Cú sốc năng lượng đẩy châu Á, châu Phi tăng tốc điện hạt nhân

Giá năng lượng tăng cao đang thúc đẩy nhiều quốc gia châu Á và châu Phi tăng tốc phát triển điện hạt nhân. Hiện hơn 20 quốc gia châu Phi theo đuổi chương trình hạt nhân, trong khi điện hạt nhân đã cung cấp khoảng 10% sản lượng điện toàn cầu.

Cú sốc năng lượng đẩy châu Á, châu Phi tăng tốc điện hạt nhân - Ảnh 1

Cú sốc năng lượng toàn cầu từ xung đột Trung Đông đang thúc đẩy nhiều quốc gia tại châu Á và châu Phi tăng tốc phát triển điện hạt nhân nhằm giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu và ổn định chi phí năng lượng. Tình trạng gián đoạn các tuyến vận chuyển dầu khí khiến các nền kinh tế phụ thuộc nhập khẩu chịu tác động mạnh, buộc phải tìm kiếm các nguồn năng lượng thay thế bền vững hơn.

Tại các quốc gia đã vận hành điện hạt nhân, xu hướng hiện nay là nâng công suất từ các lò phản ứng sẵn có để bù đắp thiếu hụt trong ngắn hạn. Trong khi đó, nhiều nước chưa có điện hạt nhân đang thúc đẩy kế hoạch dài hạn nhằm giảm rủi ro từ biến động địa chính trị, đặc biệt trong bối cảnh giá năng lượng duy trì ở mức cao.

Tại châu Phi, hơn 20/54 quốc gia đang theo đuổi các chương trình điện hạt nhân. Các nước như Kenya, Rwanda và Nam Phi liên tục khẳng định định hướng phát triển lĩnh vực này. Hiện South Africa vẫn là quốc gia duy nhất tại châu lục vận hành nhà máy điện hạt nhân, cho thấy dư địa mở rộng còn rất lớn.

Song song, các cường quốc có ngành công nghiệp hạt nhân phát triển như Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp và Hàn Quốc đang đẩy mạnh xuất khẩu công nghệ, đặc biệt là lò phản ứng mô-đun nhỏ (SMR), nhằm đáp ứng nhu cầu điện năng tại các thị trường mới nổi.

Theo Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA), hiện có 31 quốc gia sử dụng điện hạt nhân, cung cấp khoảng 10% sản lượng điện toàn cầu. Ngoài ra, khoảng 40 quốc gia khác đang cân nhắc hoặc chuẩn bị triển khai các dự án điện hạt nhân, phản ánh xu hướng mở rộng mạnh mẽ của nguồn năng lượng này.

Các chuyên gia nhận định cú sốc năng lượng lần này không chỉ gây biến động ngắn hạn mà còn có thể thúc đẩy tái cấu trúc dài hạn trong hệ thống năng lượng toàn cầu. Khi rủi ro nguồn cung và giá nhiên liệu hóa thạch ngày càng lớn, điện hạt nhân đang trở thành một trong những lựa chọn chiến lược để đảm bảo an ninh năng lượng.

Xu hướng này cho thấy sự dịch chuyển từ phụ thuộc nhiên liệu hóa thạch sang các nguồn năng lượng ổn định hơn, trong đó điện hạt nhân đóng vai trò ngày càng quan trọng, đặc biệt với các nền kinh tế đang phát triển có nhu cầu điện tăng nhanh và nguồn cung chưa ổn định.