Hưng Yên: Cần làm rõ việc tàu bơm, tập kết cát lên bãi bồi sông Hồng
Nhận được thông tin về hoạt động bơm, tập kết cát lên bãi bồi sông Hồng, Phóng viên Tạp chí Kinh tế Môi trường đã thông tin cho lãnh đạo xã Đại Tập, nhưng nhiều ngày sau vẫn chưa có thông tin phản hồi xử lý ra sao.
Chỉ đạo quyết liệt từ lãnh đạo tỉnh
Ngày 16/3/2016, UBND tỉnh Hưng Yên ban hành Chỉ thị số 02/CT-UBND về tăng cường công tác quản lý đất đai trên địa bàn tỉnh (Chỉ thị số 02) và ngày 31/3/2017, UBND tỉnh Hưng Yên tiếp tục ban hành Kế hoạch số 93a/KH-UBND về giải toả các công trình xây dựng trái phép trên đất nông nghiệp; vi phạm hành lang bảo vệ công trình giao thông, thủy lợi và hoạt động bến bãi, khai thác cát trái phép (Kế hoạch số 93a). Thực hiện Chỉ thị số 02 và Kế hoạch số 93a đã thúc đẩy các địa phương, các ngành chức năng vào cuộc quyết liệt.
Sau hơn 7 năm triển khai thực hiện Kế hoạch số 93a, được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hưng Yên, sự vào cuộc quyết liệt của các ngành chức năng, UBND cấp huyện, cấp xã nên công tác quản lý nhà nước về đất đai có nhiều biến chuyển tích cực. Đến hết năm 2022, đã xử lý giải tỏa được hơn 6,4 nghìn trường hợp vi phạm xây dựng công trình, nhà ở trên đất nông nghiệp trong tổng số hơn 12,3 nghìn trường hợp.
![Hưng Yên: Cần làm rõ việc tàu bơm, tập kết cát lên bãi bồi sông Hồng - Ảnh 1](https://ktmt.vnmediacdn.com/images/2024/07/23/26-1721723603-anh-1-dai-tap-khoai-chau-hung-yen.jpg)
Chỉ tính riêng trên địa bàn huyện Khoái Châu ghi nhận hơn 3.000 trường hợp vi phạm trên đất nông nghiệp, công trình thuỷ lợi, hành lang giao thông, hành lang thủy lợi, bến bãi, thì đến cuối năm 2022, toàn huyện đã giải tỏa được gần 1 nghìn trường hợp vi phạm. Riêng trong những tháng đầu năm 2023, huyện có thêm hàng trăm vi phạm được xử lý triệt để. UBND huyện đã ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện công tác quản lý đất đai, xử lý vi phạm, đặc biệt với những địa phương để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, xảy ra tái vi phạm, huyện đã kiên quyết xử lý, điều chuyển lãnh đạo UBND cấp xã.
Tuy nhiên, trên thực tế một số địa phương đã và đang để xảy ra tình trạng buông lỏng quản lý, chưa xử lý triệt để hết các trường hợp vi phạm đất đai tại địa phương.
Những ngày cuối tháng 7/2024, Phóng viên Tạp chí điện tử Kinh tế Môi trường liên tục nhận được thông tin người dân thôn Minh Khai (xã Đại Tập, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên) phản ánh tình trạng các tàu vận tải cát ngang nhiên áp sát khu vực đất bãi thuộc địa phận thôn Minh Khai rồi tiến hành bơm cát lên khu vực bãi bồi thuộc quyền quản lý của chính quyền địa phương.
Theo người dân, hoạt động này không những gây ô nhiễm môi trường, ô nhiễm tiếng ồn mà còn ảnh hưởng đến cuộc sống thường nhật của người dân nơi đây.
