Trung Đông dậy sóng, hàng không toàn cầu nhảy múa cùng giá nhiên liệu
Xung đột Trung Đông khiến giá nhiên liệu hàng không tăng vọt, đẩy các hãng toàn cầu vào tình thế xoay đường bay, cắt chuyến và tăng giá vé. Trong khi một số hãng vùng Vịnh tạm gián đoạn, các đối thủ nhanh nhạy tận dụng cơ hội tăng doanh thu.
Cuộc xung đột tại Trung Đông một lần nữa cho thấy khu vực này không chỉ là trung tâm năng lượng toàn cầu mà còn là huyết mạch kết nối hành khách quốc tế. Những biến động tại Dubai, Abu Dhabi hay Doha đang tạo ra những phép thử khắc nghiệt với ngành hàng không, ảnh hưởng trực tiếp tới dòng khách, chi phí vận hành và chiến lược của các hãng bay.
Trong hai tuần qua, hàng chục nghìn hành khách bị mắc kẹt khi Emirates và các hãng vùng Vịnh khác phải hủy hoặc điều chỉnh nhiều chuyến bay sau các vụ tấn công bằng máy bay không người lái vào sân bay Dubai. Giới quan sát cảnh báo, tác động với ngành hàng không toàn cầu có thể kéo dài ngay cả khi chiến sự kết thúc.
Trung Đông vốn là trung tâm kết nối quốc tế: các hãng hàng không như Emirates, Etihad Airways, Qatar Airways giúp hành khách nối liền châu Âu, châu Á và châu Phi. Trước xung đột, IATA dự báo khu vực này sẽ đóng góp 17% trong tổng lợi nhuận ròng 41 tỷ USD của ngành hàng không toàn cầu năm 2026. Tuy nhiên, giờ đây, triển vọng này đang đối mặt với nhiều rủi ro.
Giá nhiên liệu tăng vọt là cú sốc trực tiếp tới hoạt động bay. Dầu thô dao động quanh 100 USD/thùng, trong khi giá nhiên liệu hàng không đã lên khoảng 190 USD/thùng, chủ yếu do khoảng 20% nguồn cung đi qua eo biển Hormuz gần như đình trệ. Hậu quả: chi phí vận hành của các hãng hàng không tăng cao, nhất là với các hãng giá rẻ, nơi nhiên liệu chiếm tới 35% chi phí. Một số hãng truyền thống đã áp dụng hợp đồng phòng hộ giá nhiên liệu, giảm phần nào cú sốc, nhưng nhiều hãng Mỹ vẫn chịu áp lực chi phí lớn.
Bên cạnh khó khăn, cuộc xung đột cũng mở ra cơ hội cho một số hãng khác. Khi các hãng vùng Vịnh gián đoạn, giá vé tăng, và các hãng như British Airways hay Lufthansa nhanh chóng bổ sung chuyến bay đến các điểm đến châu Á, tăng lượng đặt vé tới 60% trong tháng 3/2026. Các chuyên gia nhận định, nhu cầu hàng không thường phục hồi nhanh sau các cú sốc, nhưng trong ngắn hạn, chi phí nhiên liệu cao và xung đột kéo dài có thể làm chậm tăng trưởng. Những hãng có chiến lược linh hoạt sẽ giành lại thị phần từ các đối thủ vùng Vịnh đang tạm thời gián đoạn.
Trung Đông vẫn là mạch máu vận tải quan trọng, nhưng xung đột gần đây nhắc nhở rằng ngành hàng không toàn cầu phải sẵn sàng cho những kịch bản bất ngờ, biến động mạnh về chi phí và luồng khách.
