Hơn 1 triệu tỷ đồng đầu tư công: Câu chuyện không còn ở tiền

Theo dõi KTMT trên

Kế hoạch đầu tư công năm 2026 được giao lên tới hơn 1.008.610 tỷ đồng, bao gồm gần 995.000 tỷ đồng vốn từ ngân sách Trung ương, phần vốn địa phương bổ sung và một phần vốn kéo dài từ các năm trước. So với năm 2025, quy mô này tăng đáng kể, cho thấy vai trò ngày càng lớn của đầu tư công trong việc hỗ trợ tăng trưởng.

Trong bối cảnh các động lực truyền thống như xuất khẩu và tiêu dùng còn nhiều biến động, đầu tư công tiếp tục được kỳ vọng là “đầu kéo” của nền kinh tế.

Theo Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam, nếu được triển khai hiệu quả, đầu tư công không chỉ đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng mà còn tạo ra hiệu ứng lan tỏa thông qua việc phát triển hạ tầng, giảm chi phí logistics và mở rộng không gian kinh tế. Các dự án giao thông, đô thị khi hoàn thiện sẽ cải thiện khả năng kết nối, qua đó hỗ trợ hoạt động sản xuất, thương mại và thu hút đầu tư tư nhân.

Ở góc độ định lượng, Cục Thống kê cho biết, mỗi 1% vốn đầu tư công được giải ngân thêm có thể giúp GDP tăng khoảng 0,06 điểm phần trăm. Điều này cho thấy dư địa đóng góp của đầu tư công vẫn còn đáng kể nếu tiến độ giải ngân được đảm bảo.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa kế hoạch và thực tế vẫn là yếu tố cần theo dõi. Trong những năm gần đây, tình trạng chậm tiến độ, kéo dài hoặc dở dang ở một số dự án đầu tư công vẫn chưa được xử lý triệt để. Điều này không chỉ làm giảm hiệu quả sử dụng vốn mà còn khiến tác động lan tỏa tới nền kinh tế bị hạn chế, đặc biệt trong bối cảnh quy mô đầu tư ngày càng lớn.

Theo Nguyễn Quốc Việt (Đại học Quốc gia Hà Nội), để nâng cao hiệu quả, cần siết chặt kỷ luật thực thi, trong đó trách nhiệm phải được xác định rõ theo nguyên tắc “ba rõ”: rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm. Khi quy trình triển khai được minh bạch và trách nhiệm được phân định cụ thể, tiến độ và chất lượng dự án sẽ được cải thiện.

Bên cạnh đó, việc công khai thông tin và tạo sự đồng thuận xã hội cũng là yếu tố quan trọng giúp hạn chế các vướng mắc trong quá trình triển khai, đặc biệt ở khâu giải phóng mặt bằng và thủ tục pháp lý.

Một điểm đáng chú ý là trong bối cảnh cơ chế, chính sách về đầu tư công và đấu thầu đang dần được hoàn thiện theo hướng linh hoạt hơn, yếu tố quyết định không còn nằm ở việc “có vốn hay không”, mà là khả năng đưa vốn vào thực tế. Với quy mô hơn 1 triệu tỷ đồng, đầu tư công năm 2026 không chỉ là công cụ kích thích tăng trưởng ngắn hạn, mà còn là phép thử đối với năng lực thực thi của hệ thống.

Ở góc độ thị trường, tác động của đầu tư công thường không phân bổ đồng đều mà có xu hướng tập trung vào một số lĩnh vực hưởng lợi trực tiếp như xây dựng hạ tầng, vật liệu và logistics. Tuy nhiên, mức độ phản ánh vào kết quả kinh doanh của doanh nghiệp thường có độ trễ nhất định so với tiến độ giải ngân thực tế.

Điều này đồng nghĩa, cơ hội từ đầu tư công không chỉ phụ thuộc vào quy mô vốn, mà còn gắn với khả năng dòng tiền được triển khai đúng tiến độ và đi vào các dự án cụ thể. Trong nhiều trường hợp, kỳ vọng có thể đi trước, nhưng hiệu quả thực tế mới là yếu tố quyết định xu hướng dài hơn của thị trường.