Cấm xe tải vào nội đô Hà Nội: Cải thiện ùn tắc, môi trường nhưng còn nhiều băn khoăn

Theo dõi KTMT trên

Chính thức từ hôm nay (15/1/2026), Hà Nội áp dụng quy định mới về quản lý hoạt động phương tiện giao thông đường bộ, đáng chú ý là việc cấm xe tải có khối lượng toàn bộ từ 2 tấn trở lên lưu thông trong khung giờ 6h-21h ở khu vực nội đô. Quyết định này được kỳ vọng góp phần giảm ùn tắc, cải thiện môi trường đô thị, song cũng đặt ra nhiều tác động dây chuyền tới vận tải, logistics, thương mại điện tử và sinh hoạt hằng ngày của người dân.

Mở rộng phạm vi kiểm soát, khung giờ hạn chế rõ ràng

Theo quyết định mới, phạm vi nội đô Hà Nội được mở rộng từ Vành đai 3 lên Vành đai 3,5, bao trùm nhiều tuyến huyết mạch kết nối khu trung tâm với các khu công nghiệp, kho bãi và khu dân cư đông đúc. Hai khung giờ cao điểm được xác định là 6h–9h và 16h–19h30 hằng ngày.

Về thời gian hoạt động, xe tải dưới 2 tấn chỉ được phép lưu thông ngoài giờ cao điểm, trong khi xe tải từ 2 tấn trở lên chỉ được hoạt động ban đêm, từ 21h đến 6h sáng hôm sau và bị cấm hoàn toàn ban ngày trong nội đô. Một số trường hợp đặc biệt phải xin cấp phép riêng, tùy theo tải trọng và loại phương tiện. Các xe chuyên dụng như xe chở xăng dầu, bê tông, bùn thải… cũng bị giới hạn tương tự.

Ở chiều ngược lại, xe buýt, BRT, xe chở học sinh và xe ưu tiên được phép hoạt động 24/24h nhằm bảo đảm nhu cầu đi lại thiết yếu và các nhiệm vụ khẩn cấp.

Phần lớn xe tải rơi vào diện bị siết giờ

Theo khảo sát, Hà Nội hiện có khoảng 8 triệu dân, chưa kể hơn 1,2–1,5 triệu người ngoại tỉnh thường xuyên sinh sống, làm việc và học tập. Thành phố đang quản lý hơn 8 triệu phương tiện, gồm khoảng 1,1 triệu ô tô và 6,9 triệu xe máy.

Dù chưa có số liệu chính thức về tổng lượng xe tải trên 2 tấn đang hoạt động trong nội đô nhưng theo phản ánh của tài xế và doanh nghiệp vận tải, phần lớn xe tải hiện nay đều có tổng trọng tải vượt ngưỡng 2 tấn (tính cả xe và hàng). Điều này đồng nghĩa với việc đa số xe tải phục vụ vận chuyển hàng hóa trong nội thành đều bị ràng buộc khung giờ, buộc phải chuyển sang hoạt động ban đêm hoặc chia nhỏ đơn hàng.

Nhiều ngành cùng đối mặt trước sức ép mới

Một trong những lĩnh vực chịu tác động rõ nét nhất là thương mại điện tử (TMĐT) và dịch vụ giao hàng nội thành. Việt Nam hiện nằm trong nhóm quốc gia có tốc độ tăng trưởng TMĐT hàng đầu thế giới, với quy mô thị trường vượt 25 tỷ USD, tăng trưởng khoảng 20% mỗi năm. TMĐT không còn là kênh mua sắm phụ trợ mà đã trở thành nhu cầu tiêu dùng thiết yếu, đặc biệt tại các đô thị lớn như Hà Nội.

Các nền tảng như Shopee, Lazada, Tiki hay các dịch vụ giao hàng nhanh như Shopee Express, GrabExpress, Ahamove… chủ yếu sử dụng xe máy, xe van nhỏ dưới 2 tấn cho chặng cuối. Tuy nhiên, khâu trung chuyển từ kho lớn ở ngoại thành vào nội đô vẫn phụ thuộc nhiều vào xe tải. Khi xe tải lớn không được phép chạy ban ngày, hàng hóa buộc phải chờ ban đêm hoặc trung chuyển qua nhiều lớp xe nhỏ hơn.

Hệ quả là thời gian giao hàng có nguy cơ kéo dài, đặc biệt với các dịch vụ giao nhanh trong ngày hoặc “siêu tốc vài giờ”. Chi phí vận hành tăng lên khi doanh nghiệp phải bổ sung nhân lực, phương tiện trung chuyển, thậm chí tổ chức giao nhận ban đêm.

Không chỉ TMĐT, ngành logistics và vận tải hàng hóa cũng chịu ảnh hưởng trực tiếp. Việc dồn hoạt động vận chuyển sang ban đêm khiến doanh nghiệp phải tăng ca, tăng chi phí nhân công, lưu kho và điều phối phương tiện. Nhiều đơn vị buộc phải chia nhỏ chuyến hàng bằng xe dưới 2 tấn, làm giảm hiệu quả vận chuyển và tăng chi phí mỗi đơn vị hàng hóa.

