Thị trường chao đảo, Mỹ có thể tổn thất tới 210 tỷ USD
Xung đột với Iran không chỉ làm gia tăng chi phí quân sự mà còn khiến thị trường tài chính, giá năng lượng và thương mại toàn cầu biến động mạnh, đẩy rủi ro thiệt hại kinh tế Mỹ lên tới 210 tỷ USD.
Chiến dịch quân sự mang tên Epic Fury do Tổng thống Donald Trump phát động từ ngày 28/02 đang tạo ra những tác động tài chính vượt ra ngoài phạm vi chiến trường. Theo ước tính của Kent Smetters, Giám đốc Mô hình Ngân sách Penn Wharton (PWBM), tổng thiệt hại kinh tế đối với Mỹ có thể dao động từ 50 tỷ USD đến 210 tỷ USD, tùy vào thời gian và mức độ leo thang của xung đột.
Về chi phí quân sự trực tiếp, mô hình của PWBM cho thấy ngân sách có thể phải chi từ 40 tỷ USD đến 95 tỷ USD cho hoạt động tác chiến, vận hành lực lượng, bổ sung vũ khí và khí tài. Kịch bản có xác suất cao nhất được ước tính quanh mức 65 tỷ USD. Tuy nhiên, nếu chiến dịch kéo dài quá hai tháng, tổng chi phí được dự báo sẽ tăng mạnh do cường độ tiêu hao và áp lực hậu cần.
Không chỉ 65 tỷ USD quân phí, Mỹ còn có thể đối mặt với cú sốc 210 tỷ USD. Ảnh minh họa
Phần đáng chú ý nằm ở tác động lan tỏa tới nền kinh tế. Theo ông Smetters, thiệt hại vĩ mô trung bình có thể vào khoảng 115 tỷ USD, song rủi ro leo thang lên 210 tỷ USD là hiện hữu. Các yếu tố chính bao gồm gián đoạn thương mại quốc tế, biến động giá dầu, chi phí bảo hiểm tăng cao và tâm lý thận trọng của nhà đầu tư.
Thị trường tài chính Mỹ đã ghi nhận biến động mạnh kể từ khi chiến dịch bắt đầu. Giá năng lượng tăng đột biến làm dấy lên lo ngại lạm phát quay trở lại, trong khi các chỉ số chứng khoán phản ứng nhạy cảm với thông tin về nguy cơ xung đột kéo dài tại Trung Đông.
Ngoài chi phí chiến sự, ngân sách liên bang còn đối diện rủi ro từ khoản 179 tỷ USD liên quan đến thuế đối ứng theo Đạo luật IEEPA, sau khi Tòa án Tối cao phán quyết việc áp dụng sắc thuế này không đúng quy định. Nếu phải hoàn trả, áp lực tài khóa sẽ gia tăng trong bối cảnh nợ công vốn đã ở mức cao.
Dư luận trong nước tiếp tục chia rẽ về mức độ ủng hộ hành động quân sự. Trong bối cảnh đó, câu hỏi về bên cuối cùng gánh chịu chi phí - người nộp thuế, doanh nghiệp hay thế hệ tương lai - đang trở thành tâm điểm tranh luận chính sách tại Washington.
Dù vậy, ông Smetters lưu ý rằng việc tính toán chi phí chiến tranh cần cân nhắc cả kịch bản ngược lại. Nếu Iran sở hữu năng lực hạt nhân trong tương lai, Mỹ có thể phải đối mặt với các khoản chi phòng thủ và răn đe còn lớn hơn. Bài toán tài chính vì thế không chỉ nằm ở con số hiện tại, mà còn ở rủi ro dài hạn khó định lượng.
