Giá dầu vượt 100 USD/thùng, các chính phủ gấp rút “chắn sóng” lạm phát

Theo dõi KTMT trên

Căng thẳng tại Trung Đông đã làm gián đoạn khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) toàn cầu từ khu vực này. Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), đây có thể là một trong những cú sốc nguồn cung năng lượng lớn nhất từng được ghi nhận. Kết thúc phiên giao dịch ngày 13/3, giá dầu Brent tăng 2,68 USD, lên 103,14 USD/thùng, cao hơn hơn 40% so với thời điểm căng thẳng bắt đầu vào cuối tháng 2/2026.

Theo đánh giá của ngân hàng JPMorgan, thách thức lớn nhất hiện nay đối với các nền kinh tế nhập khẩu năng lượng là duy trì nguồn cung trong bao lâu trước khi tình trạng thiếu hụt trở nên nghiêm trọng hơn. Tại Hàn Quốc, chính phủ đang xem xét cấp thêm phiếu hỗ trợ năng lượng cho các hộ gia đình dễ bị tổn thương, đồng thời chuẩn bị phương án tăng sản lượng điện từ than đá và năng lượng hạt nhân nếu nguồn cung LNG từ Trung Đông tiếp tục bị gián đoạn.

Trong khi đó, Ấn Độ kêu gọi người dân không tích trữ khí dầu mỏ hóa lỏng (LPG), đồng thời khuyến khích chuyển sang sử dụng khí tự nhiên qua đường ống nhằm giảm áp lực lên nguồn cung năng lượng. Những động thái này cho thấy nhiều quốc gia đang cố gắng kiểm soát tâm lý thị trường và hạn chế nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu.

Tác động của giá năng lượng tăng cũng đang lan sang thị trường lương thực. Tại Ai Cập – quốc gia nhập khẩu lúa mì lớn nhất thế giới – chính phủ đã áp trần giá bánh mì tại các tiệm tư nhân để ổn định mặt hàng thiết yếu. Trong khi đó, Trung Quốc quyết định mở kho dự trữ phân bón quốc gia trước mùa vụ Xuân nhằm đảm bảo nguồn cung và kiềm chế chi phí sản xuất nông nghiệp.

Ở nhiều khu vực khác, chính phủ cũng trực tiếp can thiệp để kiểm soát chi phí năng lượng. Philippines đang cân nhắc điều chỉnh cơ chế giá điện và tăng cường phát điện từ than. Tại châu Âu, trong bối cảnh giá khí đốt chuẩn tại Hà Lan tăng khoảng 50% so với trước xung đột, Ủy ban châu Âu (EC) đang chuẩn bị hướng dẫn cho phép các nước linh hoạt hơn trong nhập khẩu khí đốt nhằm đẩy nhanh tiếp cận các nguồn cung thay thế.

Bên cạnh các biện pháp điều tiết thị trường, nhiều quốc gia cũng sử dụng ngân sách nhà nước như một “lá chắn” cho người tiêu dùng. Malaysia đã tăng ngân sách trợ cấp xăng dầu lên khoảng 510 triệu USD để giữ ổn định giá xăng RON95. Italy đang xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt đối với nhiên liệu và cảnh báo có thể áp thuế cao hơn với các doanh nghiệp bị cho là trục lợi từ khủng hoảng.

Tương tự, Australia đã giải phóng một phần dự trữ xăng dầu chiến lược và nới lỏng tiêu chuẩn nhiên liệu nhằm tăng nguồn cung tại các khu vực nông thôn. Trong khi đó, Brazil giảm thuế dầu diesel và áp thuế xuất khẩu dầu thô nhằm bình ổn giá trong nước.

Nhìn chung, làn sóng can thiệp của các chính phủ cho thấy nỗ lực toàn cầu nhằm kiềm chế tác động lan rộng của cú sốc năng lượng. Trong bối cảnh giá dầu và khí đốt tiếp tục biến động mạnh, nhiều nền kinh tế đang phải sử dụng cả công cụ tài khóa và điều tiết thị trường để hạn chế nguy cơ lạm phát leo thang và bảo vệ sức mua của người dân.