Các khu công nghiệp và trung tâm logistics quanh Hà Nội như Bắc Thăng Long – Nội Bài, Quang Minh, khu vực dọc Vành đai 3 và 3,5 vốn là "đầu mối" đưa hàng vào nội đô cũng chịu tác động. Việc giao – nhận nguyên liệu, thành phẩm trong giờ hành chính trở nên khó khăn hơn, nhất là với các ngành sản xuất, thương mại, hàng hóa thiết yếu như thuốc men, thực phẩm, nhiên liệu... cần giao hàng nhanh.

Có thể thấy, cấm xe tải trên 2 tấn lưu thông ban ngày trong nội đô là một quyết sách tác động rộng, không chỉ với ngành vận tải mà còn lan sang thương mại điện tử, sản xuất, logistics và đời sống người dân. Trong bối cảnh kinh tế số và TMĐT đang tăng trưởng mạnh, quy định này đòi hỏi các doanh nghiệp phải tái cấu trúc chuỗi cung ứng, còn cơ quan quản lý cần tiếp tục theo dõi, đánh giá để có điều chỉnh linh hoạt.

Người dân chịu tác động ra sao?

Ngay sau khi quy định có hiệu lực, nhiều tài xế và doanh nghiệp vận tải bày tỏ băn khoăn. Anh Văn Khang, một tài xế xe tải lâu năm tại Hà Nội, cho rằng quy định này còn có sự bất cập.

“Ban ngày có thể giảm được một phần ùn tắc, nhưng ban đêm tài xế buộc phải tăng ca, thiếu ngủ để bốc dỡ hàng hóa, tiềm ẩn nguy cơ tai nạn. Chưa kể, chi phí trung chuyển tăng sẽ kéo theo giá cước vận tải và giá hàng hóa, cuối cùng người tiêu dùng và tiểu thương phải gánh”, anh Khang nói.

Cũng chung nỗi niềm, anh Bùi Đình Đức, tài xế Công ty Kinh doanh và Vận tải Minh Đức cho hay: “Công ty đã thông báo cho anh em chuyển sang làm việc ban đêm để phù hợp với quy định mới của Thành phố. Điều này phần nào ảnh hưởng đến sức khỏe và thói quen sinh hoạt, nên mỗi người phải chủ động sắp xếp lại việc gia đình và thời gian cá nhân. Tuy vậy, anh em đều cố gắng thực hiện để đảm bảo công việc và chấp hành chủ trương của Nhà nước".

Ở chiều tích cực, việc hạn chế xe tải nặng ban ngày được kỳ vọng giảm áp lực giao thông, hạn chế xung đột giữa xe tải và xe cá nhân, góp phần cải thiện an toàn và môi trường đô thị. Tuy nhiên, nếu không có quy hoạch hợp lý về điểm trung chuyển, bãi giao nhận, số lượng xe nhỏ tăng lên trong nội thành cũng có thể tạo ra những điểm nghẽn mới.

Khảo sát trên một số diễn đàn cho thấy, đa phần ý kiến bày tỏ sự đồng tình khi tình trạng ùn tắc giao thông trong nội đô đã có dấu hiệu cải thiện rõ rệt ngay ngày đầu tiên áp dụng quy định mới. Một số người phản ánh việc di chuyển trong giờ cao điểm trở nên thuận lợi hơn, thời gian lưu thông được rút ngắn đáng kể so với trước.

Tài khoản Duc Tran chia sẻ, trong khung giờ cao điểm đầu tuần, quãng đường từ khu vực Ciputra qua Vành đai 3 đến nút giao Big C chỉ mất hơn chục phút, điều hiếm thấy trước đây. Anh kỳ vọng khi các tuyến vành đai tiếp tục được hoàn thiện, áp lực giao thông trong nội đô sẽ còn được giải tỏa rõ rệt hơn.

Tuy vậy, không ít ý kiến cũng bày tỏ sự băn khoăn về những hệ lụy phát sinh. Theo phản ánh của tài khoản Phuong Oai, việc hạn chế xe tải vào nội đô buộc hàng hóa phải trung chuyển qua xe máy, xe ba gác, thậm chí xe tự chế. Điều này có thể khiến ùn tắc không giảm mà chỉ “dịch chuyển” từ các trục đường lớn sang ngõ phố, khu dân cư đông đúc, đồng thời làm gia tăng nguy cơ mất an toàn giao thông.

Một số người dân cũng lo ngại chi phí vận chuyển sẽ tăng mạnh, có thể gấp đôi, thậm chí gấp ba so với trước, khi doanh nghiệp phải sử dụng nhiều phương tiện trung chuyển hơn. Trong bối cảnh đó, nhiều ý kiến dự đoán các loại hình giao hàng bằng xe điện, xe nhỏ thân thiện môi trường sẽ có cơ hội phát triển mạnh, trở thành xu hướng mới trong vận tải nội đô.

Như vậy, bài toán đặt ra cho Hà Nội không chỉ là giảm ùn tắc, mà còn là làm sao để hàng hóa vẫn lưu thông thông suốt, chi phí xã hội không bị đẩy lên quá cao và người dân không phải gánh thêm những hệ lụy ngoài mong muốn trong quá trình thực thi chính sách. Điều này cần sự vào cuộc của cơ quan chức năng và sự chung tay từ phía doanh nghiệp. 

Hà Chi