Bảo vệ môi sinh bền vững: Đừng chỉ nói suông mà không hành động!
Nếu chúng ta tiếp tục “chỉ nói suông mà không hành động” thì khổ nạn sẽ càng chồng chất, khi các vấn đề môi trường không được xử lý, các vấn nạn vẫn chỉ được giải quyết ở mức độ tìm ra giải pháp mà không được thực thi.
Trong dòng chảy vô thường của kiếp nhân sinh, là một tăng sĩ theo dấu chân Đức Phật, tôi luôn tâm niệm rằng, bảo vệ môi trường không chỉ là sứ mệnh của con người mà còn là thực hành giáo lý từ bi, bất hại (ahimsa) mà Đức Thế Tôn đã dạy.
Nhân dịp kỷ niệm 25 năm thành lập Hội Kinh tế môi trường Việt Nam, nơi tôi vinh dự giữ vai trò là Chủ tịch Danh dự, tôi xin chia sẻ đôi lời về ước mơ đem đến màu Xanh cho cả nhân loại - một ước mơ không biên giới, vượt qua mọi ranh giới địa lý, dân tộc, để mang lại hạnh phúc cho muôn loài chúng sanh.
Con người chúng ta, trong vòng luân hồi sinh tử, thường bị cuốn theo tham - sân - si, dẫn đến những hành động thiếu trách nhiệm với Mẹ thiên nhiên. Biến đổi khí hậu, ô nhiễm không khí, rác thải nhựa tràn lan đại dương, lũ lụt, hạn hán - tất cả đều là quả báo từ nhân duyên bất thiện mà chúng ta gieo trồng.
Đức Phật dạy: “Tất cả chúng sanh đều có Phật tính”, và thiên nhiên chính là ngôi nhà chung nuôi dưỡng Phật tính ấy. Nếu chúng ta tiếp tục “No action talking only” - “chỉ nói suông mà không hành động” thì khổ nạn sẽ càng chồng chất, khi các vấn đề môi trường không được xử lý, các vấn nạn vẫn chỉ được giải quyết ở mức độ tìm ra giải pháp mà không được thực thi. Ước mơ xanh của tôi không giới hạn ở một quốc gia, mà phải lan tỏa toàn cầu, vì mọi chúng sanh đều bình đẳng trong vòng nhân quả.
Để biến ước mơ này thành hiện thực, chúng ta phải bắt đầu từ những hành động cụ thể, nhỏ bé nhưng kiên trì, như lời Đức Phật khuyên trong Kinh Pháp Cú: “Giọt nước rơi lâu ngày cũng làm mòn đá”. Trước hết, hãy giảm thiểu rác thải nhựa - kẻ thù thầm lặng đang giết chết đại dương và muôn loài thủy sinh. Mỗi túi nilon, mỗi chai nhựa chúng ta từ chối sử dụng chính là một hạt giống từ bi được gieo.
Bên cạnh đó, việc trồng cây xanh là hành động thiết thực nhất. Tôi đi đến đâu, gặp ai tôi cũng khuyên nên trồng thật nhiều cây xanh có thể, không phải để danh tiếng, mà để tri ân Mẹ thiên nhiên, tri ân quê hương đất nước, cho chính cuộc đời mỗi người.
Cây xanh không chỉ lọc khí độc, giảm thiểu thiên tai, mà còn tạo không gian thiền định, giúp tâm hồn con người gần gũi hơn với đạo pháp. Mỗi cây tôi trồng là một lời nguyện cầu, gieo duyên lành cho muôn loài, giúp giảm bớt khổ nạn từ vô thường của đất trời.
Trong bối cảnh toàn cầu hóa, biến đổi khí hậu đe dọa mọi lục địa, từ rừng Amazon cháy rụi đến sa mạc Sahara mở rộng với tốc độ nhanh chóng, từ các đảo quốc Thái Bình Dương chìm trong nước biển đến những thành phố châu Âu ngập lụt, chúng ta cần giáo dục thế hệ trẻ về lòng từ bi với thiên nhiên, thực hành Bát Chánh Đạo để sống hài hòa. Việt Nam, với truyền thống Phật giáo sâu sắc, nên đi tiên phong từ việc dạy trẻ em từ nhỏ về việc trồng cây, tái chế rác, bảo vệ sông ngòi và sống bất hại với muôn loài.
Hội Kinh tế môi trường Việt Nam đã làm tốt sứ mệnh này suốt 25 năm qua, không chỉ nói mà luôn hành động thực chất, nâng cao nhận thức cộng đồng qua các chiến dịch trồng cây, dọn rác bãi biển và giáo dục môi trường.
Nhưng chúng ta phải làm nhiều hơn: Kêu gọi các quốc gia cùng chung tay, từ châu Á đến châu Phi, thúc đẩy năng lượng tái tạo, bảo vệ rừng nhiệt đới, giảm khí thải carbon. Đây chính là con đường Trung Đạo mà Phật dạy - không cực đoan phát triển kinh tế mà bỏ qua môi sinh, cũng không thụ động chỉ biết than vãn.
Tôi kêu gọi Quý vị hội viên, Nhân dân Việt Nam và toàn nhân loại: Hãy biến lời nói thành hành động! Đừng để phát triển kinh tế mạnh mẽ làm mờ mắt chúng ta trước hậu quả môi trường. Kinh tế bền vững phải đi đôi với môi sinh bền vững, như cây xanh cần đất mẹ để vươn cao. Mỗi ngày, hãy làm một việc thiện: Trồng một cây, nhặt một túi rác ven đường, tuyên truyền về lòng từ bi trong gia đình và cộng đồng. Nếu ai cũng tâm niệm hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng cố gắng làm một việc thiện, thì trái ngọt từ thiện tâm ấy sẽ rất nhiệm màu!
Cầu nguyện cho một thế giới không chiến tranh, hận thù
Nội chiến Nepal (1996-2006) đã để lại những vết thương sâu sắc, với hơn 14.000 người thiệt mạng và nhiều làng xã bị tàn phá. Với nhiều năm thầy trò chúng tôi kiên trì áp dụng Mật Pháp và lời dạy của Đức Phật, cuối cùng các phe lâm chiến đã buông súng, trả lại hòa bình cho đất nước này. Tuy nhiên, những biến động gần đây tại Kathmandu nhắc nhở chúng ta rằng hòa bình cần được cầu nguyện gìn giữ liên tục.
Để nguyện cầu và thảo luận cho một thế giới không còn chiến tranh, hận thù, Lễ cầu nguyện và Hội thảo Hòa Bình cho Nepal sẽ được tổ chức tại Lâm Tì Ni ngày 16/11/2025.
Với tấm lòng trân trọng, chúng tôi trân trọng kính mời Quý vị đến dự Lễ cầu nguyện đốt đèn và Hội thảo Hòa Bình tại Lâm Tì Ni. Sự hiện diện của quý vị tại Lễ cầu nguyện đốt đèn và Hội thảo Hòa Bình sẽ là nguồn động viên lớn lao cho Thầy trò chúng tôi trên con đường phụng sự Hòa Bình Hạnh Phúc cho chúng sanh.
Chúng tôi hy vọng Thư ngỏ này sẽ được quý vị đón nhận và chia sẻ rộng rãi, để cùng nhau hướng tới một tương lai hòa bình bền vững.
Hòa thượng Thích Huyền Diệu
Chủ tịch Liên đoàn Phật giáo thế giới tại Lâm Tì Ni
Chủ tịch Danh dự Hội Kinh tế môi trường Việt Nam
