Thái Nguyên có thêm 2 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Đến nay, tỉnh Thái Nguyên đã có 45 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Theo Quyết định của Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch mới ban hành, tỉnh Thái Nguyên có thêm 2 di sản văn hóa được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, gồm: Lễ hội Cầu mùa của người Dao Lô Gang và nghệ thuật trình diễn dân gian hát Sli của người Nùng Phàn Slình.
Lễ hội Cầu mùa của người Dao Lô Gang thuộc loại hình lễ hội truyền thống, tập quán xã hội và tín ngưỡng, địa bàn phân bố tại các xã: Phương Giao, Phú Thượng, Thần Sa, Vũ Chấn, huyện Võ Nhai trước đây (nay là xã Dân Tiến, xã Võ Nhai, xã Thần Sa, xã Vũ Chấn, tỉnh Thái Nguyên). Đây là một trong những nghi lễ độc đáo và được lưu truyền từ nhiều đời nay trong cộng đồng người Dao Lô Gang, tiêu biểu là nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật biểu diễn cộng với không gian hành lễ mang đậm màu sắc tâm linh.
Lễ Cầu mùa là một trong những nghi lễ độc đáo và được lưu truyền từ nhiều đời nay trong cộng đồng người Dao. Đó là sự tích hợp những giá trị văn hóa nghệ thuật đặc trưng của người Dao Lô Gang, tiêu biểu là nghệ thuật tạo hình, nghệ thuật biểu diễn cộng với không gian hành lễ mang đậm màu sắc tâm linh. Lễ Cầu mùa có giá trị ở khía cạnh văn hóa, nghệ thuật, phản ánh đời sống tinh thần phong phú của người dân. Những điệu múa, bài dân ca được lưu truyền trong Lễ hội Cầu mùa bao đời nay càng khẳng định nghệ thuật biểu diễn là một trong những bản sắc văn hóa đậm đà của người Dao.
Hát Sli của người Nùng Phàn Slình là loại hình nghệ thuật trình diễn dân gian, địa bàn phân bố tại các xã: Văn Hán, Hòa Bình, Minh Lập, Tân Long, huyện Đồng Hỷ trước đây (nay là các xã Văn Hán, Văn Lăng, Quang Sơn và Đồng Hỷ, tỉnh Thái Nguyên).
Sli là nghệ thuật hát đối độc đáo của người Nùng, hát Sli gọi theo tiếng Nùng là “Và Sli” hoặc “Pây và Sli”, có người gọi là Đi bạn, hay hát Ví. Sli là những bài thơ, văn vần có độ dài ngắn khác nhau, thường được thể hiện theo thể thất ngôn bát cú hoặc thất ngôn tứ tuyệt. Sli được hình thành trong cuộc sống lao động, đấu tranh cải tạo tự nhiên, cải tạo xã hội nhằm phản ánh một cách chân thực và sinh động cuộc sống lao động sản xuất, sinh hoạt của người Nùng Phàn Slình, thể hiện tâm tư, tình cảm, khát vọng của con người, ca ngợi tình yêu, đôi lứa, vẻ đẹp thiên nhiên, quê hương, làng bản. Hát Sli phải có đôi có cặp, nghĩa là dù bên nam hay nữ thì cũng luôn kết hợp 2 người thành cặp. Sli hát trong nhiều dịp: Lễ hội, chợ phiên, đám cưới, mừng nhà mới hay khi bản có khách đến chơi hoặc đến bản khác chơi, trong nghi lễ Hét khoăn (nghi lễ mừng sinh nhật)... Ngày nay, Sli trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người Nùng Phàn Slình.
Đến nay, tỉnh Thái Nguyên đã có 45 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Tỉnh Thái Nguyên có 1 di sản văn hóa phi vật thể được đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại (Thực hành Then của người Tày ở Thái Nguyên cùng một số tỉnh chính thức được UNESCO đưa vào Danh mục di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại vào ngày 13/12/2019).
Nguyên Mạnh
