Bài 2: Từ xây dựng, đầu tư đến nhà ở xã hội – “Luồng xanh 60%” lan tỏa mạnh mẽ ở Thái Nguyên
Các sở, ngành trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên đã nhanh chóng vào cuộc, rà soát lại toàn bộ thủ tục hành chính để lựa chọn những nội dung có thể cắt giảm thời gian giải quyết nhưng vẫn bảo đảm đúng quy định pháp luật và chất lượng chuyên môn.
Bài 1: “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%”: Hướng mới trong cải cách thủ tục hành chính ở Thái Nguyên
Cạnh tranh thu hút dòng vốn đầu tư
Theo số liệu của Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên cung cấp, quá trình triển khai được chia thành hai giai đoạn rõ ràng. Ở giai đoạn đầu, Sở đã chính thức áp dụng cơ chế “Luồng xanh” đối với 39 thủ tục hành chính. Sau quá trình rà soát, đánh giá hiệu quả thực tế, danh mục tiếp tục được mở rộng lên 46 thủ tục hành chính để trình UBND tỉnh phê duyệt triển khai trong giai đoạn tiếp theo.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ các thủ tục được lựa chọn đều áp dụng theo cơ chế “Luồng xanh 60%”, tức thời gian giải quyết được rút ngắn khoảng 60% so với quy định thông thường. Các thủ tục được ưu tiên đều thuộc những lĩnh vực tác động trực tiếp tới môi trường đầu tư như cấp phép xây dựng, thẩm định dự án đầu tư xây dựng, giao thông vận tải, phát triển đô thị, nhà ở và bất động sản.
Đây được xem là bước chuyển rất quan trọng trong bối cảnh Thái Nguyên đang đặt mục tiêu tăng trưởng mạnh trong giai đoạn mới, đồng thời cạnh tranh thu hút dòng vốn đầu tư với nhiều địa phương trong khu vực phía Bắc.
Trong lĩnh vực cấp phép xây dựng – vốn là một trong những nhóm thủ tục có tần suất phát sinh lớn – thời gian xử lý đã được cắt giảm rất mạnh. Theo danh mục thủ tục hành chính thực hiện cơ chế “Luồng xanh” tại xã Đồng Hỷ, thủ tục cấp giấy phép xây dựng mới đối với công trình cấp III, cấp IV và nhà ở riêng lẻ trước đây cần 20 ngày đối với công trình và 15 ngày đối với nhà ở riêng lẻ thì nay giảm xuống còn 8 ngày đối với công trình và 6 ngày đối với nhà ở riêng lẻ.
Không chỉ cấp phép xây dựng mới, hàng loạt thủ tục liên quan như cấp giấy phép sửa chữa, cải tạo, di dời hay điều chỉnh giấy phép xây dựng cũng được cắt giảm tương tự. Đối với thủ tục cấp lại giấy phép xây dựng, thời gian giải quyết giảm từ 5 ngày xuống chỉ còn 2 ngày làm việc.
Theo đánh giá của nhiều doanh nghiệp xây dựng và nhà đầu tư bất động sản, đây là thay đổi rất đáng kể bởi thời gian hoàn thiện thủ tục xây dựng thường ảnh hưởng trực tiếp tới tiến độ triển khai dự án. Khi thời gian xử lý hồ sơ được rút ngắn, doanh nghiệp có thể giảm đáng kể chi phí vốn, chi phí chờ đợi và nhanh chóng đưa công trình vào thi công.
Không chỉ dừng ở lĩnh vực cấp phép, các thủ tục thẩm định dự án đầu tư xây dựng – vốn được xem là “điểm nghẽn” trong nhiều năm – cũng được rút ngắn mạnh thời gian giải quyết.
Theo phương án rà soát của Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên, thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đối với dự án nhóm A giảm từ 35 ngày xuống còn 14 ngày; dự án nhóm B giảm từ 25 ngày xuống còn 10 ngày; dự án nhóm C giảm từ 15 ngày xuống còn 6 ngày làm việc.
Việc cắt giảm thời gian ở nhóm thủ tục này mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi đây là bước bắt buộc trước khi nhiều dự án lớn được triển khai. Trong thực tế, chỉ cần chậm vài tuần trong khâu thẩm định cũng có thể khiến nhà đầu tư phát sinh thêm rất nhiều chi phí tài chính.
Song song với đó, nhiều thủ tục liên quan đến giao thông vận tải sau khi sáp nhập sở cũng được đưa vào cơ chế “Luồng xanh”. Theo danh mục công bố, các thủ tục như chấp thuận thiết kế nút giao đấu nối vào đường quốc lộ đang khai thác giảm từ 7 ngày xuống còn không quá 3 ngày.
Thủ tục cấp phép thi công nút giao đấu nối vào quốc lộ cũng giảm từ 7 ngày xuống còn 3 ngày. Các thủ tục liên quan đến kết nối đường sắt cũng được cắt giảm mạnh. Chấp thuận chủ trương kết nối các tuyến đường sắt giảm từ 10 ngày xuống còn 4 ngày; cấp giấy phép kết nối đường sắt cũng chỉ còn tối đa 4 ngày làm việc.
