Hội nghị Hữu cơ châu Á lần thứ 8: Cơ hội trao đổi kinh nghiệm nông nghiệp hữu cơ giữa các quốc gia

Theo dõi KTMT trên

Sự kiện do Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam (VOAA) phối hợp Ủy ban Nhân dân tỉnh Ninh Bình tổ chức.

Hội nghị Hữu cơ châu Á lần thứ 8 (Organic Asia Congress – OAC) quy tụ của các nhà khoa học, doanh nghiệp và nông dân từ khắp châu lục. Hội nghị sẽ cùng nhau thảo luận, chia sẻ những nghiên cứu, đổi mới và thực hành tốt nhất. Đồng thời, đây cũng là địp dể các cơ quan chức năng, doanh nghiệp và người dân nhận thức sâu sắc hơn về trách nhiệm của mình trong việc gìn giữ môi trường, nâng cao chất lượng cuộc sống và xây dựng nền nông nghiệp bền vững.

Hội nghị Hữu cơ châu Á là sự kiện quốc tế được tổ chức luân phiên giữa các quốc gia nhằm thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững, đặc biệt là nông nghiệp hữu cơ (từ năm 2012 đến 2024). 

Đây là sự kiện có ý nghĩa đặc biệt trong quảng bá hình ảnh văn hóa, con người, nông nghiệp Việt Nam ra thế giới, thúc đẩy đầu tư xanh và giao lưu tri thức trong tiến trình chuyển đổi nông nghiệp theo hướng thân thiện với môi trường.

Tham dự hội nghị có ông Nguyễn Xuân Cường - nguyên UVTW Đảng, nguyên Bộ trưởng Bộ NN&MT; ông Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban thường vụ tỉnh ủy - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Ninh Bình; ông Phạm Tiến Nam, Phó Chủ tịch Trung ương Hội Nông dân Việt Nam; ông Marco Schluter, Phó Chủ tịch IFOAM - Oganics International; ông Mathew Jonh - Chủ tịch IFOAM-Oganics châu Á; TSKH Hà Phúc Mịch - Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam và các đại biểu quốc tế, đại diện các tổ chức, các cơ quan thông tấn, báo chí.

Hội nghị đã công bố bức thư chúc mừng của Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà gửi tới hội nghị. Theo đó, Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ Việt Nam coi phát triển nông nghiệp hữu cơ là một trong những định hướng chiến lược, không chỉ nhằm đảm bảo an ninh lương thực quốc gia, bảo vệ sức khỏe nhân dân và môi trường sinh thái, mà còn góp phần kiến tạo một nền nông nghiệp carbon thấp, kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, chủ động thích ứng với biến đổi khí hậu.

Bằng những chính sách khuyến khích, tạo điều kiện cụ thể, cùng với sự tham gia tích cực của người dân, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội, nền nông nghiệp hữu cơ Việt Nam đã có những bước tiến vượt bậc. Việt Nam hiện năm trong nhóm các quốc gia có tốc độ tăng trưởng diện tích canh tác hữu cơ nhanh nhất thế giới, với nhiều sản phẩm đã khẳng định được chất lượng và chinh phục thành công các thị trường khu vực và toàn cầu

Theo Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà, với chủ đề "Hữu cơ vì một tương lai tốt đẹp hơn", Hội nghị Hữu cơ châu Á lần thứ 8 là cơ hội quý báu để các nhà hoạch định chính sách, nhà khoa học, doanh nghiệp và cộng đồng nông dân cùng nhau tăng cường kết nối, mở rộng hợp tác, chia sẻ tri thức và kinh nghiệm, từ đó định hình tương lai của nền nông nghiệp châu Á theo hướng lành mạnh, công bằng và bền vững, vì một hành tinh xanh và sự thịnh vượng chung.

