Cầm xe máy được bao nhiêu tiền - những mặt sáng tối của thị trường cầm đồ

Theo dõi KTMT trên

Cầm đồ, hay cho vay cầm cố, là hình thức vay vốn phù hợp với người lao động bình dân, lao động phổ thông như nông dân, thợ thủ công, lao động chân tay, buôn bán nhỏ, xe ôm công nghệ... Hình thức vay này không yêu cầu chứng minh thu nhập, không xét nợ xấu mà chỉ xem xét việc người vay có phải là chủ sở hữu hợp pháp hay không và đặc biệt là xem xét chất lượng tài sản.

Số lượng các cửa hàng cầm đồ tại Việt Nam rất lớn, ước tính cuối năm 2023 là hơn 23.000 cửa hàng. Tuy nhiên, đa phần các cửa hàng này hoạt động riêng lẻ và dựa trên kinh nghiệm của chủ cửa hàng. Chính điều này đã khiến thị trường trở nên tự phát, thiếu đồng nhất, thiếu chuẩn và dần dần kéo chất lượng dịch vụ xuống thấp. Trong đó, việc định giá tài sản một cách cảm tính là một trong những nguyên nhân quan trọng nhất.

"Cầm xe máy đươc bao nhiêu tiền?", đó là câu hỏi mà anh Trường (37 tuổi), thợ sơn nước tại TpHCM, không thể tự trả lời. Mới đây, vợ anh Trường, bán ăn sáng ở chợ đầu mối Hóc Môn, phải phẫu thuật để trị bệnh cường giáp sau khi điều trị nội khoa không có kết quả. Dù đi làm nhiều năm nhưng anh chị không dành dụm được bao nhiêu và số tiền đó cũng đã dùng vào việc điều trị nội khoa cho chị. Dù gia đình, bạn bè cũng đã hỗ trợ một phần nhưng cũng còn thiếu nhiều và anh Trường đã tính đến chuyện đi vay.

Ngân hàng từ chối, công ty tài chính tiêu dùng cũng thế, anh nghĩ đến chuyện cầm cố chính chiếc xe Honda Air Blade 2019 của mình. Nhưng đáp lại mong muốn đó là một ma trận định giá. Một cửa hàng cầm đồ ở chợ Hóc Môn nhận cho vay 13 triệu đồng trong 6 tháng, lãi suất 3000đ/triệu/ngày và không cần giữ xe, chỉ giữ cà vẹt bản gốc. Một cửa hàng khác, ở Gò Vấp lại định giá tới 17 triệu đồng, vay trong 3 tháng, lãi suất 3.500đ/triệu/ngày nhưng có giữ lại xe. Dù rất cần tiền nhưng trước sự bất nhất như thế, anh lại ngần ngại, sợ bị lừa gạt mà không dám quyết.

Sự bất nhất trong định giá xe máy như trường hợp của anh Trường từ lâu được xem là “chuyện thường ngày”. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ tư duy chèn ép khách hàng để tối đa hóa lợi nhuận của bên cho vay. Tư duy này kéo dài nhiều thập kỷ, khiến hoạt động cầm đồ gánh chịu không ít định kiến và trở thành “điểm tối” của thị trường. Dù vậy, đây vẫn là kênh vay mang tính cứu cánh với những người cần tiền gấp.

Thời gian gần đây, thị trường bắt đầu xuất hiện những tín hiệu tích cực trong việc chuẩn hóa định giá tài sản. Dù chưa thể thay đổi cục diện chung, sự ra đời của các chuỗi cầm đồ thế hệ mới, ứng dụng công nghệ và chuẩn hóa toàn bộ quy trình từ định giá, hạn mức, lãi suất đến chăm sóc khách hàng, đã góp phần cải thiện tính minh bạch. Tiêu biểu là chuỗi cửa hàng tài chính bình dân F88 với các sản phẩm cho vay bằng đăng ký xe máy và ô tô.

Vẫn là hình thức vay bằng xe máy, ô tô nhưng F88 cho phép khách hàng mượn lại xe để sử dụng trong suốt thời gian vay. Việc định giá được thực hiện rõ ràng và có hệ thống. Cụ thể, F88 xây dựng nền tảng định giá tài sản dựa trên công nghệ và áp dụng thống nhất tại 950 cửa hàng trên toàn quốc.

Với chiếc xe của mình, anh Trường vay được 18 triệu đồng, tương đương 80% giá trị tài sản theo hệ thống F88, thời hạn 18 tháng, lãi suất 1,6%/tháng (19,2%/năm). Anh cũng lựa chọn giải ngân theo hình thức hạn mức tuần hoàn trên ứng dụng My F88, chỉ tính lãi trên số tiền thực rút, giúp tiết kiệm chi phí so với giải ngân một lần.

Hệ thống định giá của F88 được xây dựng trên ba trụ cột: cập nhật sát biến động giá xe cũ trên thị trường; đánh giá dựa trên tình hình việc làm thực tế của khách hàng; và ứng dụng công nghệ cao để giảm chi phí vận hành. Nhờ đó, việc định giá không chỉ thống nhất mà còn minh bạch hơn, đồng thời tối ưu chi phí cho người vay.

Tuy nhiên, F88 mới chỉ là một “điểm sáng”, chưa thể một mình thay đổi toàn bộ thị trường. Cần thêm thời gian để những nỗ lực này lan tỏa, buộc các cơ sở cầm đồ nhỏ lẻ, tự phát phải thay đổi để tồn tại. Khi đó, người vay mới có thể thực sự yên tâm tiếp cận các sản phẩm tài chính minh bạch và phù hợp với điều kiện của mình.

Huyền Trang