Nghị quyết 01/2026: Khung điều hành kinh tế với những con số then chốt

Theo dõi KTMT trên

Nghị quyết 01/NQ-CP năm 2026 là mệnh lệnh tăng tốc. Với vai trò điều phối ngân sách, thị trường vốn và an sinh xã hội, ngành Tài chính giữ “huyết mạch” của nền kinh tế, quyết định khả năng hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm bản lề 2026. Cụ thể, khung điều hành này được xác lập bằng loạt con số then chốt.

Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên

Theo Nghị quyết, Chính phủ yêu cầu các cấp, các ngành tập trung chỉ đạo, điều hành nhằm phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GDP cả nước từ 10% trở lên trong năm 2026, gắn với giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát. Cùng với đó, GDP bình quân đầu người được đặt mục tiêu đạt 5.400 – 5.500 USD, trong khi chỉ số giá tiêu dùng (CPI) kiểm soát quanh mức 4,5%.

Để theo dõi các chỉ tiêu này, Bộ Tài chính được giao vai trò chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành trong việc tổng hợp, đánh giá và báo cáo tình hình thực hiện định kỳ.

Thu – chi ngân sách: tăng thu tối thiểu 10%, ưu tiên đầu tư phát triển

Nghị quyết đặt mục tiêu thu ngân sách nhà nước năm 2026 tăng ít nhất 10% so với ước thực hiện năm 2025. Để thực hiện, Chính phủ yêu cầu: Mở rộng cơ sở thu; Chống thất thu thuế, tập trung vào các lĩnh vực thương mại điện tử, dịch vụ ăn uống, bán lẻ.

Ở chiều chi, Nghị quyết đưa ra các yêu cầu cụ thể về tiết kiệm và phân bổ nguồn lực. Theo đó, tiết kiệm ngay 5% dự toán khi phân bổ chi đầu tư ngân sách từ đầu năm để bổ sung nguồn vốn cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng. Đồng thời, tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên (ngoài phần tiết kiệm để tạo nguồn cải cách tiền lương) để bổ sung cho chi an sinh xã hội.

Cơ cấu chi ngân sách nhà nước năm 2026 được xác định:

1. Chi đầu tư phát triển: 35,5% tổng chi
2. Chi thường xuyên: 57,3% tổng chi

Theo định hướng này, ngân sách nhà nước được sử dụng như nguồn vốn mồi để dẫn dắt đầu tư toàn xã hội, với mục tiêu tổng vốn đầu tư toàn xã hội đạt khoảng 35% GDP.

Thị trường vốn: lần đầu gắn cải cách thể chế với mốc thời gian

Một điểm đáng chú ý của Nghị quyết 01/NQ-CP là việc quy định rõ thời hạn hoàn thành các khung pháp lý then chốt cho thị trường vốn. Cụ thể, Chính phủ giao Bộ Tài chính trong tháng 6/2026 trình Nghị định hướng dẫn về tổ chức bảo lãnh thanh toán trái phiếu và Nghị định về chào bán trái phiếu ra công chúng của doanh nghiệp dự án đầu tư theo phương thức PPP.

Cùng thời hạn này, Bộ Tài chính trình Nghị định quy định chi tiết thi hành Luật Dự trữ quốc gia (sửa đổi), và đến tháng 8/2026 trình Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi).

Về huy động vốn, Bộ Tài chính được giao chủ động phát hành trái phiếu Chính phủ để đầu tư các công trình trọng điểm, điều hành linh hoạt khối lượng và kỳ hạn phát hành, bảo đảm thanh khoản thị trường và an toàn nợ công.

Gắn tăng trưởng với an sinh xã hội

Bên cạnh các mục tiêu kinh tế, Nghị quyết xác định rõ các chỉ tiêu an sinh xã hội. Cụ thể, tỷ lệ lực lượng lao động trong độ tuổi tham gia bảo hiểm xã hội đạt 48,1%, và tỷ lệ tham gia bảo hiểm thất nghiệp đạt 37,07%.

Nguồn lực cho an sinh xã hội được bảo đảm thông qua việc tiết kiệm 10% chi thường xuyên, đồng thời gắn với việc tiếp tục hoàn thiện các quy định về tiền lương và bảo hiểm xã hội.

Bộ Tài chính làm đầu mối theo dõi thực thi

Một điểm đáng chú ý là Bộ Tài chính được giao làm đầu mối tổng hợp, theo dõi và đánh giá việc thực hiện Nghị quyết 01/2026. Các bộ, ngành, địa phương phải gửi chương trình hành động trước ngày 20/1/2026, gửi kịch bản tăng trưởng trong tháng 2/2026, và báo cáo định kỳ hằng quý để Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ.

Với hệ thống mục tiêu, chỉ tiêu và mốc thời gian cụ thể, Nghị quyết 01/2026 được xem là khung điều hành kinh tế xuyên suốt cả năm, tạo nền tảng để tổ chức thực hiện mục tiêu tăng trưởng cao gắn với ổn định và bền vững.