Việt Nam hút FDI sản xuất, nhưng áp lực không còn nằm ở nhà máy

Theo dõi KTMT trên

Xu hướng tái cấu trúc chuỗi cung ứng đang diễn ra rõ nét trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị và biến động kinh tế toàn cầu. Theo bà Silvia Ding, Giám đốc Điều hành khu vực Greater China của A.P. Moller - Maersk, khả năng chống chịu đã trở thành ưu tiên chiến lược khi doanh nghiệp mở rộng ra thị trường quốc tế.

Tại châu Á, mô hình “China+1” đang dần chuyển sang “China+N”, khi doanh nghiệp phân bổ sản xuất ra nhiều quốc gia để giảm phụ thuộc. Ông Kevin Stuart Burrell, Giám đốc khu vực Mekong của Maersk, cho biết xu hướng này phản ánh nhu cầu tăng tính linh hoạt và thích ứng trong bối cảnh rủi ro gia tăng.

Trong bức tranh đó, Việt Nam đang nổi lên như một mắt xích quan trọng. Năm 2025, GDP tăng 8,02% – thuộc nhóm cao nhất trong hơn một thập kỷ, trong khi vốn FDI vào chế biến chế tạo đạt 22,88 tỷ USD, chiếm tới 82,8% tổng vốn thực hiện, cho thấy vai trò trung tâm sản xuất ngày càng rõ nét.

Quan hệ thương mại với Trung Quốc cũng gia tăng mạnh, với kim ngạch song phương đạt 252 tỷ USD trong năm 2025, tăng 26,5%. Điều này cho thấy mức độ liên kết sâu giữa hai nền kinh tế trong chuỗi cung ứng khu vực.

Tuy nhiên, sự mở rộng nhanh cũng kéo theo áp lực vận hành. Doanh nghiệp không chỉ đối mặt với chi phí hay năng lực sản xuất, mà còn phải đáp ứng các yêu cầu phức tạp về quy tắc xuất xứ, chứng từ và tuân thủ khi tham gia nhiều hiệp định thương mại tự do.

Mô hình sản xuất song phương Việt Nam – Trung Quốc ngày càng phổ biến, khi Việt Nam nhập nguyên liệu, máy móc từ Trung Quốc để sản xuất và xuất khẩu. Điều này đòi hỏi mức độ phối hợp cao hơn trong toàn bộ chuỗi vận hành, đặc biệt ở khâu chứng từ và thủ tục.

Theo ông Burrell, trong các giai đoạn khủng hoảng, ưu tiên hàng đầu của doanh nghiệp là duy trì dòng chảy hàng hóa. Điều này đòi hỏi hệ thống vận hành phải đủ linh hoạt, với khả năng chuyển đổi giữa các phương thức vận tải như đường biển, đường bộ và hàng không.

Trong bối cảnh đó, logistics tích hợp đang trở thành giải pháp được ưu tiên. Việc kết nối vận tải biển, vận tải nội địa, kho bãi và cảng trong một hệ thống thống nhất giúp doanh nghiệp kiểm soát tốt hơn tiến độ giao hàng và giảm rủi ro gián đoạn.

Thực tế, nhiều doanh nghiệp logistics đang gia tăng đầu tư hạ tầng và công nghệ. Việc phát triển kho ngoại quan tại miền Bắc, kết nối hành lang Hà Nội – Hải Phòng, là một trong những bước đi nhằm nâng cao năng lực vận hành tại các khu vực sản xuất trọng điểm.

Bên cạnh đó, yếu tố bền vững cũng ngày càng được chú trọng. Theo ông Burrell, ngành logistics vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch, do đó các giải pháp như xe tải điện hay nhiên liệu phát thải thấp sẽ đóng vai trò quan trọng trong dài hạn.

Nhìn tổng thể, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để củng cố vai trò trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Tuy nhiên, để tận dụng hiệu quả, việc nâng cao năng lực vận hành, cải cách thủ tục và tăng cường phối hợp giữa các khâu sẽ là yếu tố quyết định.