‘Nấm Tam Đảo’ và khát vọng góp phần vào sự đổi mới nông thôn Việt Nam

Theo dõi KTMT trên

Từ những con đường mờ sương của Tam Đảo cho tới những trang trại nấm sáng đèn xuyên đêm, câu chuyện về Hợp tác xã Nấm Tam Đảo không chỉ là hành trình gây dựng một thương hiệu, mà còn là tấm gương tiêu biểu cho tinh thần đổi mới tư duy nông nghiệp, tinh thần dám nghĩ - dám làm của người nông dân thời kỳ hội nhập.

Giữa vùng đất được thiên nhiên ưu ái với khí hậu mát lạnh, đất đai trong lành, hàng năm đón hàng triệu lượt khách du lịch, ít ai ngờ rằng một mô hình nấm nhỏ bé ngày nào lại có thể trở thành biểu tượng cho nông nghiệp sạch, nông nghiệp công nghệ cao của địa phương. Đằng sau câu chuyện ấy là sức bền, ý chí và lòng kiên định của ông Nguyễn Quốc Huy - Chủ tịch Hợp tác xã Nấm Tam Đảo, người đã chọn nông nghiệp làm con đường phụng sự quê hương.

Khởi nguồn từ khát vọng tìm ra “đặc sản Tam Đảo”

Ông Nguyễn Quốc Huy chia sẻ rằng, sự ra đời của Hợp tác xã xuất phát từ một mong muốn rất giản dị nhưng đầy ý nghĩa: tìm ra sản phẩm đặc trưng đại diện cho vùng đất Tam Đảo. Không chỉ để phát triển kinh tế cá nhân, mà còn để góp phần nâng giá trị nông sản địa phương, đồng thời tạo thêm sinh kế cho người dân trong vùng.

Nhìn vào những lợi thế thiên nhiên hiếm có của Tam Đảo như khí hậu mát mẻ, độ ẩm cao, cảnh quan du lịch nổi tiếng… ông sớm nhận ra nơi đây hội tụ đủ điều kiện để sản xuất một mặt hàng mang dấu ấn riêng biệt.

Giai đoạn 2008-2009, ông bắt đầu trồng những lứa nấm ăn đầu tiên. Đó là giai đoạn thử nghiệm đầy khó khăn nhưng cũng lấp lánh hy vọng. Khi những sản phẩm nấm sạch đầu tiên được người tiêu dùng đón nhận, ông hiểu rằng mình đã đi đúng con đường. Hợp tác xã được thành lập như một bước ngoặt đưa mô hình đi vào chuyên nghiệp, bài bản.

Tuy nhiên, khát vọng của ông không dừng ở nấm ăn. Với tầm nhìn sâu rộng và sự nhạy bén với thị trường, ông chuyển hướng nghiên cứu nấm dược liệu, đặc biệt là đông trùng hạ thảo - một loại dược liệu quý chỉ phát triển tốt trong điều kiện khí hậu lạnh và sạch. Tam Đảo đáp ứng hoàn hảo điều đó.

“Tôi mong muốn Tam Đảo phải có một sản phẩm thật sự đặc trưng. Và đông trùng hạ thảo chính là câu trả lời” - ông Huy tâm sự.

Đưa đông trùng hạ thảo từ tự nhiên vào nuôi trồng nhân tạo là bước đi táo bạo, đòi hỏi công nghệ, kỹ thuật và sự kiên trì bền bỉ. Nhưng chính bước đi đó đã mở ra hướng phát triển bền vững, nâng tầm giá trị nông nghiệp địa phương và đặt nền móng cho một thương hiệu đáng tự hào.

Biến cố hỏa hoạn và bước ngoặt lịch sử của Hợp tác xã

Trong bất kỳ câu chuyện vươn lên nào, luôn có những khoảnh khắc thử thách lòng người. Với Hợp tác xã Nấm Tam Đảo, khoảnh khắc đó đến vào năm 2018. Một vụ hỏa hoạn bất ngờ thiêu rụi toàn bộ nhà xưởng, thiết bị, nguyên liệu… Mọi thành quả tích lũy trong nhiều năm gần như bị cuốn đi trong chốc lát. Đó là cú sốc lớn không chỉ về kinh tế mà còn tinh thần.

Thế nhưng, chính tại thời điểm tưởng như khó gượng dậy nhất ấy, bản lĩnh của người đứng đầu đã toả sáng. Ông Nguyễn Quốc Huy không chọn cách dừng lại, ông chọn thay đổi, chọn hành động.

Ông tự hỏi, làm thế nào để giảm rủi ro, làm sao để giữ được thị trường, giữ được người lao động, những người đã cùng mình gây dựng từ những ngày đầu? Câu trả lời là phải chuyển sang mô hình nông nghiệp có thể kiểm soát khoa học, an toàn tuyệt đối.

Từ đó, ông quyết định chuyển hoàn toàn sang nuôi trồng đông trùng hạ thảo trong phòng lạnh, môi trường khép kín. Đây là mô hình hiện đại, giúp kiểm soát hoàn toàn nhiệt độ - độ ẩm - ánh sáng - không khí, giảm thiểu rủi ro thiên tai, hỏa hoạn, sâu bệnh.

Không lâu sau đó, dịch Covid-19 lại tiếp tục thử thách Hợp tác xã. Nhưng một lần nữa, họ đã chứng minh mình là những người đi trước thời đại khi nhanh chóng chuyển đổi số, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử, phát triển fanpage, website, ứng dụng phần mềm quản lý…

Sự linh hoạt ấy đã giúp HTX không chỉ trụ vững mà còn tăng trưởng mạnh sau dịch.

Góp phần vào mục tiêu quốc gia về xây dựng nông thôn mới

Hợp tác xã Nấm Tam Đảo không đơn thuần là một mô hình sản xuất. Họ mang trong mình một sứ mệnh lớn hơn: tạo ra giá trị cho cộng đồng, góp phần chuyển mình cho nông nghiệp địa phương theo hướng hiện đại, bền vững.

Mỗi năm, Hợp tác xã đón gần 10.000 lượt bà con, đoàn nông dân từ khắp các tỉnh thành đến tham quan, học tập kinh nghiệm. Tại đây, bà con được hướng dẫn tận tay cách trồng dâu tằm, cách nuôi tằm an toàn, cách trồng nấm sạch, cách chế biến, bảo quản sản phẩm…

Nghề trồng dâu nuôi tằm - nghề truyền thống hàng nghìn năm của người Việt - đang được Hợp tác xã “kích hoạt” lại bằng cách tiếp cận mới: sạch hơn, ít hóa chất hơn, thân thiện môi trường hơn và hiệu quả kinh tế cao hơn.

Mỗi hộ gia đình tham gia vào mô hình đều có thể vừa làm tại quê hương, vừa có thu nhập, vừa giữ gìn được môi trường sống. Điều này phù hợp hoàn hảo với tiêu chí “kinh tế phát triển - môi trường bền vững - đời sống nâng cao” trong xây dựng nông thôn mới.

Vị Chủ tịch Hợp tác xã Nấm Tam Đảo luôn nhấn mạnh rằng, trong thời đại mà thông tin nhiễu loạn, hàng giả hàng kém chất lượng tràn lan, người tiêu dùng cần tỉnh táo hơn bao giờ hết.

“Chỉ nên lựa chọn sản phẩm có nguồn gốc, có kiểm định, có thương hiệu rõ ràng” - ông khuyến cáo.

Sau những “bong bóng truyền thông” về các loại thảo dược, ông cho rằng đã đến lúc người Việt cần trân trọng hơn dược liệu Việt Nam - vốn chất lượng rất cao nhưng chưa được nhìn nhận đúng mức.

Đông trùng hạ thảo do người Việt nuôi trồng, bằng công nghệ hiện đại, trong môi trường sạch sẽ, là lựa chọn hoàn toàn phù hợp và đáng tin cậy.

“Quan điểm của tôi rất rõ ràng: người Việt Nam dùng sản phẩm Việt Nam là tốt nhất” - Chủ tịch HTX Nấm Tam Đảo nhấn mạnh.

Thông điệp dành cho người nông dân và thế hệ trẻ khởi nghiệp

Với bà con nông hộ, ông động viên cùng tham gia các mô hình nông nghiệp sạch như trồng dâu tằm, trồng nấm - những nghề mang lại thu nhập ổn định, an toàn cho sức khoẻ, bảo vệ môi trường và hoàn toàn phù hợp với xu thế tiêu dùng hiện đại.

Với người trẻ, ông gửi gắm: Khởi nghiệp không cần thứ gì “hoành tráng”, hãy bắt đầu từ những việc nhỏ, làm hết mình và không ngừng học hỏi. Phải hiểu công nghệ, làm chủ công nghệ AI. Phải hiểu thị trường, nắm bắt nhu cầu xã hội. Không chạy theo trào lưu ngắn hạn, mà phải nhìn xa - nghĩ rộng.

Đó chính là tinh thần mà nông thôn mới đang hướng tới: những con người trẻ biết kết hợp truyền thống với hiện đại, biến nông nghiệp trở thành ngành kinh tế có giá trị cao, có trí tuệ và có bản sắc.

Hợp tác xã Nấm Tam Đảo không chỉ tạo nên một thương hiệu được biết đến rộng rãi, mà quan trọng hơn, họ đã truyền nguồn cảm hứng mạnh mẽ về nông nghiệp sạch, nông nghiệp thông minh, nông nghiệp giá trị cao.

Câu chuyện của họ là minh chứng rõ ràng rằng: khi người nông dân có khát vọng,khi họ dám đổi mới, khi họ làm nông nghiệp bằng tri thức và công nghệ, thì nông thôn Việt Nam hoàn toàn có thể chuyển mình, giàu đẹp và văn minh hơn mỗi ngày.

Xuân Tùng