Cú sốc năng lượng lan rộng: Thị trường toàn cầu "reset"
Cú sốc năng lượng không chỉ dừng ở giá dầu, mà đang lan sang lãi suất, tiền tệ và chứng khoán toàn cầu. Sự thay đổi kỳ vọng này khiến thị trường bước vào một nhịp điều chỉnh sâu hơn.
Trung tâm của cú sốc nằm ở năng lượng. Dù đã hạ nhiệt sau các phiên tăng nóng, giá dầu Brent vẫn duy trì quanh 105 USD/thùng, cao hơn 40–50% so với trước khi xung đột bùng phát. Thị trường khí đốt phản ứng mạnh hơn, với mức tăng tới 35% chỉ trong một phiên tại châu Âu, cho thấy rủi ro nguồn cung vẫn hiện hữu.
Từ điểm xuất phát này, áp lực nhanh chóng lan sang chính sách tiền tệ. Khi giá năng lượng tăng, nguy cơ lạm phát quay trở lại khiến các ngân hàng trung ương buộc phải thận trọng hơn. Giới đầu tư hiện gần như đã loại bỏ khả năng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất trong năm 2026, trong khi Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) thậm chí có thể chuyển sang thắt chặt trong quý II.
Phản ứng này được phản ánh rõ trên thị trường trái phiếu. Lợi suất trái phiếu Đức kỳ hạn 2 năm tăng 56 điểm cơ bản trong tháng, còn trái phiếu Anh cùng kỳ hạn tăng tới 88 điểm cơ bản, cho thấy chi phí vốn đang được định giá lại ở mức cao hơn.
Khi lãi suất tăng, hiệu ứng lan sang các loại tài sản khác gần như là tức thì. Giá vàng biến động mạnh, giảm sâu xuống 4.650 USD/ounce rồi nhanh chóng bật lại trên 4.700 USD/ounce, phản ánh sự giằng co giữa nhu cầu trú ẩn và áp lực từ lợi suất tăng.
Trên thị trường tiền tệ, đồng USD tạm thời suy yếu khi kỳ vọng thắt chặt chuyển sang các nền kinh tế khác. Tuy nhiên, xu hướng này được đánh giá là chưa ổn định, bởi trong kịch bản rủi ro leo thang, USD có thể nhanh chóng quay lại vai trò tài sản an toàn.
Thị trường chứng khoán lại phản ứng theo hướng tiêu cực. Các chỉ số lớn tại Mỹ và châu Âu đồng loạt giảm, khi chi phí năng lượng cao làm dấy lên lo ngại về biên lợi nhuận doanh nghiệp và triển vọng tăng trưởng.
Điểm đáng chú ý là sự thay đổi hiện tại không còn mang tính cục bộ. Từ dầu, lãi suất đến cổ phiếu và tiền tệ, các thị trường đang phản ứng theo cùng một hướng, cho thấy một quá trình tái định giá đang diễn ra trên diện rộng.
Trong bối cảnh đó, câu hỏi quan trọng không còn là diễn biến ngắn hạn của từng loại tài sản, mà là liệu cú sốc năng lượng hiện tại có đủ kéo dài để thay đổi mặt bằng giá toàn cầu hay không.
Nếu giá năng lượng duy trì ở mức cao, thị trường sẽ không chỉ biến động, mà có thể bước vào một trạng thái mới, nơi lãi suất cao hơn và chi phí vốn đắt hơn trở thành bình thường.
