Tàn dư khi ‘sóng dầu’ quét qua kinh tế toàn cầu

Theo dõi KTMT trên

Châu Âu chịu sức ép năng lượng gia tăng

Theo Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, chỉ trong 10 ngày, Liên minh châu Âu đã phải chi thêm khoảng 3 tỷ euro để nhập khẩu nhiên liệu hóa thạch. Bà Ursula von der Leyen cho biết, kể từ khi xung đột leo thang giá khí đốt tại châu Âu đã tăng khoảng 27%, trong khi giá dầu tăng tới 50%. Những con số này một lần nữa cho thấy điểm yếu của khu vực khi vẫn phụ thuộc lớn vào nguồn năng lượng từ các khu vực địa chính trị bất ổn.

Áp lực chi phí năng lượng đang buộc nhiều nước EU phải tính lại chiến lược. Thủ tướng Hungary Viktor Orbán thậm chí kêu gọi Brussels xem xét nối lại việc mua năng lượng từ Nga, dù đề xuất này vấp phải phản đối từ Ủy ban châu Âu.

Mỹ đối mặt vòng lạm phát mới

Tại Mỹ, căng thẳng địa chính trị đã nhanh chóng phản ánh vào giá nhiên liệu. Theo dữ liệu được Bloomberg dẫn lại, giá xăng tại Mỹ đã lên mức cao nhất trong nhiệm kỳ của Tổng thống Donald Trump. Trong thời gian xung đột leo thang, giá dầu Brent đã tăng từ 72 USD lên 93 USD/thùng và có thời điểm vượt 119 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 6/2022.

Theo nhà phân tích năng lượng Igor Isaev từ trung tâm nghiên cứu Mind Money, giá dầu hiện vẫn cao hơn 20–30% so với mức trung bình những tháng gần đây, phản ánh quá trình thị trường đang “định giá lại rủi ro địa chính trị”.

Một yếu tố then chốt là eo biển Hormuz, nơi mỗi ngày có khoảng 20 triệu thùng dầu – tương đương gần 25% nguồn cung toàn cầu – đi qua. Khi hoạt động vận chuyển tại khu vực này bị gián đoạn, nguy cơ lạm phát năng lượng đối với Mỹ, châu Âu và nhiều nền kinh tế châu Á tăng mạnh.

Nga hưởng lợi từ giá dầu cao

Trong khi phương Tây chịu sức ép chi phí, giá năng lượng tăng lại mang lại lợi ích ngắn hạn cho Nga. Theo dữ liệu thị trường, giá dầu Urals của Nga từng đạt khoảng 103 USD/thùng trên thị trường Ấn Độ, cao hơn nhiều so với mức giá 59 USD/thùng được tính trong ngân sách Nga.

Tổng thống Vladimir Putin đã kêu gọi các công ty năng lượng tận dụng cơ hội này để tăng doanh thu xuất khẩu và giảm nợ ngân hàng. Theo ông Namer Radi, Phó Trưởng ban Hợp tác quốc tế của tổ chức doanh nghiệp Opora Rossii, nguồn thu bổ sung từ dầu khí có thể giúp Nga cải thiện môi trường đầu tư trong ngành năng lượng và thúc đẩy hiện đại hóa hạ tầng.

Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng lợi ích đối với Nga chỉ mang tính ngắn hạn. Theo chuyên gia tư vấn Alexander Gorushkin của công ty TRIADA Partners, giá dầu cao hiện nay không giải quyết được các vấn đề cấu trúc của nền kinh tế Nga như phụ thuộc xuất khẩu tài nguyên hay hạn chế công nghệ do các lệnh trừng phạt.

Ông Alexander Gorushkin lưu ý rằng, tăng trưởng GDP của Nga năm 2026 được dự báo chỉ khoảng 1,3%, trong khi chi tiêu cho quốc phòng và an sinh xã hội vẫn ở mức rất lớn. Vì vậy, giá năng lượng tăng chủ yếu giúp chính phủ tạm thời giảm áp lực ngân sách, chứ chưa thể tạo ra bước chuyển dài hạn.

Thị trường dầu mỏ vẫn nhiều biến số

Theo đánh giá của nhà phân tích Igor Isaev, thị trường dầu hiện đang trong giai đoạn biến động mạnh và phạm vi giá có khả năng dao động trong ngắn hạn là từ 85 đến 100 USD/thùng. Trong dài hạn, hướng đi của giá dầu sẽ phụ thuộc vào tình hình vận chuyển qua eo biển Hormuz và sản lượng khai thác của các quốc gia vùng Vịnh.

Ngoài ra, Mỹ – với vai trò là nền kinh tế tiêu thụ năng lượng lớn nhất thế giới – nhiều khả năng sẽ tìm cách hạ nhiệt giá dầu nếu mức giá cao tiếp tục gây áp lực lên lạm phát và tăng trưởng kinh tế.