EU siết chuẩn “xanh”, nông sản Việt đối mặt rào cản kỹ thuật mới

Theo dõi KTMT trên

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, EU hiện là thị trường xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn thứ ba của Việt Nam. Trong quý I/2026, kim ngạch xuất khẩu sang khu vực này ước đạt 2,7 tỷ USD, tăng 4,8% so với cùng kỳ.

Tuy nhiên, rào cản kỹ thuật đang gia tăng nhanh chóng. EU liên tục hạ thấp mức dư lượng tối đa cho phép (MRLs) và mở rộng phạm vi kiểm soát. Đáng chú ý, từ đầu năm 2025 đến nay, EU đã ban hành 15 thông báo điều chỉnh MRL, với nhiều trường hợp giảm xuống mức 0,01 mg/kg – gần như bằng 0 về mặt kỹ thuật.

Theo ông Ngô Xuân Nam Phó Giám đốc Văn phòng SPS Việt Nam, chỉ cần vượt ngưỡng rất nhỏ cũng có thể bị từ chối nhập khẩu, thậm chí đã có lô hàng bị trả về với mức dư lượng chỉ 0,02 mg/kg.

Không chỉ siết tiêu chuẩn, EU còn thay đổi cách tiếp cận khi chuyển từ đánh giá “rủi ro” sang “mối nguy”, đặc biệt với các hoạt chất có khả năng gây ung thư hoặc rối loạn nội tiết. Điều này khiến yêu cầu kiểm soát không chỉ dừng ở khâu xuất khẩu mà kéo dài toàn bộ chuỗi sản xuất.

Bên cạnh đó, các quy định không áp dụng chung mà phân theo từng mặt hàng cụ thể, buộc doanh nghiệp phải theo dõi chi tiết từng sản phẩm, từng thị trường thay vì sử dụng một tiêu chuẩn chung.

Theo ông Nguyễn Quý Dương Phó Cục trưởng Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, xu hướng siết chặt tiêu chuẩn nhập khẩu không chỉ diễn ra tại EU mà còn ở nhiều thị trường lớn, đòi hỏi doanh nghiệp Việt phải thay đổi cách tiếp cận, tăng cường kiểm soát từ vùng trồng đến khâu xuất khẩu.

Không dừng lại ở chất lượng sản phẩm, một thay đổi mang tính bước ngoặt khác đến từ quy định mới về bao bì. Theo Quy định (EU) 2025/40, từ tháng 8/2026, toàn bộ bao bì tiếp xúc thực phẩm phải đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về an toàn và môi trường. Đến năm 2028, bao bì phải có nhãn phân loại rác thải thống nhất và đến năm 2030 phải bổ sung thông tin về các chất đáng lo ngại.

Điều này đồng nghĩa bao bì không còn là yếu tố phụ trợ mà trở thành một phần cấu thành năng lực cạnh tranh của sản phẩm. Doanh nghiệp buộc phải rà soát toàn bộ hệ thống bao bì, từ vật liệu, thiết kế đến quy trình sản xuất, để đáp ứng yêu cầu mới.

Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam, doanh nghiệp cần chủ động nghiên cứu quy định, chuẩn bị hồ sơ tuân thủ và cập nhật tiêu chuẩn mới trước thời hạn áp dụng.

Trong bối cảnh EU ngày càng siết chặt các tiêu chuẩn môi trường và an toàn thực phẩm, những quy định mới có thể trở thành rào cản kỹ thuật đáng kể. Tuy nhiên, nếu thích ứng sớm, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể biến “rào cản xanh” thành lợi thế cạnh tranh để duy trì và mở rộng thị phần tại thị trường này.