![Hưng Yên: Cần làm rõ việc tàu bơm, tập kết cát lên bãi bồi sông Hồng - Ảnh 2](https://ktmt.vnmediacdn.com/images/2024/07/23/26-1721723617-anh-4-dai-tap-khoai-chau-hung-yen.jpg)
Bơm cát lên đất nông nghiệp gây ô nhiễm môi trường
Từ thông tin người dân phản ánh, 17h chiều ngày 19/7, Nhóm Phóng viên Tạp chí điện tử Kinh tế Môi trường đã có mặt tại hiện trường.
Thời điểm này, Phóng viên ghi nhận tàu mang biển kiểm soát VR21064084 đang áp sát khu vực bãi bồi thuộc địa phận thôn Minh Khai, xã Đại Tập. Bên cạnh tàu này xuất hiện một chiếc phao bơm cỡ lớn. Từng dòng cát được bơm thẳng từ tàu VR21064084 lên thẳng bãi bồi. Cách đó không xa, dù đang trong mùa mưa bão những hàng loạt tàu chở hàng cỡ lớn đang neo đậu chờ bốc xếp cát.
Theo quan sát, các tàu này chở hàng gần như “chìm hẳn” dưới mặt nước. Phía trên bờ, từng đoàn xe howo loại 4 chân đang xếp hàng chờ lấy hàng. Do nước sông dâng cao, tài xế phải điều khiển xe lùi hẳn xuống sông khiến cả hàng bánh xe ngập dưới mép nước mới lấy được hàng. Ngay bên cạnh, cát được chất cao như núi.
![Hưng Yên: Cần làm rõ việc tàu bơm, tập kết cát lên bãi bồi sông Hồng - Ảnh 3](https://ktmt.vnmediacdn.com/images/2024/07/23/26-1721723694-anh-5-dai-tap-khoai-chau-hung-yen.jpg)
Tiếp xúc với phóng viên, một người dân thôn Minh Khai (xin được giấu tên) cho biết, hoạt động bơm cát lên khu vực bãi bồi này đã diễn ra từ nhiều ngày nay rồi. “Khu vực này trước kia được xã giao cho một công ty sử dụng. Trong quá trình quản lý, họ tiến hành khai thác đất bãi làm nguyên liệu sản xuất gạch. Sau khi khai thác đất, họ không tiến hành hoàn trả mặt bằng, tạo những hố sâu gây nguy hiểm cho người và gia súc. Chẳng nói đâu xa, hè năm ngoái có một cháu bé bị chết đuối ngay chỗ gốc cây xà cừ trước mặt các chú do ngã xuống hố”.
![Hưng Yên: Cần làm rõ việc tàu bơm, tập kết cát lên bãi bồi sông Hồng - Ảnh 4](https://ktmt.vnmediacdn.com/images/2024/07/23/26-1721723613-anh-3-dai-tap-khoai-chau-hung-yen.jpg)
Cũng theo người dân địa phương, thì hiện khu đất trên thuộc quyền quản lý của chính quyền địa phương.
Liên quan đến sự việc trên, Phóng viên đã liên hệ với ông Tường Thế Đoàn – Chủ tịch UBND xã Đại Tập. Qua điện thoại ông Đoàn cho biết, bản thân sau khi họp HĐND huyện thì đi có việc, không có mặt ở địa phương. Sau nhiều lần phóng viên đề nghị, ông Đoàn mới đồng ý cử cán bộ xuống hiện trường kiểm tra sự việc. Tuy nhiên, sau gần một tiếng chờ đợi, Phóng viên vẫn không thấy bóng dáng cán bộ chức năng xã Đại Tập xuống kiểm tra.
Đến khoảng 18h cùng ngày, Phóng viên nhận được điện thoại từ một người đàn ông tự giới thiệu tên Thanh – Trưởng thôn Minh Khai. Tiếp xúc với phóng viên, ông Thanh cho biết khi thấy các tàu chở hàng bơm cát lên khu vực bãi bồi trên đã báo cáo với lãnh đạo xã Đại Tập. Theo ông Thanh thì việc xử lý ra sao thuộc thẩm quyền của lãnh đạo xã.
