• Thứ ba 20/08/2019 03:41
  • Hotline: 0917393388
Đọc báo giấy Kinh tế môi trường

Kiểm toán Nhà nước phát hiện nhiều dự án BOT và BT sai phạm

KTMT - Theo Kiểm toán Nhà nước (KTNN), kết quả kiểm toán 8 dự án BOT và 7 dự án BT trong năm 2018 cho thấy nhiều sai phạm, bao gồm thực hiện chỉ định nhà đầu tư, nhà thầu thi công; xác định sai, tăng tổng mức đầu tư...
Nhìn lại các sai phạm lớn của tập đoàn Mường Thanh tại Hà NộiKiểm toán Nhà nước kiến nghị xử lý tài chính 92.499 tỉ đồngBộ Giao thông Vận tải đề xuất tăng phí 49 trạm BOT

Cụ thể, dự án đầu tư xây dựng công trình cầu Việt Trì - Ba Vì, nối Quốc lộ (QL) 32 với QL32C, theo hình thức hợp đồng BOT tăng 20,17 tỉ đồng; dự án nâng cấp, mở rộng ĐT830 và ĐT824, từ cầu An Thạnh đến thị trấn Đức Hòa (tỉnh Long An) theo hình thức hợp đồng BOT tăng 10,6 tỉ đồng; dự án cải tạo, nâng cấp QL18 đoạn Bắc Ninh - Uông Bí theo hình thức hợp đồng BOT tăng 98,7 tỉ đồng…

kiem toan nha nuoc phat hien nhieu du an bot va bt sai pham
Trạm thu phí trên Quốc lộ 18 đoạn Uông Bí (Quảng Ninh). Ảnh: Báo Thanh tra.

Trong đó, phê duyệt dự án có sử dụng vốn hỗ trợ từ nguồn trái phiếu Chính phủ (vốn trái phiếu Chính phủ 1.180 tỉ đồng cho các hạng mục chi phí đầu tư xây dựng hầm đường bộ Đèo Cả, hầm Cù Mông, hầm Hải Vân) không đúng nội dung được sử dụng theo Nghị quyết số 65/2013/QH13 ngày 15/11/2013 của Quốc hội.

Đồng thời phát hiện sử dụng doanh thu từ trạm thu phí bổ sung vốn chủ sở hữu nhà đầu tư trong giai đoạn thi công chưa hợp lý tại các dự án: Tuyến cao tốc Bắc Giang - TP Lạng Sơn, đoạn kết hợp tăng cường mặt đường Quốc lộ 1 đoạn Km1+800 - Km106+500 (Bắc Giang và Lạng Sơn), theo hình thức hợp đồng BOT.

Dự án đầu tư xây dựng hầm đường bộ qua Đèo Cả - QL1 (Phú Yên và Khánh Hoà) theo hình thức hợp đồng BOT và BT (hạng mục hầm đèo Cù Mông) chưa quy định khung giá vé đối với dự án đầu tư của công trình đường, cầu đường bộ, hầm đường bộ.

Đáng chú ý, các chủ đầu tư nghiệm thu, thanh toán sai với con số rất lớn. Kết quả kiểm toán 8 dự án BOT đã giảm trừ chi phí đầu tư thực hiện 836,4 tỉ đồng, bao gồm: Sai khối lượng 115,4 tỉ đồng; sai đơn giá 228,2 tỉ đồng; sai khác 492,8 tỉ đồng...

KTNN đã kiến nghị giảm 16,2 năm thời gian thu phí hoàn vốn của 7/8 dự án so với phương án tài chính ban đầu, giảm giá trị đầu tư 1.059 tỉ đồng, trong đó có dự án tỉ lệ xử lý lớn như dự án cải tạo, nâng cấp QL18 đoạn Bắc Ninh - Uông Bí theo hình thức hợp đồng BOT, giá trị xử lý tài chính bằng 11% giá trị được kiểm toán.

Được biết từ năm 2017 trở về trước, qua kiểm toán, KTNN đã kiến nghị giảm 227,4 năm thời gian thu phí của 67 dự án BOT. 

Kết quả kiểm toán 7 dự án BT trong năm 2018 cho thấy, các dự BT thực chất là sử dụng nguồn lực ngân sách Nhà nước thuộc nhiệm vụ chi ngân sách của các cấp chính quyền, nhưng không quy định phải là dự án cần thiết, thực sự cấp bách, là chưa phù hợp với các quy định hiện hành.

Hầu hết các dự án chỉ định thầu, làm giảm tính cạnh tranh; đề xuất dự án không thông qua HĐND, đơn cử là dự án giải quyết ngập do triều cường khu vực TP HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1).

Hơn nữa, các chủ đầu tư lựa chọn nhà đầu tư thiếu năng lực tài chính, như dự án xây dựng tuyến đường từ đường Lê Đức Thọ đến khu đô thị mới Xuân Phương (Hà Nội).

Theo KTNN, thiết kế dự toán không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thẩm định, phê duyệt, là nguyên nhân gây thất thoát ngân sách lớn. Bên cạnh đó là việc thương thảo, ký hợp đồng chưa đảm bảo quy định; điều khoản hợp đồng thiếu chặt chẽ…

kiem toan nha nuoc phat hien nhieu du an bot va bt sai pham
Hầm đường bộ qua Đèo Cả, 1 trong 8 dự án BOT được kiểm toán. Ảnh: thanhtra.

Đặc biệt, tại dự án giải quyết ngập do triều cường khu vực TP HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu (giai đoạn 1): Nội dung phụ lục hợp đồng BT xác định giá trị quyết toán dự án BT nhà đầu tư chuyển nhượng cho UBND TP HCM không bao gồm thuế giá trị gia tăng, chưa phù hợp với Điều 3, Điều 5, Luật Thuế giá trị gia tăng, dẫn đến thiếu số thuế giá trị gia tăng đầu ra phải nộp vào ngân sách Nhà nước đến 31/12/2017 là 282,9 tỉ đồng, trong khi doanh nghiệp dự án đã đề xuất và được Cục Thuế TP HCM thực hiện thủ tục hoàn thuế giá trị gia tăng là 267,7 tỉ đồng.

Việc giao đất chỉ định cho nhà đầu tư là trái với quy định của Luật Đất đai; việc không quy định cụ thể thời điểm giao đất dẫn đến việc có dự án được giao đất trước khi thực hiện dự án BT, có dự án được giao đất trong khi thực hiện dự án BT và có dự án BT đã hoàn thành nhưng chưa giao đất.  

Các dự án BT thực hiện chủ yếu bằng vốn vay, làm tăng chi phí đầu tư, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong quá trình thực hiện; tính lãi vay trên phần vốn không phải đi vay vào quyết toán không theo quy định hợp đồng; xác định lãi vay chưa chính xác; sử dụng vốn dự án thanh toán một số chi phí chưa phù hợp quy định.

Kết quả kiểm toán đã kiến nghị xử lý tài chính 2.938 tỉ đồng, trong đó có dự án tỷ lệ xử lý tài chính lên đến 29% giá trị được kiểm toán.

Diệu Anh (T/H)
Xem phiên bản mobile