Hơn 860.000 người dân nội đô sẽ tái định cư ở đâu khi Hà Nội tái cấu trúc đô thị?

Theo dõi KTMT trên

Sáng 27/1, tại Kỳ họp thứ 31 (kỳ họp chuyên đề) của Hội đồng nhân dân Thành phố Hà Nội khóa XVI, nhiệm kỳ 2021–2026, các đại biểu đã nhất trí biểu quyết thông qua Nghị quyết về việc thông qua báo cáo, đề án thực hiện Quy hoạch Thủ đô với tầm nhìn 100 năm, đồng thời đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô.

Thông tin tại kỳ họp, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, quy hoạch mới đặt mục tiêu đưa Hà Nội không chỉ giữ vai trò là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, mà còn trở thành một cực tăng trưởng trung tâm của cả nước.

Theo đó, Thủ đô sẽ được tạo lập không gian và dư địa phát triển mới, hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, với tầm nhìn 100 năm và xa hơn; tương xứng với vị thế Thủ đô của quốc gia có thu nhập cao theo định hướng xã hội chủ nghĩa. Hà Nội cũng được kỳ vọng sẽ đóng vai trò lan tỏa, dẫn dắt sự phát triển của vùng Đồng bằng sông Hồng, Vùng Thủ đô, Vùng Kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và cả nước.

Việc điều chỉnh quy hoạch lần này nhằm bảo đảm phù hợp với quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy, điều chỉnh địa giới hành chính, triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, đồng thời thống nhất với Quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng, tăng cường kết nối với các tỉnh lân cận và các quy hoạch ngành, lĩnh vực liên quan.

Tạo cấu trúc quy hoạch mới, giải phóng nguồn lực đất đai và kiến tạo giá trị mới

Theo UBND Thành phố Hà Nội, các quy hoạch gồm Quy hoạch Thủ đô thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Quy hoạch chung Thủ đô đến năm 2045, tầm nhìn đến năm 2065 hiện không còn phù hợp. Những quy hoạch này cần được rà soát, điều chỉnh để thống nhất với quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch vùng Đồng bằng sông Hồng và các quy hoạch ngành, lĩnh vực liên quan, bảo đảm tính đồng bộ trong tổ chức phát triển không gian và hạ tầng.

Trên cơ sở đó, Hà Nội đề xuất xây dựng cấu trúc không gian và hạ tầng chiến lược, trong đó xác lập rõ các không gian di sản văn hóa, lịch sử và cảnh quan dọc theo các trục sông lớn như sông Đà, sông Hồng, sông Đuống. Song song với đó, thành phố đặt mục tiêu giải quyết căn cơ những tồn tại kéo dài nhiều năm như ngập úng, ùn tắc giao thông và ô nhiễm môi trường.

Một trong những định hướng lớn được Hà Nội nhấn mạnh là tái cấu trúc mô hình phát triển đô thị theo hướng đô thị đa cực - đa trung tâm, gắn với cấu trúc đô thị đa tầng - đa lớp, xây dựng thành phố “Văn hiến - văn minh - hiện đại”, phát triển xanh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Cách tiếp cận này nhằm phân bố lại dân cư, không gian sản xuất, dịch vụ và hệ thống hạ tầng, qua đó giảm áp lực cho khu vực nội đô lịch sử.

Theo UBND Thành phố Hà Nội, quy hoạch cũng xác định cấu trúc Vùng đô thị Hà Nội theo mô hình “Chùm đô thị hướng tâm”, quy hoạch 9 cực tăng trưởng và 9 trung tâm lớn. Xác lập 9 trục không gian, hành lang kinh tế, đô thị bám theo các trục giao thông huyết mạch. Đáng chú ý, quy hoạch đặt chất lượng sống của người dân được đặt lên hàng đầu, lấy hài lòng, hạnh phúc và chất lượng sống làm thước đo quyết định cho mọi kế hoạch phát triển.

