Trái phiếu Mỹ phát tín hiệu căng thẳng: lợi suất tăng, thanh khoản suy giảm

Theo dõi KTMT trên

Thị trường trái phiếu Chính phủ Mỹ trị giá khoảng 30.000 tỷ USD đang xuất hiện những dấu hiệu căng thẳng rõ rệt, trong bối cảnh biến động địa chính trị tại Trung Đông làm gia tăng rủi ro đối với hệ thống tài chính toàn cầu. Lợi suất biến động mạnh, trong khi thanh khoản suy giảm, cho thấy trạng thái thận trọng gia tăng trên thị trường.

Diễn biến đáng chú ý nhất là nhịp bán tháo trong phiên 26/3, khi lợi suất trái phiếu kỳ hạn 2 năm – công cụ nhạy cảm với chính sách tiền tệ – tăng lên khoảng 4%, nâng tổng mức tăng từ đầu tháng lên hơn 0,6 điểm phần trăm. Đây là một trong những mức tăng mạnh nhất kể từ cuối năm 2022, phản ánh việc thị trường đang điều chỉnh lại kỳ vọng lãi suất.

Áp lực đến từ việc giá dầu tăng vọt sau xung đột Mỹ - Iran, làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại. Kỳ vọng trước đó về việc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cắt giảm lãi suất đang dần bị thay thế bằng khả năng duy trì hoặc thậm chí tăng lãi suất trong năm nay.

Cùng với biến động giá, thanh khoản thị trường cũng suy yếu đáng kể. Theo các tổ chức tài chính, độ sâu thị trường – thước đo khả năng hấp thụ giao dịch lớn – đã giảm mạnh trong những tuần gần đây khi nhiều nhà đầu tư tạm thời đứng ngoài.

Theo bà Meghan Swiber, chuyên gia phân tích lãi suất Mỹ tại Bank of America, sự không chắc chắn về diễn biến xung đột khiến nhà đầu tư hạn chế giao dịch, qua đó làm giảm thanh khoản.

Trong khi đó, ông Matthew Scott, Trưởng bộ phận giao dịch trái phiếu lõi và đa tài sản tại AllianceBernstein, cho biết thanh khoản trên thị trường lãi suất đã suy giảm rõ rệt trong tháng qua. Dữ liệu từ JPMorgan cũng cho thấy độ sâu thị trường giảm mạnh, tiệm cận mức ghi nhận sau các cú sốc lớn trước đây.

Mức độ suy giảm này khá đáng kể. Theo ước tính, độ sâu thị trường trái phiếu giao ngay đã giảm khoảng 40–50% so với trước khi xung đột xảy ra. Ở thị trường hợp đồng tương lai trái phiếu ngắn hạn, mức giảm có thể lên tới 80% so với trung bình năm.

Thanh khoản mỏng khiến biến động giá trở nên nhạy cảm hơn. Trong một số thời điểm, các ngân hàng lớn tại Phố Wall thậm chí phải tạm dừng hệ thống báo giá tự động, buộc thị trường quay lại giao dịch thủ công sau những cú sốc thông tin.

Theo ông Michael Lorizio, nhà giao dịch trái phiếu cấp cao tại Manulife Asset Management, các nhà tạo lập thị trường đã tắt báo giá tự động ngay sau những biến động mạnh, cho thấy mức độ căng thẳng hiếm thấy trên thị trường trái phiếu.

Ngoài ra, nhu cầu đối với trái phiếu Chính phủ Mỹ cũng có dấu hiệu suy yếu. Trong phiên đấu thầu 69 tỷ USD trái phiếu kỳ hạn 2 năm gần đây, các nhà tạo lập thị trường phải mua tỷ trọng lớn bất thường, phản ánh lực cầu từ nhà đầu tư cuối cùng không đủ mạnh. Xu hướng tương tự cũng xuất hiện ở các kỳ hạn dài hơn.

Diễn biến này đặc biệt đáng chú ý bởi thị trường trái phiếu Mỹ là chuẩn tham chiếu cho chi phí vốn toàn cầu. Dù thị trường vẫn hoạt động, sự suy giảm thanh khoản và biến động gia tăng cho thấy nhà đầu tư đang bước vào giai đoạn thận trọng hơn, khi phải đánh giá lại tác động của xung đột địa chính trị lên lạm phát và chính sách tiền tệ.