40% xuất khẩu dầu Nga đình trệ, tương đương 2 triệu thùng/ngày
Khoảng 40% năng lực xuất khẩu dầu của Nga, tương đương gần 2 triệu thùng/ngày, đang bị gián đoạn do hàng loạt sự cố hạ tầng và tấn công quân sự. Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguồn cung trong bối cảnh giá dầu duy trì ở mức cao.
Thị trường năng lượng toàn cầu đang đối mặt với cú sốc nguồn cung mới khi hoạt động xuất khẩu dầu của Nga – một trong những nhà cung cấp lớn nhất thế giới – bị gián đoạn trên diện rộng. Theo tính toán của Reuters dựa trên dữ liệu thị trường, khoảng 40% năng lực xuất khẩu dầu thô của Nga, tương đương gần 2 triệu thùng/ngày, đã bị đình trệ và có thể kéo dài đến tháng 4.
Nguyên nhân đến từ nhiều yếu tố cộng hưởng. Ukraine đã gia tăng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào hạ tầng năng lượng của Nga, trong đó có ba cảng xuất khẩu chủ chốt gồm Novorossiysk (Biển Đen), Primorsk và Ust-Luga (Biển Baltic). Riêng cảng Novorossiysk – với công suất lên tới 700.000 thùng/ngày – hiện đang hoạt động dưới mức kế hoạch sau khi bị hư hại bởi các cuộc tấn công gần đây, làm gián đoạn đáng kể dòng chảy dầu ra thị trường.
Bên cạnh đó, đường ống dẫn dầu Druzhba – tuyến vận chuyển quan trọng qua Ukraine sang châu Âu – cũng gặp sự cố, ảnh hưởng trực tiếp đến nguồn cung cho các quốc gia như Hungary và Slovakia. Không chỉ hạ tầng, hoạt động vận chuyển cũng bị siết chặt. Các nhà giao dịch cho biết việc bắt giữ tàu chở dầu liên quan đến Nga tại châu Âu đã khiến khoảng 300.000 thùng/ngày xuất khẩu từ khu vực Bắc Cực qua cảng Murmansk bị gián đoạn.
Trong bối cảnh các tuyến xuất khẩu về phía tây gặp khó, Nga buộc phải chuyển hướng sang thị trường châu Á. Tuy nhiên, năng lực vận chuyển hạn chế khiến việc bù đắp nguồn cung không thể diễn ra ngay lập tức. Hiện Nga vẫn duy trì dòng chảy ổn định sang Trung Quốc qua các tuyến Skovorodino–Mohe và Atasu–Alashankou, cùng với xuất khẩu dầu ESPO qua cảng Kozmino, với tổng khối lượng khoảng 1,9 triệu thùng/ngày.
Ngoài ra, các dự án Sakhalin tại Viễn Đông đóng góp thêm khoảng 250.000 thùng/ngày, trong khi Belarus tiếp nhận khoảng 300.000 thùng/ngày từ Nga, giúp giảm phần nào áp lực dư cung nội địa. Tuy nhiên, khi một lượng lớn dầu xuất khẩu bị gián đoạn cùng lúc, thị trường toàn cầu khó tránh khỏi tác động. Diễn biến này diễn ra đúng thời điểm giá dầu đang duy trì trên ngưỡng 100 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông.
Trong ngắn hạn, sự gián đoạn từ Nga có thể tiếp tục hỗ trợ giá dầu, đặc biệt nếu xung đột kéo dài. Tuy nhiên, khi các tuyến xuất khẩu được khôi phục hoặc dòng chảy được điều chỉnh, áp lực nguồn cung có thể nhanh chóng thay đổi. Trong bối cảnh đó, thị trường dầu mỏ đang bước vào giai đoạn nhạy cảm, nơi giá không chỉ phản ánh cung – cầu thực tế, mà còn bị chi phối mạnh bởi các yếu tố địa chính trị và rủi ro gián đoạn.
