Hiểu về Mã định danh bất động sản

Theo dõi KTMT trên

Mã định danh bất động sản là “căn cước” của mỗi căn nhà, thửa đất

Mã định danh bất động sản có thể hiểu đơn giản là “căn cước” của mỗi thửa đất, căn hộ hay dự án nhà ở. Giống như mỗi công dân có một số căn cước công dân duy nhất, mỗi bất động sản trong tương lai sẽ được gắn một mã định danh điện tử riêng, dùng thống nhất trong quản lý và giao dịch. Trong đó, có ba điểm cần lưu ý để hiểu về mã định danh bất động sản.

Thứ nhất, mã định danh này không làm giá đất tăng hay giảm. Vai trò cốt lõi của nó là giúp thị trường minh bạch hơn, giảm nhầm lẫn thông tin và hạn chế các hành vi đầu cơ dựa trên tin đồn.

Thứ hai, thông tin về một bất động sản đang bị phân tán ở nhiều nơi. Cụ thể, như cùng một thửa đất nhưng dữ liệu có thể nằm rải rác trong hệ thống quản lý đất đai, xây dựng, thuế, công chứng, ngân hàng. Do không có một “mã chung” để kết nối, nên mỗi cơ quan quản lý nắm giữ một phần thông tin khác nhau. Cho nên trên thị trường, người mua nhà thường phải tự tìm hiểu qua môi giới hoặc tin truyền miệng, thay vì tiếp cận đầy đủ dữ liệu pháp lý chính thức. Chính khoảng trống thông tin này khiến thị trường dễ xuất hiện tình trạng thổi giá, đầu cơ, dự án “ma” và thất thu thuế.

Để khắc phục, Nghị định 357/2025/NĐ-CP quy định từ ngày 1/3/2026, mỗi sản phẩm bất động sản phải có mã định danh điện tử riêng. Mã này sẽ được sử dụng xuyên suốt trong các khâu quản lý và giao dịch, thay vì mỗi nơi dùng một cách ghi nhận khác nhau.

Trong đó, về bản chất, mã định danh giúp trả lời ba câu hỏi cơ bản: Bất động sản này là gì, ở đâu, có lịch sử ra sao. Và tất cả đều được quản lý bằng dữ liệu, thay vì bằng hồ sơ giấy như hiện nay.

Khi được triển khai đầy đủ, mã định danh cho phép theo dõi toàn bộ “vòng đời” của một bất động sản: hình thành khi nào, đã chuyển nhượng bao nhiêu lần, giá biến động ra sao, có vướng pháp lý hay không. Nhờ đó, thị trường có thêm dữ liệu để đối chiếu, thay vì vận hành chủ yếu dựa trên kỳ vọng và tâm lý đám đông.

Ngoài ra, mã định danh cũng giúp bảo vệ người mua nhà. Cụ thể, khi mỗi dự án, mỗi sản phẩm có thông tin rõ ràng, thì khả năng xuất hiện dự án không đủ pháp lý hoặc chủ đầu tư thiếu năng lực sẽ giảm dần. Đồng thời, cơ quan quản lý có thêm công cụ để điều tiết thị trường, xây dựng chính sách thuế và quy hoạch sát thực tế hơn.

Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng mã định danh chỉ phát huy hiệu quả khi được gắn với một hệ thống dữ liệu thống nhất, cập nhật thường xuyên và sử dụng đồng bộ giữa các ngành, các địa phương. Nếu chỉ dừng ở việc cấp thêm một con số hành chính mà không kết nối dữ liệu, chính sách này sẽ khó đạt mục tiêu.

Có thể nói, mã định danh bất động sản không phải là thủ tục mới, mà là bước chuyển sang quản lý thị trường bằng dữ liệu. Khi mỗi bất động sản có “lai lịch” rõ ràng, thị trường sẽ giảm nhiễu thông tin và vận hành minh bạch hơn.