Bộ NN&MT triển khai nhiều giải pháp bảo đảm sản xuất kinh doanh lúa gạo trong tình hình mới

Theo dõi KTMT trên

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 3 diễn ra chiều 4/4, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cho biết, trong bối cảnh xung đột Trung Đông làm chi phí nguyên nhiên liệu, logistics và vận tải biển gia tăng, thị trường gạo thế giới tiếp tục dư cung do các thị trường nhập khẩu gạo lớn điều chỉnh chính sách nhập khẩu và dự trữ lương thực.

Ở trong nước, các tỉnh đồng bằng Sông Cửu Long thu hoạch rộ lúa vụ Đông Xuân, nên giá xuất khẩu và giá thu mua lúa giảm nhẹ so với cùng kỳ năm 2025. 

Trước bối cảnh đó, ngày 11/3, Bộ NN&MT đã tham mưu trình Thủ tướng Chính phủ ký ban hành Công điện 21 về việc điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo trong tình hình mới. Sau khi công điện được ban hành, Bộ đã tập trung chỉ đạo các đơn vị chức năng phối hợp với các các bộ, ngành, địa phương liên quan triển khai.

Trong đó, tập trung vào các giải pháp: Tiếp tục đẩy mạnh triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu ha chuyên canh lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, góp phần nâng cao chất lượng gạo, ổn định nguồn cung phục vụ xuất khẩu; tăng cường giám sát sinh vật gây hại và hướng dẫn kỹ thuật nhằm bảo đảm năng suất, chất lượng và an toàn sản phẩm; định hướng cơ cấu giống lúa chất lượng cao, phù hợp yêu cầu thị trường xuất khẩu; khuyến khích áp dụng các quy trình canh tác tiên tiến, giảm giá thành sản xuất, nâng cao chất lượng hạt gạo; đẩy mạnh sản xuất theo chuỗi liên kết với doanh nghiệp, bảo đảm ổn định nguồn nguyên liệu cho chế biến và xuất khẩu.

Thời gian qua, Bộ NN&MT cũng đã phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức “Hội nghị Thúc đẩy xuất khẩu gạo trong năm 2026” tại TP. Cần Thơ vào ngày 24/3. Bên cạnh đó, Bộ cũng phối hợp với Bộ Tài chính cung cấp thông tin diễn biến về giá bán lúa, gạo đang trong vụ thu hoạch tại các địa phương để triển khai giải pháp bình ổn giá khi cần thiết.

Cùng với đó, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành công văn số 2349 ngày 30/3, gửi các tổ chức tín dụng, Ngân hàng Nhà nước chi nhánh các khu vực, yêu cầu đẩy mạnh các giải pháp tín dụng nhằm phục vụ sản xuất, kinh doanh lúa, gạo. Các địa phương cũng đã chủ động, tích cực chỉ đạo các đơn vị trên địa bàn triển khai các nhiệm vụ nhằm bảo đảm sản xuất, xuất khẩu phù hợp diễn biến thị trường.

Theo Thứ trưởng Phùng Đức Tiến, trong nhiệm kỳ Quốc hội khóa XIII, có 3,85 triệu ha đất lúa nhưng bây giờ chỉ còn 3,1 triệu ha. Năm 2025 đã đạt 43,5 triệu tấn thóc và 3 tháng đầu năm 2026 đạt 3,64 triệu tấn (giảm 5,5%).

Trong đó, 14 triệu tấn là tiêu dùng cho hơn 100 triệu dân và khoảng 20 triệu lượt khách du lịch. Khoảng 7-9 triệu tấn dành cho chế biến. Dự trữ, kể cả trong dân khoảng 3 triệu tấn; chăn nuôi khoảng 3,4 triệu tấn; giống khoảng 1 triệu tấn. Năm ngoái, xuất khẩu đạt 7,9 triệu tấn, thu về trên 4,7 tỷ USD.

Hiện nay, sản xuất lúa trên cả nước cơ bản ổn định, đặc biệt tại vùng đồng bằng sông Cửu Long. Riêng tháng 3, giá lúa tươi tại khu vực này có xu hướng giảm nhẹ so với tháng 2 do nguồn cung dồi dào từ vụ thu hoạch Đông Xuân đang giai đoạn đỉnh; trong khi giá lúa khô lại tăng nhẹ nhờ nhu cầu tăng từ phía các doanh nghiệp phục vụ xuất khẩu và tạm trữ.

Lãnh đạo Bộ NN&MT khẳng định, các giải pháp hiện nay đều hướng tới mục tiêu kép, vừa giải quyết những thách thức trước mắt như biến động giá lúa gạo, áp lực cạnh tranh quốc tế; vừa xây dựng nền tảng dài hạn cho một nền nông nghiệp sinh thái, hiện đại.

Trong đó, đầu tư cho nông nghiệp và giảm chi phí logistics được xác định là chìa khóa quan trọng để giải bài toán phát triển bền vững. Triết lý “căn cơ, linh hoạt và bền vững” không chỉ là định hướng trước mắt mà còn là kim chỉ nam cho quá trình tái cơ cấu toàn diện ngành lúa gạo Việt Nam trong thời gian tới.

Trong 3 tháng qua, mặc dù phải chịu rất nhiều thách thức, khó khăn từ tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, nhưng ngành nông nghiệp vẫn tăng trưởng 3,58%. Sản lượng lúa gạo là 3,64 triệu tấn; chăn nuôi đạt 2,28 triệu tấn thịt, tăng 4,9%; thủy sản đạt 2,7 triệu tấn, tăng 3,3%; lâm nghiệp đạt 12 triệu khối gỗ, tăng trên 3%. Kim ngạch xuất khẩu đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9%, thặng dư thương mại là 4,78 tỷ USD, tăng 12%.

Ninh An