"Kỳ lân công nghệ" VNG: Nghịch lý nhiều năm liền doanh thu 'khủng' nhưng vẫn báo lỗ

Theo dõi KTMT trên

Đây không phải là năm đầu tiên VNG báo lỗ, mà tình trạng này đã trở nên 'trầm kha' đối với doanh nghiệp là "kỳ lân công nghệ" của Việt Nam.

Và mới đây nhất, VNG đã nằm trong danh sách theo dõi của Cục Thuế do liên tục báo lỗ nhiều năm liền. Vậy, vì sao VNG lại liên tục báo lỗ trong khi doanh thu luôn ở mức nghìn tỷ?

Lược sử VNG

VNG được thành lập vào năm 2004 với tên gọi VinaGame tại một quán cà phê Internet, mở ra kỷ nguyên game nhập vai tại Việt Nam.

Đến năm 2007, doanh nghiệp này đã vào Top 50 công ty có môi trường làm việc tốt nhất tại Việt Nam (theo Navigos - AC Nielsen). Cùng năm, VNG khánh thành Trung tâm dữ liệu VinaData, giám sát và lưu trữ dữ liệu của tất cả sản phẩm trong công ty. Đặc biệt, với sự ra mắt của Zing MP3, sản phẩm đầu tiên mang thương hiệu Zing, VNG chính thức bắt đầu mảng kinh doanh web.

Đến năm 2010, doanh nghiệp ra mắt Zalo, ứng dụng nhắn tin và gọi điện miễn phí, dẫn đầu BXH App Store tại Việt Nam chỉ sau 1 tháng. Sau này Zalo cũng trở thành "con gà đẻ trứng vàng" cho VNG.

Cột mốc của VNG đến vào năm 2014 khi là doanh nghiệp kỳ lân đầu tiên của Việt Nam khi được Start-up Report định giá 1 tỷ USD. 

Năm 2019, VNG lọt Top 50 Thương hiệu có giá trị nhất Việt Nam do tạp chí Forbes bình chọn. Sau đó là giai đoạn có thể nói là tăng tốc của VNG khi mã chứng khoán VNZ của công ty chính thức giao dịch trên sàn UpCom năm 2023 (Việt Nam), trở thành mã chứng khoán có trị giá cao nhất trên thị trường.

Zalo cũng trở thành ứng dụng nhắn tin phổ biến nhất tại Việt Nam với 78 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng vào năm 2024.

Tới năm 2025 đánh dấu một cột mốc đáng chú ý khi VNG ghi nhận doanh thu thuần đạt 10.891 tỷ đồng, tăng 17% so với năm 2024 và lần đầu tiên vượt mốc 10.000 tỷ đồng. Về mặt cá nhân, ông Lê Hồng Minh, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tập đoàn VNG đã trúng cử đại biểu HĐND TP. HCM nhiệm kỳ 2026-2031.

Doanh thu lớn, lãi mỏng, lỗ nhiều

Tuy nhiên, lợi nhuận của VNG lại không tương ứng với những gì ở phần "nổi" như trên.

Vào năm 2017, VNG ghi nhận doanh thu thuần 4.267 tỷ đồng. Lãi sau thuế chạm đỉnh cao kỷ lục 938 tỷ đồng. Trong 3 năm sau đó, dù doanh thu liên tục tăng trưởng, lãi sau thuế của VNG lại trồi sụt, thậm chí đi lùi, chỉ còn 193 tỷ đồng tại năm 2020.

Đây cũng là giai đoạn kinh doanh đầy nghịch lý của VNG khi doanh thu vẫn liên tục tăng trưởng qua từng năm, trong khi lợi nhuận bị bào mòn mạnh, thậm chí thua lỗ liên tiếp trong giai đoạn 2021-2025.

Việc thua lỗ bắt đầu năm 2021 công ty ghi nhận lỗ sau thuế 72 tỷ đồng. Đến năm 2022, mức lỗ vọt lên 1.533 tỷ đồng rồi tiếp tục leo thang lên đỉnh 2.317 tỷ đồng tại năm 2023. Trong khi đó, doanh thu các năm 2022-2023 của VNG đạt từ 7,6-7,8 nghìn tỷ đồng. Sang năm 2024, dù doanh thu đạt 9.273 tỷ đồng, tăng 22% so với cùng kỳ, VNG vẫn lỗ ròng hơn 1.000 tỷ đồng.

