Siêu El Nino đang tới gần: Nguy cơ “đốt nóng” Trái Đất lên mức chưa từng có
Các tín hiệu khí hậu mới cho thấy El Nino có thể quay trở lại và mạnh lên trong nửa cuối năm 2026. Kịch bản xấu hơn là “siêu El Nino” có thể xuất hiện, làm gia tăng nguy cơ nhiệt độ toàn cầu lập kỷ lục trong vài năm tới.
Các trung tâm dự báo khí hậu lớn trên thế giới đang ghi nhận xu hướng ấm lên rõ rệt tại khu vực trung tâm và phía đông Thái Bình Dương. Đây là khu vực then chốt chi phối chu kỳ El Nino - Dao động Nam (ENSO), một trong những hệ thống khí hậu có ảnh hưởng rộng nhất toàn cầu.
Hiện tại, Trái Đất vẫn chịu tác động của La Nina - pha lạnh của ENSO, đặc trưng bởi nhiệt độ mặt biển thấp hơn trung bình. Tuy nhiên, các dữ liệu mới nhất cho thấy La Nina đang suy yếu nhanh, mở đường cho pha nóng El Nino hình thành trong vài tháng tới.
Theo Trung tâm Dự báo Khí hậu thuộc Cơ quan Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA), khả năng El Nino xuất hiện từ tháng 6 đến tháng 8 lên tới 62%. Hiện tượng này thường làm gia tăng bão ở Thái Bình Dương, đồng thời thay đổi đáng kể mô hình mưa và nhiệt trên toàn cầu.
Không chỉ dừng ở mức trung bình, một số mô hình dự báo - đặc biệt từ châu Âu - cho thấy El Nino có thể phát triển mạnh vào cuối năm. Trong kịch bản cực đoan, hiện tượng này có thể đạt ngưỡng “siêu El Nino” khi nhiệt độ mặt biển cao hơn trung bình dài hạn trên 2 độ C.
AccuWeather ước tính xác suất xảy ra siêu El Nino vào khoảng 15% vào cuối mùa bão, trong khi NOAA đánh giá khả năng El Nino mạnh vào cuối năm ở mức khoảng một phần ba. Dù xác suất không cao, giới khoa học cho rằng rủi ro đi kèm là đáng kể nếu kịch bản này xảy ra.
Lịch sử cho thấy các đợt El Nino mạnh thường đi kèm những biến động khí hậu cực đoan. Giai đoạn 2023-2024, khi El Nino hoạt động mạnh, thế giới đã ghi nhận nhiều kỷ lục nhiệt độ mới, trong đó năm 2024 trở thành năm nóng nhất từng được thống kê.
Tuy vậy, do đầu năm 2026 vẫn còn chịu ảnh hưởng của La Nina, khả năng nhiệt độ toàn cầu trong năm nay vượt kỷ lục 2024 được đánh giá là không cao. Thay vào đó, tác động rõ rệt hơn có thể xuất hiện muộn hơn do độ trễ giữa ENSO và nhiệt độ bề mặt toàn cầu.
Một số nhà khoa học khí hậu nhận định năm 2027 mới là thời điểm đáng lo ngại hơn. Khi El Nino đạt đỉnh và hiệu ứng lan tỏa đầy đủ, nhiệt độ trung bình toàn cầu có thể bị đẩy lên mức cao chưa từng ghi nhận.
Dù vậy, các chuyên gia vẫn nhấn mạnh rằng còn quá sớm để khẳng định chắc chắn kịch bản siêu El Nino sẽ xảy ra. Biên độ biến động của ENSO luôn lớn, khiến việc dự báo cường độ cụ thể vẫn tồn tại nhiều bất định.
Trong bối cảnh đó, điều đáng chú ý không chỉ là El Nino mạnh hay yếu, mà là xu hướng dài hạn của biến đổi khí hậu. Tần suất và cường độ các hiện tượng thời tiết cực đoan đang gia tăng, cho thấy hệ thống khí hậu toàn cầu đang bước vào trạng thái ngày càng khó lường.
