Dự thảo Luật Thủ đô sửa đổi thúc đẩy liên kết phát triển Vùng Thủ đô
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) định hình rõ vai trò Hà Nội là trung tâm điều phối, thúc đẩy liên kết phát triển Vùng Thủ đô và các khu vực lân cận.
Sáng 14/1, tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Đảng bộ Thành phố Hà Nội khóa XVIII, Ủy viên Ban Thường vụ Thành ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND Thành phố Dương Đức Tuấn đã trình bày báo cáo về đề xuất sửa đổi Luật Thủ đô số 39/2024/QH15.
Theo ông Dương Đức Tuấn, việc sửa đổi Luật Thủ đô nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý đặc thù cho Hà Nội, tăng cường phân quyền, phân cấp, tạo động lực đột phá để Thủ đô phát triển nhanh và bền vững, xứng đáng với vai trò trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, đồng thời là hạt nhân dẫn dắt phát triển vùng.
Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) dự kiến gồm 5 chương, 41 điều, thể chế hóa 4 nhóm cơ chế, chính sách với 31 cơ chế cụ thể. Trọng tâm của dự thảo là khẳng định địa vị pháp lý đặc thù của Thủ đô và giá trị ưu tiên áp dụng của Luật Thủ đô trong hệ thống pháp luật; đồng thời tiếp tục đẩy mạnh phân quyền cho chính quyền thành phố trong các lĩnh vực tổ chức bộ máy, biên chế, tiền lương, cũng như chính sách thu hút và sử dụng nguồn nhân lực chất lượng cao.
Về thẩm quyền, dự thảo Luật tiếp tục giao cho Hà Nội quyền chủ động, tự quyết và tự chịu trách nhiệm một cách toàn diện trong nhiều lĩnh vực. Thành phố được chủ động quyết định tổ chức bộ máy, biên chế, tiền lương, thu nhập; ban hành chính sách phát triển, thu hút và sử dụng nhân lực chất lượng cao; xây dựng, ban hành các cơ chế, chính sách đặc thù. Đáng chú ý, Hà Nội được quyền trình dự án luật, nghị quyết của Quốc hội; ban hành quy định chi tiết để thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội khác với quy định của Chính phủ, bộ, ngành Trung ương; đồng thời được thí điểm các cơ chế mới chưa được pháp luật quy định hoặc khác với luật hiện hành.
Trong lĩnh vực tài chính - ngân sách và đầu tư, thành phố được trao quyền chủ động trong cơ cấu thu, chi ngân sách; quyết định các khoản tín dụng, thành lập các quỹ tài chính phục vụ đầu tư phát triển. Dự thảo Luật cũng giao Hà Nội thẩm quyền toàn diện trong phê duyệt dự án đầu tư, lựa chọn nhà đầu tư, nhà thầu, đồng thời áp dụng các cơ chế thông thoáng, linh hoạt nhằm đẩy nhanh tiến độ giải ngân. Thành phố được chủ động quyết định các hình thức xã hội hóa, hợp tác công - tư và cơ chế mới trong khai thác tài sản công, công trình, hạ tầng công.
Đối với quản lý tài nguyên và đất đai, dự thảo Luật cho phép Hà Nội chủ động ban hành cơ chế quản lý, sử dụng và khai thác tài nguyên rừng, tài nguyên nước và các loại tài nguyên khác; quyết định cơ cấu sử dụng đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất nông nghiệp và đất khác; thực hiện các biện pháp tái điều chỉnh đất đai, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giao đất và cho thuê đất.
Về quản trị và phát triển đô thị, dự thảo Luật nhấn mạnh đổi mới phương thức quản trị Thủ đô theo hướng hiện đại, dựa trên nền tảng công nghệ số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo. Thủ tục hành chính tiếp tục được đơn giản hóa, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm. Thành phố được trao quyền chủ động ban hành cơ chế, chính sách và mô hình phát triển mới trong các lĩnh vực khoa học - công nghệ, giáo dục - đào tạo, y tế, văn hóa và an sinh xã hội; đồng thời được phép áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc tế hoặc ban hành tiêu chuẩn riêng phù hợp với yêu cầu phát triển của Thủ đô.
Một nội dung quan trọng được nhấn mạnh trong báo cáo là sự đồng bộ của Luật Thủ đô (sửa đổi) với Quy hoạch tổng thể Thủ đô tầm nhìn 100 năm và nghị quyết mới thay thế Nghị quyết số 15-NQ/TƯ. Các cơ chế, chính sách trong Luật được thiết kế nhằm thể chế hóa các quan điểm, mục tiêu và giải pháp lớn về phát triển đô thị xanh, thông minh; phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng; bảo tồn, tái thiết đô thị; phát triển hạ tầng giao thông và bảo tồn, phát huy các giá trị văn hóa của Thủ đô.
Luật Thủ đô (sửa đổi) cũng hướng tới việc hoàn thiện thể chế liên kết phát triển Vùng Thủ đô, Vùng Đồng bằng sông Hồng và vùng Trung du, miền núi phía Bắc, với Hà Nội giữ vai trò hạt nhân và trung tâm điều phối. Theo đó, đề xuất thành lập Ủy ban điều phối phát triển Vùng Thủ đô và Quỹ phát triển vùng nhằm huy động, phân bổ và điều phối nguồn lực cho các chương trình, dự án liên kết vùng, đồng thời xử lý các vấn đề liên vùng như hạ tầng, môi trường, an toàn thực phẩm.
Về lộ trình xây dựng Luật, UBND Thành phố Hà Nội cho biết đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan, thành lập Tổ soạn thảo, tổ chức nhiều cuộc họp, hội thảo và báo cáo xin ý kiến lãnh đạo Đảng, Nhà nước. Dự kiến, dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội cho ý kiến và thông qua trong năm 2026.
Đức Bách
