M&A 2025: Dòng tiền không biến mất, chỉ ngừng chảy đại trà

Theo dõi KTMT trên

Theo dữ liệu của EY, tổng giá trị M&A toàn cầu tăng 49%, đạt khoảng 418,9 tỷ USD, trong khi số lượng giao dịch chỉ nhích nhẹ lên 2.236 thương vụ. Đáng chú ý, 93 thương vụ trên 1 tỷ USD đã chiếm tới 81% tổng giá trị, tăng mạnh so với 54 thương vụ năm trước. Dòng vốn vì vậy không biến mất, mà đang dồn vào các “siêu thương vụ”.

Sự dịch chuyển này phản ánh một thay đổi sâu hơn về khẩu vị rủi ro. Trong môi trường chi phí vốn cao và bất định vĩ mô kéo dài, các nhà đầu tư có xu hướng giảm số lượng quyết định, nhưng tăng quy mô ở những thương vụ mà họ có mức độ tin cậy cao hơn. Nói cách khác, tiền không còn “trải đều”, mà “đặt cược có chọn lọc”.

Tại Đông Nam Á, xu hướng này thể hiện rõ nét hơn. Năm 2025, khu vực ghi nhận 58 thương vụ, tăng so với 48 thương vụ của năm trước, nhưng tổng giá trị chỉ còn 2,1 tỷ USD, giảm một nửa. Trong lĩnh vực ngân hàng, giá trị giao dịch giảm từ 2,3 tỷ USD xuống 1,2 tỷ USD; trong khi quản lý tài sản, số thương vụ tăng gấp ba nhưng giá trị chỉ còn 28 triệu USD.

Điều này cho thấy một thực tế: M&A trong khu vực không dừng lại, nhưng đang “thu nhỏ” quy mô. Theo ông Sumit Narayanan, lãnh đạo EY ASEAN, chi phí vốn cao và khoảng cách định giá khiến các thương vụ lớn trở nên khó thực hiện hơn, buộc doanh nghiệp chuyển sang các khoản đầu tư thiểu số hoặc mang tính chiến lược.

Không chỉ quy mô, dòng vốn cũng đang thay đổi hướng đi. Giá trị các thương vụ xuyên biên giới vào Đông Nam Á giảm mạnh từ 4,2 tỷ USD xuống 700 triệu USD, trong khi các thương vụ đầu tư ra nước ngoài của doanh nghiệp khu vực cũng giảm xuống chỉ còn 100 triệu USD. Dòng tiền quốc tế vì vậy không rút đi, nhưng trở nên thận trọng và chọn lọc hơn.

Ở cấp độ chiến lược, nhiều doanh nghiệp đang ưu tiên các khoản đầu tư vào năng lực cốt lõi như dịch vụ số, thanh toán và quản lý tài sản, những lĩnh vực có khả năng tạo giá trị dài hạn nhưng không đòi hỏi các khoản “đặt cược” quy mô lớn ngay lập tức.

Điểm chung của các xu hướng này là sự dịch chuyển từ “mở rộng nhanh” sang “tối ưu hiệu quả”. Khi chi phí vốn không còn rẻ và bất định gia tăng, dòng tiền có xu hướng co lại về quy mô, nhưng tập trung hơn vào chất lượng.

Bước sang năm 2026, xu hướng dòng tiền M&A tập trung nhiều khả năng sẽ tiếp diễn khi chi phí vốn vẫn neo ở mức cao. Thực tế năm 2025 cho thấy 93 thương vụ trên 1 tỷ USD đã chiếm tới 81% tổng giá trị toàn cầu, phản ánh xu hướng vốn không lan tỏa mà dồn vào các khoản đầu tư có độ chắc chắn cao, đặc biệt trong các lĩnh vực như fintech, thanh toán và quản lý tài sản.

Trong bối cảnh đó, cơ hội không biến mất nhưng sẽ không còn trải đều. Dòng tiền có xu hướng tập trung vào các thị trường ổn định và minh bạch, trong khi những khu vực phụ thuộc vào kỳ vọng tăng trưởng tiếp tục bị thu hẹp cơ hội tiếp cận vốn.

Với nhà đầu tư, vấn đề không còn là có bao nhiêu thương vụ, mà là liệu có đang đứng đúng nơi dòng tiền đang hội tụ. Trong một thị trường chọn lọc, sai vị trí có thể quan trọng hơn sai thời điểm.