Phát biểu khai mạc hội nghị, ông Mathew Jonh - Chủ tịch IFOAM-Oganics châu Á cho biết, Hội nghị Hữu cơ châu Á là sự kiện hữu cơ tiêu biểu, được tổ chức thường niên từ năm 2016 với sự tham gia của các thành viên IFOAM đến từ hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ ở châu Á cũng như quốc tế. Hội nghị đầu tiên được tổ chức tại Hàn Quốc, sau đó lần lượt tại Trung Quốc, Philippines, Indonesia và nay là Việt Nam. Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam – đã luôn là một trong những thành viên gắn bó nhất của IFOAM-Organics Asia. Đồng thời, Hiệp hội cũng là thành viên tích cực của Mạng lưới Chính quyền địa phương châu Á vì Nông nghiệp Hữu cơ (ALGOA), và là đơn vị đầu tiên đề xuất lấy ngày 19/9 hằng năm là “Ngày Hữu cơ châu Á” – một quyết định được thông qua tại Hội nghị thượng đỉnh ALGOA năm 2016.

"Tôi xin chúc mừng và ghi nhận những nỗ lực to lớn của Hiệp hội trong suốt quá trình đóng góp cho Hội nghị cũng như sự phát triển nông nghiệp hữu cơ trong suốt thập kỷ qua. Hôm nay, chúng ta có mặt tại đây cùng nhau dưới chủ đề “Nông nghiệp hữu cơ cho Tương lai” - ông Mathew Jonh nhấn mạnh.

Theo ông Mathew Jonh, thị trường hữu cơ toàn cầu đã đạt hơn 135 tỷ euro, trong đó Trung Quốc đã trở thành thị trường hữu cơ lớn thứ ba thế giới sau Mỹ và EU. Nhu cầu tiêu dùng đang ngày càng tăng mạnh… Ý thức của người tiêu dùng về lợi ích môi trường và sức khỏe từ nông nghiệp hữu cơ đang ngày càng gia tăng, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu khắc nghiệt. Thông qua Hội nghị lần này, ông Mathew Jonh bày tỏ các đại biểu sẽ có được sự hiểu biết rõ ràng hơn về sự phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam, đồng thời tìm ra những cách thức hợp tác để đưa sản phẩm địa phương vươn ra thị trường châu Á và toàn cầu.

Phát biểu tại sự kiện, ông Trần Anh Dũng - Phó Chủ tịch thường trực UBND tỉnh Ninh Bình cho biết, Việt Nam và đặc biệt là tỉnh Ninh Bình, đang ở giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ. Nền nông nghiệp truyền thống đang từng bước chuyển sang nền nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái và đa giá trị.

Trong những năm gần đây, với sự nỗ lực không ngừng, ngành nông nghiệp Ninh Bình đã có bước chuyển mình mạnh mẽ từ mô hình sản xuất truyền thống sang nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp sinh thái và đa giá trị. Đây là hướng đi đúng đắn nhằm tạo ra giá trị gia tăng, nâng cao sức cạnh tranh của nông sản và khẳng định thương hiệu “nông nghiệp xanh - du lịch xanh” của địa phương.

Hiện diện tích sản xuất hữu cơ của Ninh Bình ngày càng được mở rộng. Đến hết năm 2024, toàn tỉnh đã có 26 ha được cấp chứng nhận hữu cơ, tập trung vào các cây dược liệu quý như trà hoa vàng, giảo cổ lam, sâm Cúc Phương và cà gai leo. Hơn 5.000 ha lúa và hơn 700 ha rau màu cũng đã được sản xuất theo hướng hữu cơ. Khoảng 6.000 ha canh tác lúa đã giúp giảm phát thải khí nhà kính, góp phần vào mục tiêu chung của quốc gia về biến đổi khí hậu.

Tuy nhiên, theo ông Trần Anh Dũng, tỉnh Ninh Bình cũng đối mặt với một số khó khăn, thách thức về sản xuất hữu cơ. Để vượt qua những thách thức này, tỉnh Ninh Bình đã và đang tiếp tục triển khai một số chính sách hỗ trợ như: Chính sách hỗ trợ canh tác lúa theo hướng hữu cơ, Chính sách hỗ trợ sản xuất rau, củ, quả hữu cơ phục vụ du lịch. Chính sách hỗ trợ sản xuất các sản phẩm đặc sản có chứng nhận hữu cơ, mang thương hiệu của tỉnh…

TSKH Hà Phúc Mịch - Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp hữu cơ Việt Nam trong bài phát biểu của mình đã nhấn mạnh vào tầm quan trọng của nông nghiệp hữu cơ đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam cũng như vai trò trong việc góp phần giải quyết các vấn đề ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu. 

