quỹ ProShares Ultra Silver ETF giảm tới 20%, iShares Silver Trust ETF mất 4.4%, trong khi Aberdeen Physical Silver Shares ETF giảm hơn 4%.

Làn sóng bán tháo không dừng lại ở thị trường hàng hóa mà lan rộng sang cổ phiếu khai khoáng và các chỉ số liên quan. Tại châu Âu, chỉ số Stoxx Europe Basic Resources giảm 6%, cổ phiếu Fresnillo – nhà sản xuất bạc lớn nhất thế giới – mất 9.3%, Antofagasta giảm 8.2%. Tại Bắc Mỹ, Teck Resources giảm hơn 3%, First Majestic Silver và Coeur Mining lần lượt giảm trên 6% và 5%. Diễn biến này cho thấy áp lực không chỉ nằm ở giá hàng hóa cơ sở mà còn lan sang kỳ vọng lợi nhuận của toàn bộ chuỗi giá trị.

Điểm đáng chú ý nằm ở chỗ, cú giảm sâu của vàng và bạc diễn ra trong bối cảnh rủi ro địa chính trị gia tăng – một môi trường vốn được xem là “đất diễn” của tài sản trú ẩn. Xung đột Mỹ–Iran bước sang tuần thứ ba, kéo theo lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng sau các cuộc tấn công vào cơ sở tại Iran và Qatar. Giá dầu và khí đốt tăng mạnh, qua đó làm dấy lên áp lực lạm phát mới trên quy mô toàn cầu.

Tuy nhiên, phản ứng của thị trường lại đi theo hướng ngược kỳ vọng. Thay vì tìm đến vàng, dòng tiền có dấu hiệu rút khỏi các tài sản thanh khoản cao. Theo ông Paul Surguy, Giám đốc điều hành Kingswood Group, thị trường có thể đang bước vào giai đoạn “bán những gì dễ bán nhất” để tái cơ cấu danh mục. Điều này đồng nghĩa ngay cả các tài sản trú ẩn như vàng cũng không nằm ngoài áp lực thanh khoản khi nhà đầu tư cần giải phóng vốn.

Nhận định này được củng cố bởi bối cảnh chính sách tiền tệ chưa có sự nới lỏng rõ ràng. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) trong ngày 18/03 tiếp tục giữ nguyên lãi suất và nhấn mạnh mức độ bất định từ xung đột địa chính trị. Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) và Ngân hàng Trung ương Thụy Sĩ cũng duy trì lập trường tương tự, đồng thời cảnh báo rủi ro lạm phát có xu hướng gia tăng. Khi chi phí vốn duy trì ở mức cao, các vị thế sử dụng đòn bẩy – vốn là lực cầu quan trọng trên thị trường kim loại quý – có xu hướng bị thu hẹp.

Ở góc nhìn dòng tiền, ông Iain Barnes, Giám đốc đầu tư tại Netwealth, cho rằng vàng ngày càng mang tính “tài sản tài chính” hơn là công cụ phòng vệ thuần túy. Khi lực mua chủ yếu đến từ nhà đầu tư tài chính, biến động giá sẽ phản ánh hành vi quản trị rủi ro danh mục nhiều hơn là các yếu tố cung – cầu vật chất. Trong bối cảnh thị trường giảm khẩu vị rủi ro, việc cắt giảm vị thế vàng – đặc biệt ở các quỹ có sử dụng đòn bẩy – trở nên dễ hiểu.

Bên cạnh đó, yếu tố tỷ giá cũng đóng vai trò không nhỏ. Đồng USD tăng giá khiến vàng trở nên đắt đỏ hơn đối với nhà đầu tư nắm giữ các đồng tiền khác, qua đó làm suy yếu nhu cầu. Theo ông Dan Coatsworth từ AJ Bell, diễn biến hiện tại phần nào phản ánh hoạt động chốt lời sau giai đoạn tăng mạnh trước đó, khi vàng và bạc lần lượt tăng 66% và 135% trong năm 2025.

Một biến số khác ít được chú ý nhưng đang dần hiện hữu là rủi ro logistics. Việc đóng cửa không phận và gián đoạn vận tải biển tại một số khu vực xung đột có thể làm tăng chi phí vận chuyển vàng vật chất, thậm chí gây đứt gãy chuỗi cung ứng. Trong kịch bản này, tính “trú ẩn” của vàng không chỉ phụ thuộc vào giá mà còn liên quan đến khả năng tiếp cận và lưu trữ thực tế – một yếu tố thường bị bỏ qua trong các giai đoạn thị trường ổn định.

Diễn biến giảm sâu của vàng và bạc vì vậy có thể chưa phải là sự đảo chiều mang tính cấu trúc, nhưng rõ ràng là một tín hiệu cảnh báo về sự thay đổi trong hành vi thị trường. Khi kim loại quý ngày càng gắn chặt với dòng tiền tài chính, vai trò “nơi trú ẩn tuyệt đối” có thể bị pha loãng trong những thời điểm áp lực thanh khoản gia tăng.

Trong ngắn hạn, nếu xung đột địa chính trị tiếp tục leo thang và đẩy giá năng lượng lên cao hơn nữa, áp lực lạm phát có thể quay trở lại như một yếu tố hỗ trợ vàng. Tuy nhiên, điều kiện đi kèm là chính sách tiền tệ phải chuyển sang trạng thái nới lỏng hoặc ít nhất là giảm bớt áp lực chi phí vốn. Ngược lại, nếu lãi suất duy trì ở mức cao và đồng USD tiếp tục mạnh lên, kim loại quý có thể còn đối mặt với những nhịp điều chỉnh sâu hơn, bất chấp vai trò truyền thống của mình.