Hormuz định giá lại: Iran thu 2 triệu USD mỗi tàu, thị trường năng lượng rối loạn
Iran ngày 22/3 yêu cầu mỗi tàu đi qua eo biển Hormuz trả 2 triệu USD, động thái khiến chi phí vận tải dầu toàn cầu tăng vọt và đẩy thị trường năng lượng vào trạng thái căng thẳng.
Ông Alaeddin Boroujrrdi, nghị sĩ Iran, hôm 22/3 tuyên bố trên truyền hình rằng: “Một số tàu đi qua eo biển Hormuz phải trả 2 triệu USD cho Tehran. Một chế độ quản lý mới đang được thiết lập và xung đột có cái giá của nó”. Đây là tuyến đường chiến lược vận chuyển khoảng 20% nguồn cung LNG và dầu toàn cầu, nên phát ngôn này tác động trực tiếp tới thị trường năng lượng.
Trước đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đề xuất phương án dỡ bỏ trừng phạt dầu của Iran đã chất lên tàu, nhưng đại diện Bộ Dầu mỏ Iran phản bác: “Iran hiện hầu như không có dầu trên tàu và không có lượng dư thừa để cung cấp cho thị trường quốc tế”. Đây là dữ liệu cụ thể về khả năng cung ứng dầu hiện tại của Tehran, làm gia tăng rủi ro nguồn cung.
Trong cùng ngày, Thiếu tướng Ali Abdollahi, Tư lệnh Bộ Chỉ huy trung tâm Khatam al‑Anbia, nhấn mạnh: “Học thuyết quân sự của Iran đã chuyển từ phòng thủ sang tấn công. Chúng tôi có khả năng đảo lộn tính toán của kẻ thù bằng các loại vũ khí tiên tiến mới”. Đây là tín hiệu chính thức từ quân đội Iran, xác nhận căng thẳng có thể kéo dài và lan rộng.
Các nhà phân tích thị trường đã ngay lập tức phản ứng: giá dầu Brent tăng lên 112,9 USD/thùng, giá WTI đạt 99,2 USD/thùng vào sáng 22/3, theo dữ liệu từ thị trường giao ngay. Biến động này cho thấy áp lực nguồn cung ngắn hạn từ Hormuz đang được định giá vào thị trường, đồng thời thúc đẩy các tài sản an toàn như USD.
Trên thị trường tài chính, tâm lý rủi ro gia tăng rõ rệt. Sự kiện này khiến chỉ số Dollar Index sáng 23/3 tăng hơn 1%, đạt 99,66 điểm, phản ánh nhu cầu trú ẩn an toàn và dòng vốn tháo chạy khỏi các tài sản rủi ro. Đồng thời, trái phiếu chính phủ, cổ phiếu năng lượng và chứng khoán khu vực chịu áp lực do lo ngại đứt gãy nguồn cung dầu và khí đốt.
Điều đáng lưu ý, eo biển Hormuz là tuyến vận chuyển chiến lược chiếm khoảng 1/5 tổng nguồn cung dầu toàn cầu. Việc Iran áp phí qua Hormuz và chuyển sang học thuyết tấn công tạo ra dữ liệu quan trọng để đánh giá rủi ro nguồn cung dài hạn, chi phí bảo hiểm tàu, và dự báo biến động giá dầu trong những tuần tới.
Phản ứng thị trường cũng cho thấy các nhà đầu tư đang định giá lại rủi ro chính trị và chiến lược: giá năng lượng neo cao, chi phí vận tải tăng, USD tăng mạnh, trong khi các tài sản rủi ro khác chịu áp lực giảm. Dữ liệu này là “mảnh ghép” quan trọng để phân tích xu hướng thị trường, xác định vùng giá dầu, và đánh giá khả năng tác động đến kinh tế toàn cầu trong thời gian tới.
