VinFast đạt 60% nội địa hóa, ngành xe điện Việt Nam bước vào cuộc chơi chuỗi giá trị
Khoảng cách nội địa hóa giữa VinFast và các hãng xe ngoại đang được nới rộng, với mức 60% so với dưới 40% sau hơn 30 năm. Diễn biến này phản ánh sự thay đổi sâu trong cấu trúc sản xuất và chuỗi cung ứng ngành ô tô tại Việt Nam.
Bộ Công Thương xác định xe điện không chỉ là phương tiện giao thông mà là một ngành công nghiệp chiến lược, cần phát triển đồng bộ từ sản xuất xe, pin, trạm sạc, công nghiệp hỗ trợ đến năng lượng tái tạo.
Theo Phó Cục trưởng Cục Công nghiệp Phạm Văn Quân, tỷ lệ nội địa hóa xe điện do VinFast sản xuất hiện đạt khoảng 60%, dự kiến tăng lên 80% khi nhà máy pin tại Hà Tĩnh đi vào hoạt động. Trong khi đó, nhiều hãng ô tô nước ngoài, điển hình như Toyota, sau hơn 30 năm tại Việt Nam vẫn chưa đạt mức 40%, với một số dòng xe chỉ đạt 10–15%. Điều này cho thấy Việt Nam đang có cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, vượt trội so với mô hình lắp ráp truyền thống.
Hiện nay, có khoảng 700 doanh nghiệp tham gia chuỗi cung ứng ngành xe điện, từ linh kiện, pin đến trạm sạc. Bộ Công Thương cũng đang xây dựng hành lang pháp lý hoàn chỉnh cho trạm sạc, pin và tiêu chuẩn kỹ thuật, với mục tiêu hoàn tất trong quý II–III/2026. Các quy chuẩn liên quan đến an toàn pin, vận hành trạm sạc, đấu nối điện và cơ chế đầu tư được thiết lập nhằm tạo nền tảng phát triển bền vững.
Ngoài ra, các chương trình ưu đãi công nghiệp hỗ trợ tập trung vào thuế, đất đai, tín dụng và chuyển giao công nghệ, đặc biệt yêu cầu FDI phải có ít nhất một doanh nghiệp Việt tham gia chuỗi cung ứng để được hưởng ưu đãi. Điều này giúp vừa tăng tỷ lệ nội địa hóa, vừa bảo đảm chuyển giao công nghệ, tạo môi trường cạnh tranh bền vững.
Mặc dù vậy, một số linh kiện chủ chốt vẫn phải nhập khẩu do chi phí trong nước cao hơn. Việc đa dạng hóa nguồn cung và tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ nội địa là yếu tố quyết định để VinFast và ngành xe điện Việt Nam duy trì lợi thế cạnh tranh dài hạn.
Các số liệu và chiến lược trên cung cấp bức tranh rõ ràng về cơ hội đầu tư dài hạn, bao gồm phát triển chuỗi cung ứng pin và linh kiện, tăng tỷ lệ nội địa hóa, và khai thác các ưu đãi công nghiệp hỗ trợ gắn với công nghệ và doanh nghiệp nội địa. Đây là thông tin đắt giá giúp nhà đầu tư đánh giá tiềm năng và định vị chiến lược trong thị trường xe điện Việt Nam đang tăng tốc.
