Nhập khẩu phế liệu có thể tác động tiêu cực đến môi trường

Đó là nhận định của nhiều nhà khoa học và các chuyên gia đầu ngành về khoa học môi trường trong hội thảo “Góp ý sửa đổi, bổ sung các quy định hướng dẫn thi hành Luật Bảo vệ Môi trường” do Liên hiệp các Hội Khoa học- Kỹ thuật Việt Nam (VUSTA) tổ chức vào đầu tháng 10 vừa qua.

KIỂM SOÁT CHẶT CHẼ

Phát biểu tại Hội thảo, ông Phan Tùng Mậu – Phó Chủ tịch VUSTA cho hay: “Thời gian qua đã ghi nhận các vụ việc sự cố môi trường, các vấn đề còn thiếu sót trong quản lý môi trường, đặt ra nhu cầu bức thiết phải sửa đổi các Nghị định thi hành Luật. Nghị định phải được xây dựng sao cho rõ ràng về trách nhiệm của các bên liên quan cũng như thuận lợi trong tra cứu. Đáng chú ý là còn nhiều vấn đề chưa có sự quản lý rõ ràng, làm tăng nguy cơ xảy ra sự cố môi trường. Hội thảo nhằm tiếp thu các ý kiến của giới khoa học để sửa đổi, bổ sung và tiếp tục hoàn thiện để thực hiện khả thi hơn”.

Theo ý kiến của PGS. TS.Nguyễn An Lương – Chủ tịch Hội KHKT An toàn vệ sinh lao động VN, dự thảo Nghị định sửa đổi của Bộ TN-MT về các Nghị định thi hành Luật Bảo vệ môi trường đã đề cập tới nhiều nội dung quản lý hơn trước, đặc biệt là quản lý nhập khẩu phế liệu.

“Chúng ta đã chứng kiến những vụ việc như nhập khẩu ụ nổi 83M, nhập khẩu phế liệu giấy để sản xuất thành giấy trắng… gây ra các tác động lớn không chỉ kinh tế và môi trường mạnh mẽ. Tôi tán thành cao việc Bộ TNMT đưa vào quản lý loại vật liệu này” – ông Lương nói.

PGS.TS. Nguyễn An Lương cũng cho rằng, nếu tiến hành quản lý phế liệu nhập khẩu, cần phải xác định rõ ràng các chỉ tiêu về kỹ thuật của các loại phế liệu khi nhập khẩu vào Việt Nam, khi đưa vào nhà máy và chất thải ra môi trường… Cùng quan điểm này, TS. Vũ Thường Bồi – Hội Hóa học Việt Nam nêu giả thiết, trường hợp nhập khẩu phế liệu về tới Việt Nam mới hóa ra là thiết bị có nhiễm phóng xạ hoặc từng để sản xuất uranium thì cực kỳ nguy hiểm.

“Chúng ta đã có bài học về việc nhập khẩu phế liệu tàu về Việt Nam và phải trả giá. Không thể tiếp diễn mà phải nhanh chóng đưa vào quản lý vấn đề này ngay. Cùng với quản lý phải có các quy định về chế tài trong việc xử lý phế liệu nhập khẩu về và tháo dỡ nó ra sao, không thể để môi trường Việt Nam gánh chịu hết” – TS. Vũ Thường Bồi nhấn mạnh.

Ngoài ra, các chuyên gia tham gia hội nghị cũng nhấn mạnh về việc đưa thêm amiang vào danh mục độc hại và cần phải có sự quản lý chặt chẽ hơn. PGS.TS.Nguyễn An Lương cho hay, amiang đã được hầu hết các nước trên thế giới và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) liệt vào danh mục các sản phẩm độc hại đối với sức khỏe.

Tuy nhiên, Bộ TN-MT vẫn chưa có quan điểm chính thức nào về loại vật liệu này. Các chuyên gia khuyến nghị, Bộ TN-MT trong quá trình sửa đổi bổ sung Nghị định thi hành Luật Bảo vệ môi trường, thêm amiang vào danh mục các vật liệu cần quản lý.
Đáng chú ý, cơn bão đổ bộ vào miền Trung vừa qua đã khiến các mái lợp bro-xi măng của nhà dân bị vỡ, hỏng. Trong quá trình sử dụng lợp mái thì không xảy ra vấn đề gì nhưng khi mái bro-xi măng bị vỡ, người. Amiang cũng được cho là sát thủ gây ung thư đặc biệt. “Chúng ta đừng để thế giới gọi Việt Nam là “cường quốc ung thư” nữa. Đã đến lúc phải đưa amiang vào quản lý chặt chẽ, là tác nhân gây ô nhiễm môi trường và tác nhân độc hại cho sức khỏe con người” – PGS.TS.Nguyễn An Lương nhấn mạnh.