Quy hoạch tổng thể được xây dựng với mục tiêu giải quyết những bài toán tồn tại nhiều năm của Hà Nội. Trọng tâm là tạo ra những “cuộc cách mạng” về kiến trúc và cảnh quan đô thị, nhà ở và di sản; trong đó, tư duy bảo tồn được chuyển dịch từ cách tiếp cận “bảo tồn - cải tạo” sang “tái thiết giá trị”. Đồng thời, các điểm nghẽn về hạ tầng sẽ được xử lý tận gốc, từng bước đưa Hà Nội phát triển theo hướng đô thị xanh, thông minh và bền vững.

Phạm vi tái cấu trúc đô thị dự kiến nằm trong phạm vi đường Vành đai 3, trong đó ưu tiên khu vực Vành đai 1 và Vành đai 2. Các khu vực được xác định tái cấu trúc gắn với bảo tồn, tôn tạo gồm trung tâm chính trị - hành chính Ba Đình; khu vực hồ Gươm và phụ cận; khu phố cổ, phố cũ; khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; khu vực hai bên sông Hồng gắn với trục cảnh quan.

Người dân thuộc diện giải tỏa, di dời sẽ được bố trí tái định cư theo hai hình thức gồm một phần tái định cư tại chỗ, một phần chuyển đến các khu đô thị mới tại các cực tăng trưởng như Đông Anh, Gia Lâm, Hòa Lạc… Các khu vực này sẽ được đầu tư xây dựng đồng bộ, hiện đại, đầy đủ tiện ích như trường học, bệnh viện, công viên, bảo đảm chất lượng cuộc sống tốt hơn so với nơi ở cũ.

Dự kiến di dời hơn 860.000 dân phục vụ tái cấu trúc đô thị

UBND Thành phố Hà Nội cho biết, tổng nguồn lực để thực hiện điều chỉnh tổng thể hai quy hoạch trong giai đoạn 2026-2045 ước khoảng 64,84 triệu tỷ đồng.

Trong giai đoạn 2026-2035, nhu cầu vốn khoảng 14,5 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách thành phố đầu tư công gần 1,97 triệu tỷ đồng để phát triển hạ tầng, giải quyết các vấn đề dân sinh bức xúc. Khoảng 8,8 triệu tỷ đồng còn lại do doanh nghiệp tư nhân và người dân đầu tư vào hạ tầng đô thị mới, khu công nghiệp, khoa học - công nghệ, y tế, giáo dục, văn hóa và công tác tái cấu trúc đô thị.

Sang giai đoạn 2036-2045, Hà Nội cần khoảng 50,34 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách thành phố đầu tư công khoảng 5,05 triệu tỷ đồng để phát triển hạ tầng, giải quyết các vấn đề bức xúc, dân sinh. Phần còn lại đến từ nguồn đầu tư của doanh nghiệp tư nhân và người dân.

Cùng với tái cấu trúc không gian, Thành phố Hà Nội cũng đề xuất tái cấu trúc dân cư. Theo đó, Thành phố sẽ thực hiện chủ trương giãn dân nhằm giảm tải áp lực cho khu vực nội đô.

Ở giai đoạn 2026-2035, Hà Nội đề xuất di dời khoảng 200.000 người dân khu vực sông Hồng; 200.000 người tại khu vực hồ Tây và vùng phụ cận; 42.000 người tại một số tuyến phố trong phạm vi Vành đai 3 để phục vụ tái cấu trúc đô thị. Sang đến giai đoạn 2036-2045, Hà Nội đề xuất di dời 26.730 người tại khu phố cổ, 23.000 người tại khu phố cũ và khoảng 370.000 người tại các khu vực còn lại trong phạm vi Vành đai 3 để phục vụ mục tiêu tái cấu trúc đô thị.

Như vậy, trong toàn bộ giai đoạn 2026-2045, Hà Nội dự kiến di dời hơn 860.000 người dân nhằm phục vụ mục tiêu tái cấu trúc đô thị, hướng tới xây dựng Thủ đô phát triển bền vững trong dài hạn.

Đức Bách