Áp lực bán lan rộng, tiền tệ châu Á suy yếu mạnh
Tiền tệ châu Á lao dốc trong tháng 3 khi USD tăng hơn 4% và rủi ro năng lượng gia tăng từ xung đột Trung Đông. Áp lực kép này đang làm dấy lên lo ngại về lạm phát và biến động kinh tế vĩ mô trong khu vực.
Các đồng tiền châu Á đang trở thành một trong những nhóm giảm giá mạnh nhất toàn cầu trong tháng 3, khi đồng USD tăng giá và giá năng lượng leo thang. Theo ước tính, USD đã tăng hơn 4% so với các đồng tiền như won Hàn Quốc, peso Philippines và baht Thái Lan, qua đó tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá khu vực.
Áp lực này đến từ cấu trúc phụ thuộc năng lượng của châu Á. Khu vực này nhập khẩu khoảng 80% lượng dầu đi qua Eo biển Hormuz – tuyến vận tải đang chịu rủi ro lớn do xung đột Trung Đông. Các chuyên gia của JPMorgan cảnh báo tình trạng thiếu hụt năng lượng có thể trở nên rõ nét trong tháng 4–5, làm gia tăng áp lực lạm phát và chi phí sản xuất.
Thực tế, tác động đã lan vào nền kinh tế. Tại Philippines, giá dầu diesel đã tăng gấp 3 lần, gây áp lực trực tiếp lên chi phí vận tải. Tại Hàn Quốc, các hãng hàng không đối mặt nguy cơ thiếu nhiên liệu bay, trong khi các doanh nghiệp sản xuất phải tìm nguồn nguyên liệu thay thế, phản ánh sự gián đoạn chuỗi cung ứng.
Trên thị trường ngoại hối, nhiều đồng tiền châu Á đã giảm xuống mức thấp kỷ lục. Trong tháng 3, đồng rupee Ấn Độ, rupiah Indonesia và peso Philippines đều chạm đáy lịch sử so với USD, trong khi đồng yên Nhật tiến gần mức thấp nhất trong gần 40 năm.
Theo bà Alicia Garcia Herrero, Kinh tế trưởng khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Natixis, vấn đề nằm ở chỗ “các đồng tiền châu Á vốn đã yếu từ trước, và các ngân hàng trung ương hiện gần như không còn nhiều dư địa để can thiệp”.
Trong bối cảnh đó, các nhà hoạch định chính sách buộc phải lựa chọn giữa những đánh đổi khó khăn. Việc tăng lãi suất có thể hỗ trợ tỷ giá, nhưng lại gây áp lực lên tăng trưởng kinh tế. Bà Sonal Varma, Kinh tế trưởng khu vực châu Á ngoài Nhật Bản của Nomura, nhận định: “Hiện tại không có lựa chọn chính sách nào dễ dàng, mỗi công cụ đều đi kèm chi phí kinh tế rõ rệt”.
Thực tế cho thấy các quốc gia đang triển khai những biện pháp khác nhau. Hàn Quốc đã tận dụng quỹ hưu trí quốc gia – quỹ lớn thứ ba thế giới – để tăng cường phòng ngừa rủi ro tỷ giá cho đồng won. Ấn Độ áp trần vị thế ngoại tệ của các ngân hàng, trong khi Indonesia mở rộng thị trường repo USD ngắn hạn để ổn định thanh khoản.
Nhật Bản liên tục phát tín hiệu sẵn sàng can thiệp khi đồng yên suy yếu, còn Philippines chấp nhận để đồng peso giảm xuống mức thấp kỷ lục, đồng thời tổ chức họp chính sách khẩn để phát tín hiệu hỗ trợ thị trường.
Dù vậy, nền tảng vĩ mô hiện tại của khu vực vẫn vững hơn so với các giai đoạn khủng hoảng trước. Theo dữ liệu mới nhất, Ấn Độ sở hữu khoảng 698 tỷ USD dự trữ ngoại hối, tương đương hơn 11 tháng nhập khẩu. Indonesia và Philippines cũng duy trì mức dự trữ đủ cho hơn 6 tháng nhập khẩu – một “tấm đệm” quan trọng trước biến động dòng vốn.
Tuy nhiên, theo ông Fred Neumann, Kinh tế trưởng khu vực châu Á của HSBC, các ngân hàng trung ương khó có thể đảo ngược xu hướng tỷ giá. “Điều duy nhất họ có thể làm là giảm tốc độ biến động, chứ không thể thay đổi hoàn toàn xu hướng”, ông nhận định.
Diễn biến hiện tại cho thấy tiền tệ châu Á đang chịu áp lực kép từ giá năng lượng, chính sách tiền tệ toàn cầu và dòng vốn. Khi các yếu tố này chưa hạ nhiệt, rủi ro mất giá của các đồng tiền trong khu vực vẫn sẽ là biến số lớn đối với ổn định kinh tế vĩ mô trong thời gian tới.
