VUSTA: 43 năm kết nối trí tuệ, lan toả giá trị khoa học vì phát triển bền vững
Trong bối cảnh khoa học – công nghệ trở thành động lực then chốt, VUSTA đặt mục tiêu tiếp tục phát huy vai trò kết nối trí thức, thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Chiều 26/3 tại Hà Nội, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) đã long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 43 năm ngày thành lập (26/3/1983 – 26/3/2026), đồng thời triển khai chuỗi hoạt động chuyên môn và kỷ niệm có ý nghĩa. Sự kiện không chỉ là dấu mốc nhìn lại chặng đường hơn bốn thập kỷ phát triển, mà còn thể hiện rõ vai trò ngày càng nổi bật của đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ trong tiến trình phát triển bền vững của đất nước.
Tham dự buổi lễ có GS.VS Châu Văn Minh – Bí thư Đảng ủy VUSTA; TSKH Phan Xuân Dũng – Chủ tịch VUSTA cùng lãnh đạo các hội ngành toàn quốc, các tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc, đại diện nhiều cơ quan Trung ương như Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Bộ Khoa học và Công nghệ, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, Bộ Công an… Sự hiện diện đông đảo của các đại biểu cho thấy vị thế và tầm ảnh hưởng ngày càng sâu rộng của VUSTA trong hệ thống chính trị – xã hội.
Trong diễn văn chào mừng, Chủ tịch Phan Xuân Dũng đã khái quát hành trình phát triển của VUSTA từ một tổ chức với 15 hội thành viên ban đầu, đến nay đã trở thành một hệ sinh thái tri thức quy mô lớn với 127 hội thành viên, hơn 570 tổ chức khoa học và công nghệ trực thuộc. Cùng với các đơn vị nòng cốt như Quỹ VIFOTEC, Nhà xuất bản Tri thức và Báo Tri thức và Cuộc sống, VUSTA đã hình thành một mạng lưới liên kết chặt chẽ, đóng vai trò trung tâm trong việc tập hợp, đoàn kết đội ngũ trí thức trong và ngoài nước.
Một trong những trụ cột quan trọng làm nên dấu ấn của VUSTA chính là hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội. Đây được xem là kênh tham vấn chính sách có chiều sâu, góp phần hỗ trợ Đảng và Nhà nước trong hoạch định các chiến lược phát triển lớn.
Thời gian gần đây, VUSTA đã tích cực đóng góp ý kiến vào dự thảo Báo cáo chính trị trình Đại hội XIV của Đảng, cũng như các chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, giáo dục, y tế và môi trường. Những đóng góp này không chỉ thể hiện năng lực chuyên môn cao mà còn phản ánh tiếng nói, nguyện vọng của cộng đồng trí thức khoa học và công nghệ trên phạm vi cả nước.
Song hành với đó, công tác phổ biến kiến thức và chuyển giao công nghệ tiếp tục được đẩy mạnh theo hướng gắn với thực tiễn. Các chương trình đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật đến vùng sâu, vùng xa, hỗ trợ sản xuất và cải thiện sinh kế đã góp phần thiết thực vào công cuộc xóa đói giảm nghèo, thúc đẩy phát triển nông nghiệp bền vững. Đây cũng là điểm giao thoa quan trọng giữa khoa học – công nghệ với các mục tiêu phát triển kinh tế xanh và bảo vệ môi trường, phù hợp với định hướng phát triển bền vững quốc gia.
Trên bình diện quốc tế, VUSTA không ngừng mở rộng hợp tác với các tổ chức khoa học – kỹ thuật trong khu vực ASEAN và các đối tác lớn như Trung Quốc, Hàn Quốc. Việc thúc đẩy hợp tác không chỉ góp phần nâng cao năng lực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ mà còn từng bước nâng vị thế khoa học Việt Nam trên trường quốc tế, đưa các mối quan hệ đi vào chiều sâu, thực chất hơn.
Bên cạnh các hoạt động chuyên môn, công tác tôn vinh trí thức cũng được VUSTA đặc biệt chú trọng thông qua các giải thưởng, hội thi khoa học và công nghệ. Đây không chỉ là sự ghi nhận xứng đáng đối với những đóng góp của đội ngũ trí thức, mà còn tạo động lực thúc đẩy phong trào thi đua sáng tạo, góp phần hình thành nguồn lực tri thức chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước.
Những đóng góp bền bỉ của VUSTA trong suốt 43 năm qua đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận bằng nhiều phần thưởng cao quý như Huân chương Hồ Chí Minh, Huân chương Độc lập, Huân chương Lao động. Nhiều nhà khoa học thuộc hệ thống VUSTA cũng được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ đổi mới và vinh danh tại các giải thưởng lớn về khoa học và công nghệ.
Trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao về đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, Chủ tịch Phan Xuân Dũng nhấn mạnh VUSTA sẽ tiếp tục phát huy vai trò hạt nhân đoàn kết trí thức, tạo điều kiện thuận lợi để đội ngũ khoa học và công nghệ phát huy tối đa tiềm năng trí tuệ. Mục tiêu xuyên suốt là đưa khoa học và công nghệ trở thành động lực hàng đầu trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa, đồng thời góp phần giải quyết các thách thức về môi trường và phát triển bền vững.
Trong khuôn khổ chương trình, nhiều hoạt động ý nghĩa cũng được tổ chức như chào mừng 95 năm ngày thành lập Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, hội thảo phổ biến quy chế quản lý và sử dụng nguồn viện trợ nước ngoài không hoàn lại dành cho VUSTA. Đặc biệt, sự kiện cũng dành thời gian trang trọng kỷ niệm 20 năm thành lập Trung tâm Phát triển Nông thôn Bền vững (SRD) – một trong những tổ chức tiêu biểu trong hệ sinh thái VUSTA, với nhiều đóng góp trong hỗ trợ sinh kế nông dân, bảo vệ môi trường và ứng phó biến đổi khí hậu.
Một điểm nhấn đáng chú ý khác là thông tin GS.VS Châu Văn Minh trúng cử Đại biểu Quốc hội khóa XVI với tỷ lệ phiếu 92,26%. Đây không chỉ là dấu mốc cá nhân mà còn là niềm tự hào chung của VUSTA và cộng đồng trí thức khoa học – công nghệ, thể hiện sự ghi nhận của xã hội đối với vai trò của giới khoa học trong đời sống chính trị – xã hội.
Có thể thấy, sau 43 năm xây dựng và phát triển, VUSTA đã từng bước khẳng định vai trò là cầu nối giữa khoa học – công nghệ với thực tiễn phát triển đất nước. Trong bối cảnh chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng xanh và bền vững, tổ chức này được kỳ vọng sẽ tiếp tục là lực lượng nòng cốt, góp phần kiến tạo nền tảng tri thức vững chắc cho tương lai phát triển của Việt Nam.
Phương Thảo