Ngoài ra, nhiều thủ tục về đánh giá an toàn công trình, tổ chức giao thông hay bến thủy nội địa cũng được đưa vào diện ưu tiên giải quyết nhanh.
Ở góc độ doanh nghiệp, những thay đổi này mang lại tác động rất rõ rệt. Trước đây, một dự án muốn triển khai thường phải đi qua nhiều bước: từ quy hoạch, thẩm định, xây dựng, giao thông đến môi trường. Chỉ cần một khâu kéo dài sẽ ảnh hưởng toàn bộ tiến độ đầu tư. Nay, khi nhiều thủ tục được xử lý theo cơ chế “Luồng xanh”, thời gian chuẩn bị đầu tư được rút ngắn đáng kể.
Mở “luồng xanh” cho nhà ở xã hội
Không chỉ tập trung vào xây dựng và hạ tầng, điểm mới đáng chú ý của đợt mở rộng lần này là việc Sở Xây dựng tỉnh Thái Nguyên bổ sung thêm nhiều thủ tục liên quan đến nhà ở xã hội và phát triển đô thị theo quy định mới của Luật Nhà ở năm 2023.
Trong đó có các thủ tục như thẩm định giá bán, giá thuê mua nhà ở xã hội; giao chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội không qua đấu thầu; chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời với chấp thuận nhà đầu tư; đề xuất cơ chế ưu đãi đầu tư theo Điều 198 Luật Nhà ở 2023. Nhiều thủ tục trong nhóm này được cắt giảm mạnh thời gian xử lý từ khoảng 30 – 50 ngày xuống chỉ còn khoảng 12 – 20 ngày. Đây được xem là động thái rất quan trọng trong bối cảnh nhu cầu phát triển nhà ở xã hội đang ngày càng lớn.
Tại cấp cơ sở, các thủ tục liên quan đến nhà ở xã hội cũng đã được đưa vào “Luồng xanh”. Theo danh mục tại xã Đồng Hỷ, thủ tục đăng ký mua, thuê mua, thuê nhà ở xã hội hay vay vốn để hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng hoặc cải tạo nhà ở được giảm từ 7 ngày xuống còn không quá 3 ngày làm việc.
Ngoài ra, thủ tục đăng ký, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất cho người nhận chuyển nhượng trong dự án bất động sản cũng giảm từ 8 ngày xuống còn không quá 3 ngày.
Các thủ tục liên quan đến giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất cũng được rút ngắn từ 15 ngày xuống còn không quá 6 ngày.
Đáng chú ý, cơ chế “Luồng xanh” của Thái Nguyên không chỉ phục vụ các thủ tục dân sinh thông thường mà còn ưu tiên mạnh cho các dự án trọng điểm. Theo danh mục công bố, nhiều thủ tục được áp dụng cho các dự án hạ tầng khu công nghiệp, dự án công nghệ cao, khu công nghệ thông tin tập trung và các dự án sản xuất công nghiệp có tổng mức đầu tư từ 100 triệu USD trở lên.
Thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư thuộc thẩm quyền UBND cấp tỉnh được giảm từ 17 ngày xuống còn không quá 6,5 ngày làm việc.
Thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư đối với dự án không thuộc diện chấp thuận chủ trương đầu tư giảm từ 10 ngày xuống còn 4 ngày.
Theo đánh giá của ngành chức năng, có những thủ tục nếu tiếp tục cắt giảm thêm thời gian sẽ không còn đủ điều kiện để thực hiện đầy đủ quy trình kỹ thuật, kiểm tra chuyên môn và bảo đảm an toàn pháp lý. Điều này cho thấy tinh thần cải cách của tỉnh không phải “làm nhanh bằng mọi giá”, mà là rút ngắn quy trình hợp lý nhưng vẫn bảo đảm chất lượng quản lý nhà nước. Xuyên suốt quá trình triển khai, nguyên tắc được tỉnh và các sở, ngành đặt ra là “rút ngắn thời gian nhưng không giảm chất lượng thẩm định”.
Để làm được điều đó, các cơ quan chuyên môn đang đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, phân luồng hồ sơ, tăng trách nhiệm cá nhân người xử lý và tối ưu quy trình nội bộ. Khi bộ máy hành chính vận hành nhanh hơn, minh bạch hơn và chủ động hơn, doanh nghiệp cũng cảm nhận rõ sự thay đổi trong tư duy phục vụ.
Theo nhiều chuyên gia, giá trị lớn nhất của cơ chế “Luồng xanh” không nằm ở việc giảm bao nhiêu ngày xử lý hồ sơ, mà nằm ở sự thay đổi trong tư duy quản trị công. Khi cơ quan quản lý chuyển từ tư duy “kiểm soát” sang “đồng hành”, từ xử lý thụ động sang phục vụ chủ động, môi trường đầu tư chắc chắn sẽ trở nên hấp dẫn hơn. Đối với Thái Nguyên – địa phương đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số trong những năm tới – cải cách hành chính đang trở thành một trong những “đòn bẩy mềm” quan trọng để thu hút đầu tư, thúc đẩy sản xuất kinh doanh và nâng cao năng lực cạnh tranh địa phương.
Nguyên Mạnh
