Quý IV hụt sâu, bảo hiểm niêm yết lộ áp lực lợi nhuận

Theo dõi KTMT trên

Cụ thể, quý IV/2025 không đơn thuần là một nhịp suy giảm lợi nhuận theo chu kỳ. Các số liệu cho thấy, phần lõi lợi nhuận của nhiều doanh nghiệp bảo hiểm niêm yết đang chịu áp lực rõ rệt khi chi phí bồi thường và dự phòng tăng nhanh hơn tốc độ tăng phí, khiến biên lợi nhuận co hẹp đáng kể.

Theo tổng hợp từ báo cáo tài chính của 13 doanh nghiệp bảo hiểm niêm yết (gồm 10 phi nhân thọ, 2 tái bảo hiểm và Tập đoàn Bảo Việt hoạt động ở cả nhân thọ và phi nhân thọ), lợi nhuận quý IV phân hóa mạnh so với cùng kỳ 2024. Nếu loại trừ khoản lợi nhuận 1.061,8 tỷ đồng của Tập đoàn Bảo Việt (tăng 52%), tổng lợi nhuận trước thuế của các doanh nghiệp còn lại chỉ đạt khoảng 580 tỷ đồng, giảm 48%. Mức sụt giảm này cho thấy áp lực mang tính diện rộng thay vì cá biệt.

Ở nhóm phi nhân thọ, PVI ghi nhận lỗ 31,3 tỷ đồng trong quý IV, đảo chiều so với mức lãi 154,2 tỷ đồng cùng kỳ. Bảo Long lỗ 25,4 tỷ đồng khi tổng chi phí hoạt động kinh doanh bảo hiểm tăng 30%, lên 332 tỷ đồng. Bảo Minh chỉ còn 3,6 tỷ đồng lợi nhuận, giảm hơn 93%. Trong khi đó, số doanh nghiệp duy trì được tăng trưởng dương như BSH và PJICO là không nhiều và mức cải thiện chưa đủ bù đắp phần suy giảm của toàn nhóm.

Áp lực không dừng ở bảo hiểm gốc. Ở mảng tái bảo hiểm, Vinare giảm 19,4% lợi nhuận quý IV, còn Hanoi Re giảm 39%. Diễn biến này phản ánh tác động cộng hưởng từ các đợt thiên tai cuối năm 2025, khi tổng mức bồi thường tăng cao và buộc doanh nghiệp phải gia tăng trích lập dự phòng rủi ro.

Đáng chú ý, vấn đề không nằm ở tăng trưởng doanh thu. Cả năm 2025, 11 doanh nghiệp bảo hiểm niêm yết vẫn đạt 62.278,5 tỷ đồng doanh thu phí bảo hiểm gốc, tăng 6,7% so với năm trước; tổng lợi nhuận trước thuế toàn nhóm đạt 8.500 tỷ đồng, tăng 24,8%. Tập đoàn Bảo Việt ghi nhận 3.715 tỷ đồng lợi nhuận cả năm, tăng gần 40%, trong khi PVI đạt 1.455,5 tỷ đồng, tăng 28,5%. Những con số này cho thấy nền tăng trưởng chưa bị phá vỡ, nhưng quý IV đã bộc lộ rõ độ nhạy của lợi nhuận kỹ thuật trước biến động rủi ro.

Theo TS. Lê Bá Chí Nhân, xu hướng phân hóa lợi nhuận không chỉ là biến động ngắn hạn do thiên tai, mà phản ánh giai đoạn phát triển theo chiều sâu của ngành bảo hiểm phi nhân thọ, nơi hiệu quả quản trị rủi ro và chất lượng tăng trưởng trở thành yếu tố quyết định. Khi tỷ lệ bồi thường tăng và chi phí tái bảo hiểm có xu hướng đi lên, dư địa dựa vào thu nhập tài chính để bù đắp lợi nhuận kỹ thuật sẽ thu hẹp.

Bối cảnh này khiến kế hoạch năm 2026 được xây dựng theo hướng thận trọng hơn. PVI đặt mục tiêu lợi nhuận trước thuế 1.244 tỷ đồng, thấp hơn mức thực hiện năm 2025, đồng thời cho biết sẽ điều hành linh hoạt theo từng quý để thích ứng với biến động chi phí và rủi ro thị trường. Việc chủ động hạ kỳ vọng lợi nhuận cho thấy doanh nghiệp ưu tiên kiểm soát biên lợi nhuận thay vì chạy theo tăng trưởng doanh thu bằng mọi giá.

Diễn biến năm 2025 vì vậy không chỉ là câu chuyện của một quý trũng lợi nhuận. Nó đặt ra câu hỏi lớn hơn cho năm 2026: liệu các doanh nghiệp bảo hiểm có thể duy trì tăng trưởng trong bối cảnh rủi ro thiên tai gia tăng và cạnh tranh giá chưa hạ nhiệt? Khi tăng trưởng phí không còn đảm bảo tăng trưởng lợi nhuận, chất lượng quản trị và khả năng kiểm soát tỷ lệ bồi thường sẽ trở thành thước đo thực sự của ngành.