5 hồ sơ vượt vòng sàng lọc, thị trường tài sản số bắt đầu lộ diện
Bộ Tài chính vừa có công văn gửi Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) lấy ý kiến đối với 5 hồ sơ đề nghị cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa, đánh dấu bước sàng lọc đầu tiên của thị trường.
Cụ thể, 5 cái tên đầu tiên được giữ lại gồm VIXEX, LPEX, CAEX, TCEX và CTCP Tài sản số Việt Nam, những ứng viên vượt qua vòng sàng lọc ban đầu trong cuộc đua cấp phép sàn giao dịch tài sản mã hóa. Việc Bộ Tài chính chọn lọc 5/7 hồ sơ không chỉ mang tính thủ tục, mà đang vạch ra đường biên đầu tiên của một thị trường tài sản số chính thức tại Việt Nam, nơi số lượng được giới hạn ngay từ đầu và cuộc chơi không dành cho số đông.
Danh sách này cho thấy một đặc điểm rõ rệt: sự hiện diện của các tổ chức có nền tảng tài chính hoặc liên kết với hệ sinh thái lớn. Trong đó, có doanh nghiệp vốn điều lệ lên tới 1.000 tỷ đồng, cùng sự tham gia của các công ty chứng khoán, quỹ đầu tư và cổ đông chi phối rõ ràng. Điều này phản ánh tiêu chí lựa chọn không nằm ở số lượng hồ sơ, mà ở khả năng kiểm soát rủi ro và vận hành hệ thống.
Ở chiều ngược lại, việc loại 2 hồ sơ ngay từ vòng đầu cho thấy thị trường tài sản số đang chuyển từ trạng thái “mở cửa tự phát” sang “kiểm soát có chọn lọc”. Khi khung pháp lý bắt đầu hình thành, điều kiện tham gia không còn đơn thuần là công nghệ hay ý tưởng, mà là năng lực tài chính, quản trị và tuân thủ.
Đáng chú ý, quá trình cấp phép diễn ra trong bối cảnh thị trường thực tế đã tồn tại với quy mô lớn. Theo dữ liệu từ Chainalysis, dòng vốn tài sản mã hóa vào Việt Nam năm 2025 vượt 220 tỷ USD, tăng 55% so với năm trước và đứng thứ ba trong khu vực. Điều này cho thấy nhu cầu không phải vấn đề, điều còn thiếu là một hạ tầng được công nhận và kiểm soát.
Chính vì vậy, câu chuyện không dừng ở việc “có sàn”, mà nằm ở cách thị trường này được thiết kế. Theo luật sư Đào Tiến Phong, nếu thiếu các tiêu chuẩn về niêm yết tài sản, lưu ký, quản lý thanh khoản hay phòng chống rửa tiền, rủi ro có thể nhanh chóng quay trở lại. Ngược lại, nếu kiểm soát quá chặt trong giai đoạn đầu, thanh khoản sẽ khó hình thành và dòng vốn có thể tiếp tục chảy ra nước ngoài.
Bài toán vì thế nằm ở cân bằng: đủ linh hoạt để giữ dòng tiền, nhưng đủ chuẩn mực để tạo niềm tin. Đây cũng là điều kiện để thị trường không chỉ tồn tại, mà có thể phát triển bền vững. Và khi số lượng đã bị giới hạn ngay từ vạch xuất phát, giá trị của giấy phép không còn nằm ở quyền được tham gia, mà ở khả năng định hình cách thị trường này sẽ vận hành.
