Mô hình nhà ga tư nhân nổi lên như “cỗ máy tạo dòng tiền”, hút Vietjet, GELEX, Sun Group
Từ những khoản lãi kỷ lục tại các nhà ga tư nhân, mô hình khai thác hạ tầng hàng không đang chứng minh khả năng tạo dòng tiền lớn, bền vững. Khiến các doanh nghiệp lớn, từ Vietjet đến GELEX hay Sun Group, muốn tham gia sâu hơn vào lĩnh vực này.
Theo báo cáo của Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam (ACV), năm 2025, hai nhà ga quốc tế do tư nhân tham gia vận hành là Nhà ga Quốc tế Cam Ranh (CRTC) và Nhà ga Quốc tế Đà Nẵng (AHT đều đạt lợi nhuận kỷ lục. Trong đó, CRTC ghi nhận 661,5 tỷ đồng, tăng 96% so với năm trước, còn AHT đạt 904,5 tỷ đồng, tăng 11% và vượt đỉnh năm 2023.
Kết quả này đặc biệt đáng chú ý khi cả hai dự án đều tạo dòng tiền dương ngay từ những năm đầu vận hành, chỉ gián đoạn trong giai đoạn dịch bệnh. Điều đó cho thấy đặc tính của hạ tầng hàng không: biên lợi nhuận cao và khả năng khai thác ổn định khi lưu lượng hành khách phục hồi.
Trường hợp của CRTC là minh chứng rõ nét cho tính chu kỳ nhưng có độ bật mạnh của mô hình này. Dự án có tổng vốn đầu tư 3.735 tỷ đồng, do IPP Group của ông Johnathan Hạnh Nguyễn nắm 55% cổ phần, từng lỗ lũy kế 1.582 tỷ đồng trong giai đoạn 2020–2023. Tuy nhiên, doanh nghiệp đã nhanh chóng quay lại có lãi từ năm 2024 và đặt mục tiêu xóa toàn bộ lỗ trong vòng hai năm.
Chính khả năng phục hồi nhanh và tạo dòng tiền lớn đang khiến lĩnh vực này trở thành “đích ngắm” của dòng vốn tư nhân. Hàng loạt tập đoàn lớn đã chủ động đề xuất tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị hạ tầng hàng không.
Vietjet muốn mở rộng vai trò trong quy hoạch, đầu tư và khai thác dịch vụ mặt đất, đồng thời đề xuất thuê dài hạn hạ tầng tại sân bay Tân Sơn Nhất. Tại dự án sân bay Gia Bình với tổng vốn hơn 196.000 tỷ đồng, GELEX dự kiến góp 20% vốn, trong khi Sun Group đang đầu tư sân bay Phan Thiết hơn 3.800 tỷ đồng. Bên cạnh đó, liên danh T&T Group – CIENCO4 cũng triển khai sân bay Quảng Trị với vốn hơn 5.800 tỷ đồng.
Việc nhiều “ông lớn” đồng loạt tham gia cho thấy kỳ vọng ngày càng rõ rệt vào khả năng sinh lời dài hạn của hạ tầng hàng không. Không chỉ dừng ở vận hành nhà ga, các doanh nghiệp đang mở rộng sang hệ sinh thái dịch vụ đi kèm như logistics, kỹ thuật và thương mại sân bay – những mảng có biên lợi nhuận cao.
Từ thực tế của Cam Ranh và Đà Nẵng, mô hình xã hội hóa đầu tư nhà ga đang dần chứng minh hiệu quả, mở ra dư địa lớn cho khu vực tư nhân tham gia vào các dự án hạ tầng quy mô lớn. Tuy nhiên, để dòng vốn này bền vững, bài toán cơ chế, chia sẻ rủi ro và phân bổ lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp vẫn sẽ là yếu tố quyết định.
