Cú ngã của Zuckerberg: 5 năm theo đuổi metaverse và cái giá 80 tỷ USD
Meta đã chi khoảng 80 tỷ USD cho metaverse trong 5 năm nhưng chưa đạt kỳ vọng, buộc thu hẹp chiến lược và chuyển trọng tâm sang AI trong bối cảnh người dùng chưa đón nhận rộng rãi.
Cách đây 5 năm, Mark Zuckerberg đặt cược lớn vào metaverse - một thế giới số nhập vai dựa trên công nghệ thực tế ảo, nơi con người có thể làm việc, giải trí và tương tác thông qua avatar. Để khẳng định tầm nhìn này, ông quyết định đổi tên Facebook thành Meta, đánh dấu bước chuyển chiến lược mang tính dài hạn.

Hành trình theo đuổi metaverse thực tế bắt đầu từ sớm hơn, khi Meta chi 2 tỷ USD để mua lại Oculus vào năm 2014. Sau đó, công ty liên tục rót vốn vào phần cứng, nội dung và hệ sinh thái, từ các studio game đến nền tảng Horizon Worlds nhằm xây dựng một “vũ trụ ảo” hoàn chỉnh.
Trong giai đoạn đại dịch Covid-19, khi nhu cầu làm việc và tương tác từ xa tăng cao, metaverse từng được kỳ vọng sẽ trở thành xu hướng công nghệ tiếp theo. Nhiều doanh nghiệp lớn nhanh chóng tham gia, thậm chí lập các vị trí chuyên trách để đón đầu làn sóng này.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy quá trình phát triển metaverse gặp nhiều rào cản. Các sản phẩm VR chưa đủ hấp dẫn, trải nghiệm còn hạn chế và chi phí thiết bị cao khiến công nghệ này khó tiếp cận đại chúng.
Sau khoản đầu tư lên tới khoảng 80 tỷ USD, metaverse vẫn chỉ thu hút một nhóm nhỏ người dùng. Trong khi đó, các nền tảng số khác như Roblox hay Fortnite lại phát triển mạnh, cho thấy thị hiếu người dùng chưa hoàn toàn nghiêng về mô hình VR mà Meta theo đuổi.
Những tín hiệu điều chỉnh chiến lược đã xuất hiện rõ ràng trong thời gian gần đây. Meta cắt giảm nhân sự tại bộ phận metaverse, đồng thời thay đổi định hướng Horizon Worlds và hạn chế phát triển thêm các ứng dụng thực tế ảo mới.
Song song với việc thu hẹp metaverse, Meta đang chuyển trọng tâm sang trí tuệ nhân tạo. Công ty dự kiến chi ít nhất 115 tỷ USD trong năm nay cho AI và hạ tầng dữ liệu, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong ưu tiên chiến lược.
Dù vậy, Meta chưa hoàn toàn từ bỏ metaverse. Một số sản phẩm vẫn tiếp tục được duy trì, trong khi các thiết bị thực tế tăng cường tích hợp AI được xem là hướng đi mới kết hợp giữa hai công nghệ.
Sự thay đổi trong thông điệp của Zuckerberg cũng phản ánh xu hướng này. Nếu trước đây metaverse là trung tâm, thì hiện tại AI mới là chủ đề được nhấn mạnh trong các bài phát biểu và chiến lược của công ty.
Câu chuyện metaverse của Meta cho thấy ngay cả những tập đoàn công nghệ lớn cũng đối mặt với rủi ro khi theo đuổi tầm nhìn dài hạn. Trong bối cảnh công nghệ thay đổi nhanh, khả năng điều chỉnh chiến lược có thể trở thành yếu tố quyết định đối với sự thành công trong tương lai.












