Việt Nam nhập siêu 3,6 tỷ USD trong 3 tháng đầu năm
Theo đánh giá từ Bộ Công Thương, nhập siêu trong quý I mang tính chu kỳ, thường xuất hiện vào đầu năm khi doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu nguyên vật liệu và máy móc để phục vụ các đơn hàng mới.
Theo số liệu từ Cục Hải quan, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa quý I đạt khoảng 249,5 tỷ USD, tăng hơn 23% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, xuất khẩu đạt gần 123 tỷ USD, tăng 19,1%, còn nhập khẩu lên tới 126,6 tỷ USD, tăng mạnh 27%. Chênh lệch tăng trưởng giữa hai chiều đã khiến cán cân thương mại ghi nhận mức nhập siêu khoảng 3,6 tỷ USD, trong khi cùng kỳ năm ngoái đang xuất siêu. Nguyên nhân chủ yếu do nhập khẩu tăng mạnh hơn xuất khẩu.
Ở chiều xuất khẩu, khu vực công nghiệp chế biến, chế tạo tiếp tục đóng vai trò chủ lực khi chiếm gần 90% tổng kim ngạch. Một số nhóm hàng duy trì quy mô lớn như điện tử, máy tính và linh kiện đạt khoảng 16-17 tỷ USD; điện thoại và linh kiện trên 13 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khoảng 12 tỷ USD. Các ngành truyền thống như dệt may, giày dép vẫn giữ nhịp tăng trưởng ổn định với kim ngạch lần lượt trên 8 tỷ USD và khoảng 5 tỷ USD.
Nhóm nông sản tiếp tục đóng góp tích cực, song tốc độ tăng không còn đột biến do giá hàng hóa thế giới biến động và áp lực cạnh tranh gia tăng. Điều này khiến tổng kim ngạch xuất khẩu dù tăng nhưng chưa đủ bù đắp mức tăng mạnh của nhập khẩu.
Ở chiều ngược lại, nhập khẩu ghi nhận sự bứt tốc rõ rệt, phản ánh xu hướng phục hồi và mở rộng sản xuất của doanh nghiệp. Các nhóm hàng nhập khẩu lớn chủ yếu tập trung vào tư liệu sản xuất, trong đó máy vi tính, sản phẩm điện tử và linh kiện đạt khoảng 28-30 tỷ USD; máy móc, thiết bị, dụng cụ phụ tùng khoảng 20 tỷ USD; điện thoại và linh kiện khoảng 5-6 tỷ USD; vải các loại khoảng 3,5-4 tỷ USD. Nhóm xăng dầu các loại cũng ghi nhận kim ngạch khoảng 2,5-3 tỷ USD trong bối cảnh giá năng lượng thế giới tăng cao.
Lý giải về tình trạng nhập siêu, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu cho rằng, quý 1 thường là giai đoạn doanh nghiệp tăng nhập khẩu nguyên liệu, thiết bị phục vụ sản xuất nên chưa phản ánh xu hướng cả năm. Nhập khẩu tăng mạnh ở linh kiện điện tử, máy móc, thiết bị và phụ tùng.
Ông Hải cho biết, nhu cầu nhập khẩu tăng gắn với việc triển khai các dự án đầu tư, trong đó có khu vực vốn đầu tư nước ngoài. Các mặt hàng nhập khẩu chủ yếu là đầu vào sản xuất nên phần nhập siêu mang tính chất phục vụ tăng trưởng.
Theo Bộ Công thương, diễn biến này vẫn trong phạm vi kiểm soát và mục tiêu xuất siêu năm 2026 tiếp tục được giữ. Tuy nhiên, khả năng tăng tốc xuất khẩu trong các quý tiếp theo sẽ quyết định việc đưa cán cân thương mại trở lại trạng thái tích cực.
Duy Khánh
