Lãi suất ngân hàng bật tăng, 8-8,5%/năm dần thành “chuẩn mới”
Lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng đồng loạt tăng trở lại trong tháng 3, với mức 8-8,5%/năm dần phổ biến ở các kỳ hạn trên 6 tháng, phản ánh áp lực thanh khoản và cạnh tranh hút vốn gia tăng.
Sau giai đoạn chững lại trong tháng 2, mặt bằng lãi suất huy động đã nhanh chóng đảo chiều tăng từ đầu tháng 3. Ghi nhận đến ngày 18/03 cho thấy nhiều ngân hàng đã nâng lãi suất các kỳ hạn trên 6 tháng vượt ngưỡng 8%/năm, thay vì chỉ xuất hiện ở một số sản phẩm đặc thù như trước. Diễn biến này cho thấy xu hướng tăng đang lan rộng trên toàn hệ thống.
Một số ngân hàng tư nhân quy mô lớn đã đưa ra mức lãi suất cao để thu hút dòng tiền. VPBank áp dụng mức 8,5%/năm cho kỳ hạn 10-12 tháng với khoản tiền gửi từ 50 tỷ đồng, trong khi MB cũng triển khai mức tương tự cho kỳ hạn 6-12 tháng với số tiền từ 10 tỷ đồng. Ở nhóm ngân hàng số, Cake và Vikki Bank cũng nâng lãi suất cao nhất lên khoảng 8,4%/năm, cho thấy cuộc đua đang diễn ra trên nhiều phân khúc.
Không chỉ các ngân hàng quy mô nhỏ, ngay cả các ngân hàng lớn cũng bắt đầu điều chỉnh lãi suất nhằm tăng khả năng huy động vốn. Dù vậy, nhóm ngân hàng quốc doanh vẫn duy trì mức lãi suất thấp hơn tương đối so với khối ngân hàng cổ phần tư nhân, phản ánh sự khác biệt về cấu trúc nguồn vốn và áp lực cạnh tranh.
Trước đây, mức lãi suất 8,5%-9%/năm từng xuất hiện nhưng chủ yếu áp dụng cho các khoản tiền gửi rất lớn, thậm chí lên tới hàng trăm hoặc hàng nghìn tỷ đồng. Việc các mức lãi suất cao hiện được áp dụng rộng hơn về kỳ hạn và quy mô cho thấy cuộc đua huy động vốn đang “nóng” trở lại, không chỉ về mức lãi suất mà còn về phạm vi triển khai.
Nguyên nhân chính của xu hướng này đến từ sự chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn. Trong khi tín dụng được thúc đẩy ngay từ đầu năm, huy động vốn lại tăng chậm hơn, tạo áp lực lên thanh khoản hệ thống. Số liệu từ Ngân hàng Nhà nước cho thấy đến cuối tháng 2, tín dụng tăng 1,4% so với cuối năm trước, trong khi huy động vốn chỉ tăng 0,36%.
Áp lực thanh khoản cũng được phản ánh qua biến động của lãi suất liên ngân hàng trong thời gian gần đây. Theo các chuyên gia, khi tín dụng tăng nhanh hơn huy động, hệ thống ngân hàng sẽ buộc phải nâng lãi suất để cân đối nguồn vốn. Nếu xu hướng này kéo dài, mặt bằng lãi suất có thể tiếp tục chịu áp lực đi lên trong ngắn hạn.
Bên cạnh yếu tố nội tại, các biến động từ thị trường quốc tế cũng góp phần tác động đến lãi suất. Giá năng lượng tăng mạnh làm dấy lên lo ngại lạm phát, trong khi căng thẳng địa chính trị khiến dòng tiền có xu hướng tìm đến các kênh trú ẩn an toàn. Điều này buộc ngân hàng phải nâng lãi suất để duy trì sức hấp dẫn của kênh tiền gửi.
Theo đánh giá của các công ty chứng khoán, xu hướng tăng lãi suất có thể tiếp diễn trong nửa đầu năm 2026, đặc biệt tại nhóm ngân hàng tư nhân quy mô vừa và nhỏ. Tuy nhiên, mức tăng có thể không mạnh như giai đoạn trước, khi áp lực chủ yếu tập trung vào việc cân đối nguồn vốn và duy trì thanh khoản trong hệ thống.
