Kharg: điểm nóng mới của cuộc chiến dầu mỏ Iran – Mỹ

Theo dõi KTMT trên

Hai tuần sau khi chiến sự bùng nổ, liên minh giữa Mỹ và Israel tiếp tục các đợt không kích nhằm vào hạ tầng quân sự của Iran. Mục tiêu ban đầu của chiến dịch là làm suy yếu hệ thống phòng không, tên lửa và lực lượng hải quân của Tehran.

Tuy nhiên, diễn biến gần đây cho thấy cục diện đang mở rộng sang một mặt trận khác: năng lượng. Khi Iran gây áp lực lên tuyến vận tải dầu qua eo biển Hormuz, thị trường dầu toàn cầu lập tức phản ứng mạnh.

Mỗi ngày, khoảng 20 triệu thùng dầu, tương đương gần 20% nguồn cung năng lượng thế giới, đi qua eo biển này. Chỉ cần hoạt động vận tải bị gián đoạn trong thời gian ngắn, giá năng lượng toàn cầu cũng có thể biến động mạnh.

Trong bối cảnh đó, Kharg Island nổi lên như một điểm chiến lược quan trọng. Hòn đảo ngoài khơi Vịnh Ba Tư này xử lý tới 90% lượng dầu xuất khẩu của Iran, đóng vai trò huyết mạch đối với nguồn thu ngân sách của Tehran.

Ngày 13/3, Tổng thống Donald Trump cho biết quân đội Mỹ đã tấn công các mục tiêu quân sự trên đảo Kharg. Tuy nhiên, Washington khẳng định hạ tầng dầu mỏ trên đảo chưa bị phá hủy, dù chúng có thể trở thành mục tiêu nếu Iran tiếp tục gây gián đoạn vận tải tại Hormuz.

Thông điệp này cho thấy Mỹ đang sử dụng Kharg như một đòn răn đe kinh tế. Nếu hạ tầng xuất khẩu dầu tại đây bị phá hủy, nguồn thu ngoại tệ chủ chốt của Iran có thể bị tê liệt gần như ngay lập tức.

Ở chiều ngược lại, Tehran cũng tận dụng lợi thế địa lý để gây sức ép lên thị trường năng lượng. Nguy cơ tấn công bằng UAV, tên lửa hoặc rải thủy lôi tại Hormuz đã khiến nhiều hãng vận tải và bảo hiểm hàng hải phải tăng mạnh phí rủi ro.

Những rủi ro này nhanh chóng phản ánh vào giá năng lượng. Giá dầu Brent đã quay lại vùng trên 100 USD/thùng, cho thấy thị trường đang cộng thêm một “phí rủi ro chiến tranh” ngày càng lớn.

Diễn biến này đặt chính quyền Mỹ trước một bài toán chiến lược phức tạp. Nếu chiến dịch quân sự kéo dài mà không khôi phục được lưu thông qua Hormuz, chi phí năng lượng cao có thể gây sức ép lên kinh tế toàn cầu và cả thị trường trong nước Mỹ.

Ngược lại, nếu Washington quyết định tấn công trực tiếp vào hạ tầng dầu tại Kharg, Iran nhiều khả năng sẽ đáp trả bằng cách mở rộng các cuộc tấn công vào cơ sở năng lượng trong khu vực.

Nhìn từ góc độ thị trường, cuộc xung đột hiện nay không chỉ là đối đầu quân sự. Dầu mỏ và các tuyến vận tải năng lượng đang trở thành đòn bẩy chiến lược mà cả hai bên đều có thể sử dụng.

Nói cách khác, nếu chiến trường quyết định sức mạnh quân sự, thì thị trường dầu mỏ mới là nơi thử thách sức chịu đựng kinh tế của cuộc chiến. Và chừng nào Hormuz còn trong trạng thái bất ổn, giá năng lượng toàn cầu sẽ tiếp tục phản ánh rủi ro của cuộc đối đầu này.