975.000 tỷ đầu tư công đã phân bổ, nhưng tiền đang ở đâu?
Vốn đầu tư công đã được phân bổ gần như toàn bộ, nhưng dòng tiền vẫn chưa thực sự đi vào nền kinh tế. Khi mục tiêu tăng trưởng hai chữ số đặt ra, độ trễ này có thể trở thành điểm nghẽn lớn nhất.
Theo Bộ Tài chính, đến hết tháng 2/2026, tổng vốn đầu tư công đã được phân bổ chi tiết đạt 975,5 nghìn tỷ đồng, tương đương 96,7% kế hoạch. Tuy nhiên, tổng giải ngân mới đạt 55,74 nghìn tỷ đồng, chỉ tương đương 5,6% kế hoạch năm. Khoảng cách lớn giữa “có tiền” và “tiêu được tiền” cho thấy vấn đề không nằm ở quy mô nguồn lực, mà ở tốc độ thực thi.
Theo TS Phạm Viết Thuận, Viện trưởng Viện Kinh tế Tài nguyên và Môi trường TP.HCM, tình trạng giải ngân chậm đầu năm là hiện tượng quen thuộc do vướng mắc thủ tục và chuẩn bị dự án. Tuy nhiên, trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng cao, việc chậm trễ không còn là vấn đề kỹ thuật, mà trở thành rủi ro đối với toàn bộ kế hoạch kinh tế.
Ở góc độ địa phương, tín hiệu tích cực đã xuất hiện nhưng chưa đủ để thay đổi bức tranh chung. TP.HCM giải ngân gần 13.000 tỷ đồng trong 2 tháng, đạt 8,8% kế hoạch, cao hơn mức bình quân cả nước. Tuy nhiên, với quy mô kế hoạch gần 148.000 tỷ đồng – chiếm 14,8% cả nước – áp lực giải ngân trong các quý tới là rất lớn.
Điểm đáng chú ý là trong khi khu vực công còn “tắc”, khu vực tư nhân lại bắt đầu chuyển động. Theo ông Lưu Trí, Tổng giám đốc Công ty Nghệ Năng, số lượng hợp đồng xây dựng nhà xưởng tăng lên ngay từ đầu năm cho thấy doanh nghiệp vẫn sẵn sàng mở rộng đầu tư. Dữ liệu cũng cho thấy trong 2 tháng đầu năm, có tới 64.484 doanh nghiệp gia nhập và tái gia nhập thị trường, tăng 29,4%, với tổng vốn bổ sung đạt khoảng 851,9 nghìn tỷ đồng. Cùng với đó, dòng vốn FDI đăng ký đạt khoảng 6 tỷ USD, giải ngân trên 3 tỷ USD.
Điều này tạo ra một thế “lệch pha” đáng chú ý: khu vực tư nhân đang sẵn sàng tăng tốc, trong khi khu vực công – vốn được kỳ vọng dẫn dắt – lại chưa giải phóng được dòng tiền. Theo ông Trần Ngọc Liêm, Giám đốc VCCI-HCM, đầu tư công có vai trò đặc biệt trong việc tạo hiệu ứng lan tỏa, kéo theo dòng vốn tư nhân và FDI. Tuy nhiên, hiệu ứng này chỉ xuất hiện khi các dự án thực sự được triển khai, thay vì nằm trên giấy.
Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều biến động, dư địa chính sách không còn nhiều, đầu tư công được xem là “đòn bẩy chắc chắn nhất”. Nhưng nếu dòng tiền không được giải ngân đúng nhịp, chính đòn bẩy này có thể trở thành điểm nghẽn. Vì vậy, câu chuyện của năm 2026 không còn là “có bao nhiêu tiền”, mà là tiền có được đưa vào nền kinh tế kịp thời hay không. Và trong bài toán tăng trưởng hai chữ số, tốc độ giải ngân có thể sẽ là biến số quyết định.
