Trái phiếu doanh nghiệp trở lại đường đua, chi phí vốn dần tăng
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận sự gia tăng phát hành vào cuối năm 2025, trong khi lãi suất phát hành có dấu hiệu tăng. Diễn biến này cho thấy dòng tiền đang được phân bổ lại giữa các kênh huy động vốn, khi tín dụng có nhiều thay đổi.
Thị trường trái phiếu doanh nghiệp ghi nhận sự gia tăng trở lại về hoạt động phát hành trong những tháng cuối năm 2025, với sự xuất hiện của nhiều doanh nghiệp quen thuộc trên thị trường vốn.
Các lô trái phiếu mới được chào bán có quy mô từ vài trăm đến hàng nghìn tỷ đồng, trong bối cảnh mặt bằng lãi suất phát hành bắt đầu có dấu hiệu tăng so với giai đoạn trước.
Cụ thể, theo báo cáo thị trường trái phiếu tháng 12/2025 của MBS Research, lô trái phiếu có lãi suất phát hành cao nhất trong năm 2025, thuộc về CTCP Tập đoàn Khải Hoàn Land (KHG), với giá trị 160 tỷ đồng, kỳ hạn 5 năm và lãi suất 13,5%/năm. Mức lãi suất này, cao hơn so với các đợt phát hành của nhiều doanh nghiệp lớn khác, như Tập đoàn Vingroup và CTCP Đầu tư xây dựng Thái Sơn (12,5%/năm), hay VinFast và Vinhomes với mức 11–12%/năm.
Ở quy mô toàn thị trường, lũy kế từ đầu năm 2025, tổng giá trị trái phiếu doanh nghiệp phát hành đạt 649.300 tỷ đồng, tăng 42% so với cùng kỳ năm trước.
Dòng vốn vẫn tập trung chủ yếu vào nhóm ngân hàng, với giá trị phát hành gần 426.900 tỷ đồng, tăng 43,5% và chiếm 65,7% tổng lượng phát hành. Diễn biến này cho thấy, trái phiếu tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong chiến lược huy động vốn trung và dài hạn của các tổ chức tín dụng.
Cùng với ngân hàng, nhóm bất động sản cũng ghi nhận sự gia tăng trở lại về quy mô phát hành. Tổng giá trị trái phiếu bất động sản phát hành trong năm 2025 đạt 151.500 tỷ đồng, tăng 64,7% so với cùng kỳ, chiếm 23,3% thị phần. Lãi suất bình quân gia quyền của nhóm này ở mức 10,1%/năm, với kỳ hạn bình quân khoảng 3,3 năm. Tuy nhiên, đây vẫn là nhóm ngành có tỷ lệ chậm trả cao nhất trên thị trường.
Về chất lượng phát hành, theo đánh giá của VIS Rating, khoảng 50% số tổ chức phát hành mới trong năm 2025 có hồ sơ tín nhiệm ở mức “Trung bình” trở lên, cao hơn so với tỷ lệ 38% của năm 2024.
Hoạt động xếp hạng tín nhiệm cũng trở nên phổ biến hơn, với 75 tổ chức phát hành được xếp hạng lần đầu trong năm 2025, tăng 50% so với cùng kỳ, chủ yếu tập trung trong quý IV/2025.
Xu hướng này, gắn với các yêu cầu pháp lý ngày càng chặt chẽ, trong đó xếp hạng tín nhiệm đã được áp dụng bắt buộc với trái phiếu phát hành ra công chúng của các tổ chức phi ngân hàng, và dự kiến mở rộng sang trái phiếu phát hành riêng lẻ cho nhà đầu tư cá nhân chuyên nghiệp từ năm 2026.
Ở góc độ rủi ro, tỷ lệ trái phiếu doanh nghiệp chậm trả trong năm 2025 đã giảm xuống 1,3%, thấp hơn đáng kể so với mức đỉnh 12,2% của năm 2023.
Dù vậy, các trường hợp chậm trả phát sinh trong năm, vẫn chủ yếu tập trung ở nhóm bất động sản từng gặp khó khăn trong các năm trước, do áp lực dòng tiền và lợi nhuận trong quá trình tái cơ cấu nợ và khởi động lại dự án.
Bước sang tháng 1/2026, giá trị gốc trái phiếu doanh nghiệp của khối phi ngân hàng đến hạn, ước đạt khoảng 5.000 tỷ đồng, giảm 75% so với tháng 12/2025, song vẫn cao hơn 23,4% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, bất động sản tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất với 66,6%, tương đương khoảng 3.400 tỷ đồng.
Trong bối cảnh, tín dụng ngân hàng có xu hướng thắt chặt hơn, và mặt bằng lãi suất cho vay đang nhích lên, kênh trái phiếu doanh nghiệp được đánh giá là đang dần được kích hoạt trở lại.
Tuy nhiên, bức tranh phát hành cho thấy sự phân hóa rõ rệt giữa các doanh nghiệp, thể hiện qua mức lãi suất, kỳ hạn và chất lượng tín dụng.
Theo FiinRatings, triển vọng thị trường trái phiếu doanh nghiệp năm 2026, được đánh giá tích cực và sôi động hơn, dù vẫn đối mặt với những thách thức liên quan đến chi phí vốn tăng, mức độ phân hóa tín dụng và khả năng thích ứng của doanh nghiệp với các chuẩn mực mới.
