Cảnh báo mới của Iran đặt thị trường dầu và dòng vốn quốc tế vào thế nhạy cảm

Theo dõi KTMT trên

Iran chính thức bác bỏ tối hậu thư của Tổng thống Mỹ Donald Trump, nhấn mạnh “Eo biển Hormuz vẫn mở, tự do thương mại phải được tôn trọng” – ngoại trưởng Abbas Araghchi viết. Thị trường dầu ngay lập tức phản ứng, giá Brent có những phiên biến động ±3–4 USD/thùng, cho thấy dòng dầu chưa bị gián đoạn nhưng rủi ro chiến lược đã tăng.

Tổng thống Masoud Pezeshkian tuyên bố các lời đe dọa chỉ củng cố sự đoàn kết quốc gia, trong khi phát ngôn viên Ebrahim Zolfaghari cảnh báo sẽ tấn công cơ sở hạ tầng năng lượng Mỹ – Israel nếu bị khiêu khích. Thị trường bảo hiểm hàng hải ghi nhận phí bảo hiểm tuyến Hormuz tăng 12–15%, phản ánh quan ngại về rủi ro cao nhưng chưa gây tắc nghẽn vận tải.

Tuyến Hormuz chiếm khoảng 1/3 xuất khẩu dầu bằng đường biển toàn cầu. Chuyên gia năng lượng Mark Kelly (London) nhận định, “Nếu xung đột leo thang, giá dầu Brent có thể tăng thêm 10–15% trong ngắn hạn, kéo theo chi phí logistics, khí hóa lỏng và nhiên liệu hàng hải tăng mạnh.”

Theo Bộ Năng lượng Iran, nước này vận hành khoảng 200 nhà máy điện, trong đó Shohadaye Pakdasht có công suất hơn 2.800 MW. Việc Mỹ đe dọa tấn công cơ sở điện của Iran tạo ra tình huống hai lưỡi: thị trường vẫn duy trì dòng năng lượng nhưng chi phí bảo hiểm, chi phí tài chính và rủi ro địa chính trị tăng. Các quỹ năng lượng và ETF dầu đang tái cân bằng danh mục, theo Bloomberg.

Dữ liệu giao dịch dầu thô trong tuần qua cho thấy các quỹ đầu cơ đã tăng vị thế mua Brent lên 45 triệu thùng, phản ánh kỳ vọng giá tiếp tục biến động cao. Các nhà phân tích dự báo, nếu căng thẳng kéo dài, dòng vốn đầu tư vào dầu và khí hóa lỏng có thể dịch chuyển tạm thời sang các thị trường thay thế như UAE, Saudi Arabia, hoặc dự trữ chiến lược.

Các nhà môi giới hàng hải nhận định tình trạng “Hormuz mở nhưng rủi ro cao” khiến một số tàu tránh tuyến trực tiếp, chuyển sang đường vòng hoặc tăng phí bảo hiểm. Nếu tình hình leo thang trong 2–4 tuần tới, gián đoạn cục bộ tại Hormuz có thể làm giá khí hóa lỏng châu Á tăng 7–10%, đồng thời tác động đến chi phí vận tải container tại Hồng Kông, Singapore.

Tóm lại, tuy Iran giữ Hormuz mở, thị trường đã phản ánh ngay lập tức rủi ro địa chính trị. Dòng dầu chưa bị tắc, nhưng các quỹ năng lượng, bảo hiểm hàng hải và logistics đang ở trạng thái cảnh giác cao, dự báo biến động giá sẽ tiếp tục trong ngắn hạn, rủi ro chiến lược vẫn hiện hữu cho toàn bộ chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu.