M&A 2025: Tiền chỉ chảy vào thương vụ mua được tương lai

Theo dõi KTMT trên

Thị trường mua bán – sáp nhập (M&A) tại Việt Nam năm 2025 không bùng nổ về số lượng, nhưng lại cho thấy một sự dịch chuyển rõ rệt về chất lượng dòng vốn. Thay vì chạy đua mở rộng thị phần, các thương vụ đang tập trung nhiều hơn vào công nghệ, chuỗi cung ứng và khả năng chống chịu dài hạn.

Theo thống kê của Grant Thornton Việt Nam, năm 2025 ghi nhận 52 thương vụ M&A hoàn tất, với tổng giá trị khoảng 720,4 triệu USD. Trong đó, bất động sản và sản xuất công nghiệp dẫn đầu về giá trị giao dịch, lần lượt đạt 225 triệu USD và 109 triệu USD. Đây đều là các lĩnh vực gắn trực tiếp với hạ tầng và năng lực sản xuất – những yếu tố nền tảng của tăng trưởng dài hạn.

Điểm đáng chú ý của thị trường M&A hiện nay là sự dịch chuyển về chất của các thương vụ. Các giao dịch mang tính chiến lược đang chiếm ưu thế, trong đó nhà đầu tư trong nước dẫn dắt về số lượng thương vụ, còn nhà đầu tư quốc tế giữ vai trò chủ đạo ở các giao dịch quy mô lớn. Cấu trúc này cho thấy M&A không còn đơn thuần là hoạt động mua – bán tài sản, mà đang trở thành công cụ tái cấu trúc năng lực doanh nghiệp, từ công nghệ, chuỗi cung ứng đến quản trị và khả năng chống chịu dài hạn.

Theo Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương, Việt Nam tiếp tục được định vị là điểm đến chiến lược trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt ở các lĩnh vực công nghệ cao, điện tử, bán dẫn và trí tuệ nhân tạo. Trong bối cảnh đó, M&A được xem là con đường rút ngắn để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, mở rộng chuỗi giá trị và nâng cao vị thế trong mạng lưới sản xuất toàn cầu.

Tuy nhiên, M&A không còn là lựa chọn mặc định trong chiến lược sử dụng vốn. Theo nhận định của Bain & Company, ngày càng nhiều doanh nghiệp thu hẹp vai trò trung tâm của M&A, chuyển trọng tâm sang các khoản đầu tư dài hạn nhằm củng cố năng lực nội tại, từ hạ tầng sản xuất, công nghệ đến logistics. Trong bối cảnh đó, M&A chỉ được triển khai khi chứng minh được giá trị bổ sung rõ ràng, thay vì phục vụ mục tiêu mở rộng quy mô đơn thuần.

Về mặt vĩ mô, các điều kiện nền tảng đang tạo ra dư địa thuận lợi cho hoạt động đầu tư và tái cấu trúc. Mặt bằng lãi suất cho vay trong nước hiện duy trì ở mức 7–9%, thấp hơn đáng kể so với nhiều quốc gia trong khu vực, qua đó cải thiện khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp. Song song với đó, thị trường bất động sản bắt đầu xuất hiện tín hiệu hồi phục, trong khi khung pháp lý liên quan đến chuyển nhượng dự án được điều chỉnh theo hướng minh bạch và rõ ràng hơn, góp phần giảm rủi ro cho cả bên mua và bên bán trong các giao dịch.

Dù môi trường vĩ mô cải thiện, rào cản lớn nhất của thị trường M&A vẫn nằm ở khoảng cách kỳ vọng định giá. Theo ông Đinh Thế Anh, Trưởng bộ phận Tài chính doanh nghiệp của KPMG Việt Nam, bên bán thường đặt kỳ vọng dựa trên triển vọng phục hồi trong tương lai, trong khi bên mua giữ thái độ thận trọng trước các rủi ro có thể ảnh hưởng đến doanh thu và lợi nhuận. Sự lệch pha này khiến không ít thương vụ kéo dài thời gian đàm phán, thậm chí rơi vào bế tắc.

Trong bối cảnh đó, dữ liệu minh bạch và khả năng chứng minh tăng trưởng thực tế trở thành yếu tố mang tính quyết định. Doanh nghiệp sở hữu kế hoạch tích hợp rõ ràng và chiến lược hậu sáp nhập cụ thể có lợi thế đáng kể trong việc thu hẹp khoảng cách định giá và đạt được sự đồng thuận trong giao dịch.

Nhìn tổng thể, bức tranh M&A năm 2025 cho thấy một chuyển động rõ ràng: dòng tiền không hề khan hiếm, nhưng chỉ chảy vào những thương vụ có khả năng “mua được tương lai”. Thị trường không còn được đo bằng số lượng giao dịch, mà bằng chất lượng của chiến lược tăng trưởng và năng lực tạo giá trị bền vững đứng sau mỗi quyết định sáp nhập.