TS.Bùi Đức Thắng, Tổng Thư ký Hội Địa chất Việt Nam cũng cho rằng, bảo vệ môi trường là vấn đề rất sâu rộng. Dù còn nhiều bất cập song phải đưa phế liệu nhập khẩu và amiang vào các danh mục cần quản lý. Nếu bất cập ở đâu, sẽ sửa tiếp. Bởi nếu không kiểm soát mạnh mẽ từ bây giờ, Việt Nam sẽ phải trả những cái giá đắt hơn cho môi trường.

PHÍ NHẬP KHẨU ĐƯỢC MINH BẠCH HÓA

Mới đây Bộ Tài chính ban hành tại Thông tư số 62/2017/ TT-BTC, quy định người nộp phí nhập khẩu phế liệu thực hiện nộp phí trong thời gian 10 ngày làm việc kể từ ngày nộp hồ sơ đề nghị cấp, cấp lại giấy xác nhận. Phí nộp trực tiếp cho tổ chức thu phí hoặc nộp vào tài khoản phí chờ nộp ngân sách của tổ chức thu phí mở tại Kho bạc nhà nước.

Tại Biểu mức thu phí, Bộ Tài chính nêu rõ: Trường hợp tổ chức, cá nhân nhận ủy thác nhập khẩu phế liệu làm nguyên liệu sản xuất, mức thu phí cấp, cấp lại giấy xác nhận là 20 triệu đồng/hồ sơ đối với tổ chức, cá nhân nhận uỷ thác có kho, bãi lưu giữ phế liệu nhập khẩu; 12 triệu đồng/hồ sơ đối với tổ chức, cá nhân nhận uỷ thác không có kho, bãi lưu giữ phế liệu nhập khẩu.

Mức thu phí cấp, cấp lại giấy xác nhận đối với trường hợp tổ chức, cá nhân trực tiếp sử dụng phế liệu nhập khẩu làm nguyên liệu sản xuất dao động từ 48 nghìn đồng đến 80 nghìn đồng đối với Giấy xác nhận do Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp lần đầu và 26,4 nghìn đồng đến 80 nghìn đồng nếu xin cấp lại.

Với Giấy xác nhận do Sở Tài nguyên và Môi trường cấp, mức phí từ 22 nghìn đồng đến 32 nghìn đồng không phân biệt cấp mới hay cấp lại. Chậm nhất là ngày 5 hàng tháng, tổ chức thu phí phải gửi số tiền phí đã thu của tháng trước vào tài khoản phí chờ nộp ngân sách mở tại Kho bạc nhà nước.

Tổ chức thu phí được trích để’ lại 90% tổng số tiền phí thu được để chi cho hoạt động cung cấp dịch vụ, thu phí và nộp 10% vào ngân sách nhà nước; trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều này.

Trường hợp tổ chức thu phí là cơ quan Nhà nước không thuộc diện khoán chi phí hoạt động từ nguồn thu phí thì phải nộp 100% tiền phí thu được vào ngân sách nhà nước. Nguồn chi phí trang trải cho hoạt động cung cấp dịch vụ, thu phí do ngân sách nhà nước bố trí trong dự toán của tổ chức thu theo chế độ, định mức chi ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.

Theo đại diện Tổng cục Môi trường, Thông tư này được ban hành đã hướng dẫn cụ thể cho các cơ quan quản lý nhà nước trong việc thu phí và lệ phí xin xác nhận đủ điều kiện nhập khẩu phế liệu. Không những thế, việc công khai minh bạch phí và lệ phí tạo điều kiện không nhỏ cho các doanh nghiệp tiết kiệm được thời gian và chi phí trong việc xin giấy xác nhận đủ điều kiện nhập khẩu phế liệu.

Thời gian tới, để quản lý tốt việc xuất, nhập khẩu phế liệu nhằm bảo vệ môi trường, nhiều chuyên gia cho rằng các cơ quan quản lý nhà nước cần tiếp tục hoàn thiện các quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về phế liệu được nhập khẩu; xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành trong việc kiểm soát hoạt động nhập khẩu phế liệu, tránh nguy cơ nước ta trở thành bãi thải công nghiệp của thế giới. Đồng thời, Việt Nam cần phải thực thi đầy đủ các nội dung của Công ước Basel về kiểm soát chất thải xuyên biên giới và việc tiêu hủy chúng, mà nước ta là một bên tham gia Công ước này; đẩy mạnh trao đổi thông tin và chủ động ngăn ngừa có hiệu quả việc vận chuyển chất thải vào Việt Nam.

NGỌC BẢO

 

Recommended For You