Chứng khoán 2026: Khi công thức cũ không còn đủ

Theo dõi KTMT trên

Trong nhiều năm, thị trường chứng khoán Việt Nam thường vận hành theo một “công thức quen thuộc”: lãi suất giảm, dòng tiền cá nhân quay lại, nhóm ngân hàng và bất động sản dẫn sóng, VN-Index bứt phá mạnh. Nhưng bước sang năm 2026, những tín hiệu mới cho thấy công thức đó có thể không còn đủ để giải thích diễn biến của thị trường.

Dự báo của Công ty Chứng khoán Guotai Junan Việt Nam (IVS) cho thấy VN-Index vẫn có thể tăng khoảng 15–20% trong cả năm 2026. Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Kỳ Minh, Kinh tế trưởng của IVS, thị trường trong quý I khó bứt phá mạnh do thanh khoản còn hạn chế và chịu tác động từ biến động của thị trường tài chính quốc tế.

Điều đó cho thấy thị trường năm nay có thể vẫn tăng trưởng, nhưng nhịp đi sẽ khác với những chu kỳ quen thuộc trước đây.

Thanh khoản chưa bùng nổ, nhịp tăng có thể đến muộn

Một trong những động lực quan trọng của các chu kỳ tăng trước đây là dòng tiền cá nhân. Tuy nhiên, thanh khoản thị trường trong giai đoạn đầu năm 2026 vẫn chưa cho thấy sự bùng nổ rõ rệt.

Theo ông Nguyễn Kỳ Minh, yếu tố mùa vụ sau Tết cùng tâm lý thận trọng trước các biến động của thị trường tài chính quốc tế khiến dòng tiền chưa quay lại mạnh trong quý I. Khi bước sang các quý sau, nếu mặt bằng lãi suất tiếp tục ổn định hoặc giảm nhẹ, khả năng giải ngân của nhà đầu tư có thể được cải thiện.

Điều này đồng nghĩa với việc thị trường năm nay có thể tăng trưởng theo từng giai đoạn, thay vì xuất hiện một nhịp tăng mạnh ngay từ đầu năm.

Một thay đổi khác là vai trò dẫn dắt của các nhóm ngành. Trong nhiều năm, cổ phiếu ngân hàng thường là động lực chính của thị trường. Tuy nhiên, định hướng điều hành năm nay của Ngân hàng Nhà nước cho thấy mục tiêu tăng trưởng tín dụng khoảng 14,6%, trong khi huy động vốn dự kiến tăng trên 16%. Chính sách này phản ánh ưu tiên ổn định vĩ mô, đồng thời cho thấy dư địa tăng trưởng mạnh của nhóm ngân hàng trong ngắn hạn có thể không còn lớn như trước.

Trong bối cảnh đó, sự chú ý của thị trường đang dịch chuyển sang một số lĩnh vực khác. Theo ông Nguyễn Kỳ Minh, các ngành như điện than, xăng dầu và phân bón có thể thu hút sự quan tâm của dòng tiền, đặc biệt khi thị trường năng lượng toàn cầu vẫn biến động mạnh.

Những câu chuyện mới của thị trường

Nếu trước đây ngân hàng và bất động sản thường đóng vai trò trung tâm của các chu kỳ tăng trưởng, thì thị trường năm 2026 bắt đầu xuất hiện những câu chuyện mới.

Một trong số đó là lĩnh vực công nghệ và bán dẫn. Một số doanh nghiệp lớn tại Việt Nam đang tìm cách tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị này. FPT đã công bố định hướng mở rộng hoạt động trong lĩnh vực chip bán dẫn, trong khi Viettel cũng đang chuẩn bị cho các dự án sản xuất liên quan đến công nghệ cao.

Những động thái này chưa thể tạo ra tác động ngay lập tức lên thị trường, nhưng lại mở ra một hướng phát triển mới cho các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam trong dài hạn.

Bên cạnh đó, câu chuyện nâng hạng thị trường tiếp tục là một biến số đáng chú ý. Theo kế hoạch, FTSE Russell sẽ công bố quyết định liên quan đến Việt Nam vào ngày 7/4/2026. Nếu Việt Nam được đưa vào rổ thị trường mới nổi từ tháng 9, thị trường chứng khoán trong nước có thể thu hút thêm dòng vốn quốc tế.

Theo phân tích của SSI Research, cùng với triển vọng lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp có thể tăng 20–30% trong năm 2026, yếu tố nâng hạng có thể trở thành một trong những chất xúc tác quan trọng giúp dòng tiền quay lại thị trường.

Khi những động lực quen thuộc như ngân hàng hay bất động sản không còn giữ vai trò áp đảo, thị trường chứng khoán 2026 có thể vẫn tăng trưởng – nhưng theo một cách khác, nơi cơ hội nằm ở những câu chuyện mới thay vì “công thức cũ”.