Từ 2026, tính thuế bán hàng online thế nào cho đúng?

Theo dõi KTMT trên

Từ ngày 1/1/2026, cơ chế thuế khoán chính thức chấm dứt, thay thế bằng hình thức kê khai thuế theo doanh thu thực tế đối với toàn bộ hộ và cá nhân kinh doanh, bao gồm cả hoạt động bán hàng online. Cùng với việc nâng ngưỡng chịu thuế lên 500 triệu đồng/năm, quản lý thuế đối với kinh doanh qua mạng bước sang giai đoạn mới, minh bạch và sát với dòng tiền hơn.

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi), hộ và cá nhân kinh doanh chỉ phải nộp thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN) khi doanh thu trong năm vượt 500 triệu đồng. 

Đối với cá nhân, hộ bán hàng trên sàn thương mại điện tử, Nghị định 117/2025 quy định sàn có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người bán. Việc khấu trừ được thực hiện ngay khi giao dịch hoàn tất và căn cứ trực tiếp trên doanh thu của từng đơn hàng trước khi người bán nhận tiền.

Mức thuế VAT được áp dụng theo loại hình kinh doanh, bao gồm: 1% với hoạt động kinh doanh hàng hóa, 3% với vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, 5% với dịch vụ. Thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú trong nước lần lượt là 0,5% với hàng hóa, 1,5% với vận tải, dịch vụ gắn với hàng hóa, 2% với dịch vụ. Trường hợp cá nhân không cư trú, mức thuế tương ứng là 1%, 2% và 5%.

Theo dự thảo nghị định hướng dẫn, doanh thu tính thuế không chỉ là số tiền người bán thực nhận mà bao gồm toàn bộ tiền bán hàng, cung cấp dịch vụ và các khoản thu khác liên quan đến giao dịch như phí sàn, phí vận chuyển, trợ giá, khuyến mại.

Chẳng hạn, một người bán trên sàn Shopee có doanh thu tháng 259 triệu đồng. Sau khi trừ các khoản phí, số tiền thực nhận còn 196 triệu đồng. Tuy nhiên, thuế vẫn được tính trên doanh thu 259 triệu đồng. Với tổng mức thuế 1,5%, số thuế phải nộp là gần 3,9 triệu đồng.

Ngoài ra, việc sàn thương mại điện tử nộp thuế thay được xác định là hình thức tạm khấu trừ. Nếu doanh thu cả năm của người bán dưới 500 triệu đồng, toàn bộ số thuế đã khấu trừ sẽ được hoàn theo quy định.

Trường hợp doanh thu trên 3 tỷ đồng/năm, hộ kinh doanh phải chuyển sang phương pháp tính thuế trên lợi nhuận (doanh thu trừ chi phí hợp lệ) với thuế suất 17%. Nhóm này phải thực hiện quyết toán thuế cuối năm để xác định nghĩa vụ chính xác, trong đó số thuế đã được sàn khấu trừ trong năm sẽ được đối trừ.

Đối với hoạt động bán hàng online không thông qua sàn thương mại điện tử, người bán có trách nhiệm tự kê khai và nộp thuế trên Cổng thông tin điện tử dành cho hộ, cá nhân kinh doanh thương mại điện tử.

Theo Cục Thuế, khi quyết toán, người nộp thuế phải rà soát toàn bộ chi phí phát sinh liên quan đến hoạt động kinh doanh trên sàn. Các khoản chi phí hợp lý, hợp lệ sẽ được đưa vào xác định lại thu nhập chịu thuế.

Bà Nguyễn Quỳnh Dương, Tổng giám đốc phần mềm quản lý bán hàng Nhanh.vn cho rằng, hộ kinh doanh cần thay đổi thói quen quản lý sổ sách ngay từ bây giờ. "Người bán cần lưu trữ đầy đủ chứng từ hợp lệ như hóa đơn, hợp đồng, sao kê thanh toán không dùng tiền mặt để bảo vệ quyền lợi khi cơ chế mới chính thức áp dụng", bà Dương cho biết.

Đối với trách nhiệm của các sàn, theo bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, sàn thương mại điện tử chỉ khấu trừ và nộp thuế thay khi người bán có ủy quyền và được sàn chấp nhận. Trường hợp không có ủy quyền, người bán phải tự thực hiện nghĩa vụ thuế.

Ngoài ra, việc sàn nộp thuế thay không đồng nghĩa với việc xuất hóa đơn thay. Trừ khi có thỏa thuận cụ thể trong hợp đồng, người bán vẫn phải chủ động xuất hóa đơn cho khách hàng theo quy định.

Từ năm 2026, dữ liệu giao dịch điện tử đóng vai trò trung tâm trong quản lý thuế đối với hộ kinh doanh online. Cơ quan thuế được phép khai thác dữ liệu từ ngân hàng, tổ chức thanh toán, đơn vị vận chuyển và sàn thương mại điện tử để đối chiếu doanh thu thực tế.

Giao dịch qua chuyển khoản, ví điện tử, mã QR hay lịch sử đơn hàng trên sàn đều trở thành “dấu vết số”, phản ánh đầy đủ dòng tiền và quy mô kinh doanh. Khi dữ liệu hóa đơn điện tử tiếp tục được kết nối, việc đối chiếu giữa doanh thu kê khai và doanh thu thực tế sẽ chặt chẽ hơn, hạn chế tình trạng bỏ sót hoặc kê khai không đúng.

Việc bãi bỏ thuế khoán và chuyển sang kê khai theo doanh thu thực tế giúp giảm gánh nặng cho nhóm hộ nhỏ, đồng thời buộc các hộ có doanh thu lớn tuân thủ đầy đủ quy định về thuế, hóa đơn và quản lý dòng tiền.

Khi kinh doanh online ngày càng phổ biến, chính sách thuế mới được kỳ vọng sẽ tạo môi trường minh bạch hơn, góp phần thúc đẩy hoạt động thương mại điện tử phát triển theo hướng bền vững và chuyên nghiệp.

Hà Chi