Theo báo cáo tài chính, tới cuối năm 2025, Tập đoàn VNG do ông Lê Hồng Minh làm chủ tịch có tài sản đạt gần 11,4 nghìn tỷ đồng, tăng mạnh so với mức hơn 9,4 nghìn tỷ đồng vào cuối năm 2024. Doanh thu năm 2025, VNG đạt gần 10,9 nghìn tỷ đồng, so với mức gần 9,3 nghìn tỷ đồng trong năm 2024. Tuy nhiên, trong năm 2025, VNG vẫn lỗ gần 326 tỷ đồng.

Theo báo cáo mới nhất, năm 2025 mảng trò chơi trực tuyến tiếp tục là mảng sinh lời tốt nhất của VNG. Tổng bookings mảng trò chơi trực tuyến đạt 8.162 tỷ đồng, tăng 13% so với cùng kỳ. Các tựa game có vòng đời dài (evergreen) tiếp tục là trụ cột tăng trưởng với tỷ trọng 46%.

Trong khi đó, ứng dụng nhắn tin Zalo mang về doanh thu 1.718 tỷ đồng và tăng 38% so với năm 2024, đóng góp gần 16% tổng doanh thu. Ba trụ cột zBusiness, zCloud và zStyle được mở rộng, đặc biệt ở mảng lưu trữ và tiện ích cá nhân hóa.

Với mảng thanh toán điện tử, Zalopay ghi nhận tăng trưởng mạnh cả về quy mô người dùng và mức độ sử dụng dịch vụ. Tổng giá trị giao dịch (TPV) tăng 76%, số lượng người dùng hoạt động tăng 40%, trong khi doanh thu ghi nhận 1.111 tỷ đồng, tăng tới 47% so với năm 2024. Đặc biệt, doanh thu từ dịch vụ tài chính tăng 413%.

Vì sao doanh thu của VNG "khủng" nhưng vẫn lỗ?

Đầu tiên, có thể lý giải VNG lỗ do chi phí quản lý và chi phí bán hàng đã bào mòn lợi nhuận doanh nghiệp.

Lợi nhuận gộp từ bán hàng và dịch vụ của VNG khá lớn, năm 2025 đạt hơn 4.000 tỷ đồng và năm 2024 đạt hơn 3.426 tỷ đồng. Tuy nhiên, chi phí bán hàng và chi phí quản lý doanh nghiệp của VNG rất lớn. Trong năm 2025, chi phí bán hàng lên tới gần 2.558 tỷ đồng (năm 2024 là gần 1.971 tỷ đồng) và chi phí quản lý doanh nghiệp 1.318 tỷ đồng (năm 2024 là gần 1.330 tỷ đồng).

Các khoản chi phí khác và lỗ khác cũng lên tới 400-900 tỷ đồng/năm.

Bên cạnh đó, các khoản lỗ từ công ty liên kết và việc phải trích lập dự phòng giảm giá cho các khoản đầu tư dài hạn khiến lợi nhuận trước thuế của tập đoàn luôn rơi vào trạng thái âm.

Ngoài ra, việc đầu tư vào hạ tầng trí tuệ nhân tạo (như dự án GreenNode) đòi hỏi một lượng vốn đầu tư ban đầu cực lớn cho chip GPU cao cấp và trung tâm dữ liệu cũng đã bào mòn dòng tiền của VNG.

Việc cơ quan quản lý nhà nước nhắc tên VNG không phải mới. Doanh nghiệp này đã từng chậm nộp báo cáo tài chính kiểm toán, thậm chí ghi nhận chênh lệch lớn giữa số liệu trước và sau kiểm toán. Điển hình năm 2023, lợi nhuận bán niên của công ty từng ghi nhận lãi 60 tỷ đồng nhưng sau kiểm toán đã chuyển lỗ 194 tỷ đồng.

Minh Thành