Cũng theo lời vị Trưởng thôn này, vào hè 2023, tại khu vực trên đã xảy ra vụ đuối nước thương tâm khiến một học sinh lớp 6 trên địa bàn tử vong.
Tiếp tục liên hệ lại với ông Đoàn nhiều lần sau đó, dù điện thoại vẫn đổ chuông nhưng không nhận được phản hồi từ phía Chủ tịch UBND xã Đại Tập.
Cũng liên quan đến sự việc trên, Phóng viên tiếp tục liên hệ với ông Nam – Trưởng công an xã Đại Tập. Sau khi tiếp nhận thông tin, ông Nam cho biết đích thân đã “lội” nước ra khu vực trên kiểm tra. Thời điểm tổ công tác ra kiểm tra, khu vực trên không xuất hiện bất cứ tàu chở hàng nào và cũng không có chuyện bơm cát lên bãi bồi như Phóng viên phản ánh trước đó. Cũng theo ông Nam thì có thể Phóng viên nhầm lẫn với việc các tàu chở hàng đang vào bơm xăng dầu, khi tại khu vực trên có một trạm cung cấp xăng dầu cho tàu thuyền.
![Hưng Yên: Cần làm rõ việc tàu bơm, tập kết cát lên bãi bồi sông Hồng - Ảnh 5](https://ktmt.vnmediacdn.com/images/2024/07/23/26-1721723646-anh-2-dai-tap-khoai-chau-hung-yen.jpg)
Tuy nhiên đến 18h50 cùng ngày, Phóng viên tiếp tục ghi nhận tàu chở hàng mang biển kiểm soát VR21064084 vẫn bơm cát lên bãi bồi thuộc địa phận thôn Minh Khai, chứ không phải đổ dầu như lời vị trưởng công an xã Đại Tập.
Theo các chuyên gia môi trường, việc bơm hút cát đổ lên đất nông nghiệp sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến đất cũng như hệ lụy về vấn đề môi trường, sinh thái. Và nếu việc bơm hút cát tập kết vào những địa điểm không được cấp phép sẽ dẫn đến trách nhiệm của chính quyền cấp cơ sở. Ngoài ra, theo luật Đất đai 2024 (có hiệu lực từ 1/8 tới đây), khoản 1 Điều 5 quy định phải sử dụng đúng mục đích sử dụng đất. Ngoài ra, theo khoản 2 Điều 6 về người chịu trách nhiệm trước Nhà nước đối với việc sử dụng đất: Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã đối với việc sử dụng đất nông nghiệp vào mục đích công ích.
GS.TS Hoàng Xuân Cơ, Trưởng Ban Nghiên cứu khoa học (Hội Kinh tế Môi trường Việt Nam) cho biết, hoạt động khai thác trái phép cát, tập kết cát không đúng quy định đương nhiên không đáp ứng các yêu cầu về khảo sát, xin cấp phép; Không có nghiên cứu kỹ lưỡng về tác động của hoạt động này đối với địa hình, địa chất, hình thái của lòng sông, chế độ dòng chảy, diễn biến lòng, bờ, bãi sông; Không có các phương án bảo vệ lòng, bờ, bãi sông, hồ…
"Cần phải chấm dứt các hoạt động khai thác trái phép, tập kết cát trên đất nông nghiệp bằng cách nâng cao hơn nữa vai trò của cơ quan quản lý Nhà nước ở địa phương. Thậm chí, có những chế tài quy định trách nhiệm, xử lý người đứng đầu khi để xảy ra sai phạm trong địa bàn thuộc thẩm quyền quản lý...”, GS.TS Hoàng Xuân Cơ nêu quan điểm.
Tạp chí điện tử Kinh tế Môi trường sẽ tiếp tục thông tin!
Nhóm PV