Chính phủ dự kiến giảm 30% dự án đầu tư công giai đoạn 2026–2030

Theo dõi KTMT trên

Chiều 9/4, tại Quốc hội, Ngô Văn Tuấn cho biết tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026–2030 dự kiến đạt 8,22 triệu tỷ đồng. Trong đó, ngân sách trung ương chiếm 3,8 triệu tỷ đồng, ngân sách địa phương 4,42 triệu tỷ đồng, phản ánh quy mô đầu tư lớn trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng cao.

Điểm đáng chú ý là số lượng dự án sẽ giảm tối thiểu 30% so với giai đoạn trước, nhằm khắc phục tình trạng dàn trải. Định hướng này cho thấy chuyển dịch rõ từ “mở rộng danh mục” sang “tối ưu hiệu quả”, đặt trọng tâm vào các dự án hạ tầng chiến lược và liên kết vùng.

Chính phủ xác định khoảng 75% tổng vốn sẽ tập trung cho các chương trình mục tiêu quốc gia, dự án quan trọng quốc gia và các công trình trọng điểm. Khoảng 10% dành cho dự án chuyển tiếp, trong khi 15% còn lại phân bổ cho các nhiệm vụ cần thiết khác của bộ, ngành và địa phương.

Cơ chế dự phòng được thiết kế ở mức 10%, tương đương khoảng 380.000 tỷ đồng, nhằm đảm bảo linh hoạt điều hành. Ngoài ra, hơn 283.000 tỷ đồng dự kiến bố trí cho các chương trình mục tiêu quốc gia và khoảng 349.000 tỷ đồng cho các dự án chuyển tiếp cấp bách.

Phần vốn còn lại hơn 2,7 triệu tỷ đồng sẽ được phân bổ cho các dự án thuộc chương trình hành động của Trung ương, các dự án liên kết vùng và các nhiệm vụ phát triển khác sau khi được rà soát hiệu quả kinh tế – xã hội. Đây là bước siết chặt khâu lựa chọn dự án, gắn phân bổ vốn với chất lượng đầu tư.

Một mục tiêu trọng tâm là kéo giảm hệ số ICOR xuống 4,5–4,8, thấp hơn mức 6,4 của giai đoạn 2021–2025. Điều này đồng nghĩa yêu cầu hiệu quả sử dụng vốn phải cải thiện rõ rệt trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế được đặt ở mức cao.

Theo cơ quan thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Việt Nam, việc giảm ICOR là định hướng tích cực nhưng cần làm rõ tính khả thi. Đặc biệt, các tồn tại như chậm tiến độ, giải ngân thấp và điều chỉnh dự án nhiều lần vẫn là rào cản lớn.

Thực tế giai đoạn 2021–2025, tổng vốn đầu tư công đạt 2,87 triệu tỷ đồng, giải ngân khoảng 3,02 triệu tỷ đồng. Số lượng dự án đã giảm một nửa xuống còn 4.652 dự án, cho thấy nỗ lực tái cơ cấu danh mục bước đầu phát huy hiệu quả.

Tuy nhiên, chất lượng chuẩn bị dự án chưa cao, nhiều dự án phải điều chỉnh kéo dài, trong khi giải ngân vốn ODA và các chương trình mục tiêu quốc gia còn chậm. Việc huy động nguồn lực ngoài nhà nước cũng chưa đạt kỳ vọng.

Trong bối cảnh đó, Chính phủ định hướng chuyển mạnh sang quản lý đầu tư theo hiệu quả, gắn trách nhiệm từng khâu từ lựa chọn dự án đến giải ngân. Đồng thời, tăng cường kỷ luật, kỷ cương và phối hợp giữa đầu tư công với đầu tư xã hội để nâng cao chất lượng tăng trưởng.

Kế hoạch đầu tư công giai đoạn 2026–2030 vì vậy không chỉ là bài toán quy mô vốn, mà là phép thử về khả năng sử dụng hiệu quả nguồn lực trong một chu kỳ tăng trưởng mới.