Theo TSKH Hà Phúc Mịch, chủ đề chính của Hội nghị là “Hữu cơ vì tương lai tốt đẹp hơn”, Việt Nam đã có chủ trương và pháp lý hỗ trợ phát triển nông nghiệp hữu cơ và được tất cả các tỉnh, thành phố cả nước thúc đẩy phát triển.Việt Nam đã xác định phát triển Nông nghiệp hữu cơ là xu thế và hội nhập quốc tế.

Chủ tịch Hiệp hội Nông nghiệp Hữu cơ Việt Nam cho biết thêm, Việt Nam phát triển nông nghiệp hữu cơ đã được lan tỏa rộng rãi nhưng mới chỉ ở giai đoạn đầu phát triển, còn nhiều vấn đề, nội dung, kinh nghiệm cần tiếp tục trao đổi, học hỏi với bạn bè quốc tế. Năm 2025, Việt Nam vinh dự được đăng cai tổ chức “Hội nghị Hữu cơ châu Á lần thứ 8”, đây cũng là cơ hội để học hỏi, trao đổi kinh nghiệm phát triển nông nghiệp hữu cơ giữa các nước khu vực và quốc tế.

Trong bài trình bày về các xu hướng của hữu cơ trên thế giới, ông Marco Schluter, Phó Chủ tịch IFOAM cho biết, về mặt chính sách, nông nghiệp hữu cơ vẫn gặp phải nhiều thách thức khi các chính sách nông nghiệp toàn cầu phần lớn vẫn ưu ái cho mô hình canh tác truyền thống dựa vào đầu vào hóa học.

Tuy vậy, các sáng kiến gần đây như chiến lược 'Từ nông trại đến bàn ăn' (Farm to Fork) của EU và các chính sách hữu cơ đang nổi lên tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương cho thấy hữu cơ đang dần được công nhận như một giải pháp cho các mục tiêu về khí hậu, phát triển nông thôn và y tế công cộng.

Bốn xu hướng quan trọng mà phong trào hữu cơ cần có phản ứng chiến lược gồm:
1. Sự chuyển đổi của hệ thống thực phẩm dưới tác động của số hóa và trí tuệ nhân tạo;
2. Áp lực kinh tế ngày càng lớn đối với nông dân;
3. Việc phổ biến các tuyên bố về phát triển bền vững mà thiếu cơ chế kiểm chứng;
4. Tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu tới năng suất nông nghiệp.

Để vượt qua những thách thức này, phong trào hữu cơ cần kết hợp giữa sự kiên định với nguyên lý cốt lõi và tinh thần đổi mới thực tiễn. Cần đặt nông nghiệp hữu cơ vào vị trí trung tâm trong các khuôn khổ chính sách toàn cầu về khí hậu, phát triển bền vững và chủ quyền lương thực. Bằng cách chứng minh rằng các nguyên lý của hữu cơ có thể giải quyết các thách thức cấp bách nhất của ngành nông nghiệp hiện đại, phong trào có thể củng cố cộng đồng và góp phần thúc đẩy chuyển đổi hệ thống thực phẩm một cách sâu rộng.

Cũng trong khuôn khổ hội nghị, đã diễn ra lễ trao chứng nhận công nhận tiêu chuẩn hữu cơ VOAA là thành viên trong Gia đình tiêu chuẩn IFOAM quốc tế.

Tại hội nghị, TSKH Hà Phúc Mịch - Chủ tịch VOAA đã có bài trình bày với chủ đề "Các chính sách và biện pháp hỗ trợ phát triển nông nghiệp hữu cơ tại Việt Nam". Tiếp theo, ông Ngô Chấn Đào (Wu Zhentao) Phó Chủ tịch Hiệp hội Trao đổi Nông nghiệp Quốc tế Trung Quốc (CAAIE) có bài trình bày với chủ đề Chính sách và các biện pháp thúc đẩy ngành công nghiệp hữu cơ tại Trung Quốc.

Duy Khánh